All auctions
×

Welcome back! Whilst you were away we added the functionality to view auctions and bid in pounds.

We are hiring!

Het Coolsingelziekenhuis te Rotterdam (1839-1900)

1986

Nieuwe Nederlandse Bijdragen tot de Geschiedenis der Geneeskunde en der Natuurwetenschappen: Information on the Catawiki site about Het Coolsingelziekenhuis te Rotterdam (1839-1900), 1986.
At its heart, Catawiki is an online catalogue with images of, and information on, collectibles. Our catalogue is compiled by users in a similar way to Wikipedia.

Collectors
In wishlists:
Not yet in wishlists
In collections:
Fair condition:
close list
Jump to catalogue value » Catalogue information
Catawiki number: 190185
Category: Books
Title: Het Coolsingelziekenhuis te Rotterdam (1839-1900)
subtitle:  
Original title:  
Literary collection: Nieuwe Nederlandse Bijdragen tot de Geschiedenis der Geneeskunde en der Natuurwetenschappen
Literary number: 21
Addition to number:  
Series / hero:  
Author: Lieburg, Marius Jan van
Illustrator:  
Publisher: Rodopi
Year: 1986
Type: Dissertation, History
Print Run: First edition
Type of book: Hard cover with dust jacket
Number of pages:  
Number produced:  
Dimensions: 21.5 x 30.5 cm
ISBN10: 90-6203-858-1
ISBN13:  
Language / dialect: Dutch
Country of publication:  
Details:
This text has been translated automatically from Dutch. Would you like to see an automatic translation?
Het ziekenhuis werd tussen 1839 en 1848 gebouwd en in de jaren 1880 aan de achterkant uitgebreid.
De eerste directeur was Dr. J.B. Molewater (1813 – 1864). Molewater hanteerde het 'profijtbeginsel', je betaalde voor wat je kreeg en had daardoor rechten die men in het Gasthuis niet had, daar was je afhankelijk van de 'relatie die je opbouwde met de doktoren'.

Tot die tijd was het gebruikelijk dat de hogere klassen zich thuis lieten verplegen, want die konden dit betalen. Door de introductie van verschillende verpleegklassen dacht Molewater de financiering van heel zijn ziekenhuis gezond te houden. Voor 1853 nam het Coolsingelziekenhuis zelfs alleen maar betalende patiënten aan, de rest moest zich behelpen met het oude Gasthuis.

Het ziekenhuis leed in de beginperiode grote verliezen. De gemeente subsidieerde het ziekenhuis al fors en was bovendien bang dat als ze alles zouden betalen, de diaconieën ook al hun patiënten zouden gaan doorsturen naar het Coolsingelziekenhuis. Men stelde toen nog prijs op een sterke scheiding van staat en kerk, ieder moest voor zichzelf zorgen. Uiteindelijk kwam men tot het besef dat enige coördinatie toch voordelen zou bieden en dus zouden in het Coolsingelziekenhuis ook 'armlastigen' worden geaccepteerd, ook al werden die gestuurd door de diaconieën. Ook toen al kon men berekenen dat bij een hoge subsidie een paar extra gratis patiënten echt geen verschil meer zou maken. Het uiteindelijke doel was dat zoveel mensen als mogelijk van het ziekenhuis gebruik zouden gaan maken: leegstand is altijd duurder en hoe meer patiënten hoe hoger de omzet, dacht men.

Vanuit heel Europa kwam men op bezoek in het modernste ziekenhuis van Europa, het Coolsingelziekenhuis. In 1864 overleed Molewater en het ziekenhuis verloor al snel zijn voorsprong op andere ziekenhuizen.

Het ziekenhuis was door Rose opgezet als een corridorziekenhuis, later werd de trend meer een ziekenhuis met verschillende paviljoens en barakken, nodig voor de behandeling van besmettelijke ziekten.

Molewater had altijd meer gepleit voor een integraal ziekenhuis, maar mensen wilden toen niet graag verpleegd worden naast een cholerapatiënt en dus liepen de inkomsten van het ziekenhuis snel terug. Er werd gezocht naar een oplossing in de vorm van dependances.

In 1872 werd het via een wet zelfs verplicht om aparte dependances voor besmettelijke ziekten in te richten en dus ontstonden er de volgende dependances van het Coolsingelziekenhuis:

1870 : Schiedamsesingel
1871 : Witte de Withstraat
1871 : Nieuwsteeg
1882 : Waaggebouw aan de Punt
1884 : Katendrecht, Charlois, Ruigeplaat
1885 : Exercitieveld
1893 : Feijenoorddijk
1931 : Quarantaine station voor zeevarenden op de Beneden Heijplaat
Bij het ontwerp van het Coolsingelziekenhuis was geen rekening gehouden met de onverwacht snelle bevolkingsgroei na 1850. Bovendien was de bevolkingsaanwas vooral een gevolg van het toenemen van de 'sociaal zwakkeren' die veel smeriger werk en huisvesting hadden en dus veelal eerder een beroep op het ziekenhuis moesten doen.

In 1888 werd in feite een tweede ziekenhuis gebouwd achter het Rose ziekenhuis. In vier barakken konden nu tegelijk 500 patiënten worden verpleegd, maar het was al snel wéér onvoldoende.

In de 50 jaar erna werden er meerdere ziekenhuizen meer decentraler dan het Coolsingelziekenhuis gebouwd:

1863 : Sint Antoniusgesticht (katholiek)
1889 : Eudokia ziekenhuis (gereformeerd)
1892 : Bethesdaziekenhuis (hervormd)
1892 : Diaconessenhuis (hervormd)
1892 : Sint Franciscus Gasthuis
1908 : Bergwegziekenhuis
1938 : Zuiderziekenhuis
Daarnaast kreeg Rotterdam ook een aantal gespecialiseerde ziekenhuizen:

1863 : Sophia Kinderziekenhuis
1879 : Het Oogziekenhuis
1890 : Sanatorium
begin 20e eeuw : Goudsesingel Zuigelingenkliniek
1937 : Havenziekenhuis voor tropische ziekten etc.
Het voormalige Pest- en Dolhuis op de Hoogstraat werd gebruikt voor de verpleging van krankzinnigen. In 1884 kwam de Wet op de Krankzinnigenzorg, waardoor ook Rotterdam deze inrichting moest moderniseren. Men besloot uiteindelijk tot nieuwbouw ver weg: in Poortugaal werd al rond de eeuwwisseling een terrein aangekocht waar aanvankelijk de psychiatrische inrichting Maasoord werd gesticht die weer later overging in het Deltaziekenhuis.


Ook de plataan achter de poort is van een vooroorlogs kaliber. In de Meidagen van 1940 werd het ziekenhuis ondanks een groot rood kruis op het dak zwaar beschadigd, de patiënten konden maar ternauwernood worden geëvacueerd. Alleen de buitenmuren stonden nog overeind, met de toegangspoort aan de achterzijde van het gebouw aan de toenmalige Crispijnlaan.


21e eeuw
De Coolsingelpoort staat in de 21e eeuw nog steeds op de Lijnbaan en is de enige herinnering aan het ziekenhuis zoals dit daar voor de verwoesting van mei 1940 stond. Vanuit cultuurhistorisch perspectief is de Lijnbaan de meest logische plek voor de poort van het voormalige Coolsingelziekenhuis. Tegelijkertijd vindt men dat de poort op deze plek nauwelijks tot zijn recht komt en geen wezenlijke bijdrage levert aan de omgeving. De poort is voor het grote publiek niet herkenbaar als markant bouwwerk. Plannen om haar te verplaatsen naar het terrein van het Erasmus MC, stuiten op veel verzet.
Submission date: 12-01-2009 12:20:43
Submitted by: Boekenglas
Last updated on: 19-02-2015 11:14:20
Last updated by: Marco
Catawiki Catalogue value
Mint condition: € 40.00
Good condition: € 20.00
Fair condition: € 10.00
Add this item
  


add more information