Bachibouzouk (1977) - Warhol vs Banksy vs Hirst

Άριστη δουλειά του βρυξελλιώτη καλλιτέχνη Bachibouzouk.

Σε αυτή τη σειρά, ο βρυξελλιώτης καλλιτέχνης Bachibouzouk παίζει το παιχνίδι «σαουτ-μουτόν» με την ιστορία της τέχνης, σαν ένα παιδί πολύ περίεργο που θα είχε βρει στα χέρια του ένα μουσείο και μια βόμβα ζωγραφικής. Μέσα από αυτά τα «Tomato Soup Can», επιλέγει μια χαρούμενα απίθανη σύγκρουση ανάμεσα σε τρεις γίγαντες της σύγχρονης τέχνης: τον Warhol, τον Banksy και τον Hirst. Ένα τρικεντρικό ποπ, αστικό και κλινικό, που περνά μέσα από μια μηχανή αεροζόλ, όπως μόνο ο Bachibouzouk ξέρει να το κάνει.

Το σημείο εκκίνησης, φυσικά, είναι ο αφίσα του Banksy, ο οποίος ήδη αποτελεί αντίγραφο-ευχή (ή χιούσιμο του χιού) προς την εμβληματική Campbell’s Soup του Andy Warhol. Ο Bachibouzouk γλιστρά εκεί σαν ο τέταρτος καβαλάρης, αλλά οπλισμένος όχι με σπαθί, αλλά με dots — αυτά τα φημισμένα σημεία-μανία του Damien Hirst, τα οποία τοποθετεί προσεκτικά σε κάθε κονσέρβα. Το αποτέλεσμα: ένας διάλογος ανάμεσα σε τρεις αισθητικές που καμιά δεν ζητούσε συνομιλητή… κι όμως, μαζί, αρχίζουν να μιλάνε δυνατά και ακόμη να γελούν.

Οι αεροζόλ, επιμελώς επιλεγμένοι σε μια ζωηρή παλέτα, έρχονται να αντιστρέψουν την κληρονομιά πολύ ήρεμη των εργαστηρίων. Κάθε χρώμα φαίνεται να διακηρύττει: «Και αν η σύγχρονη τέχνη σταματούσε να παίρνει τον εαυτό της τόσο σοβαρά για τρία λεπτά;»
Αλλά πίσω από το χιούμορ, υπάρχει μια αληθινή σκέψη: ο Bachibouzouk ερευνά την επανάληψη της βιομηχανικής αναπαραγωγής των εικονών τέχνης. Τι γίνεται ένα σύμβολο όταν το αντιγράφεις, κι έπειτα αντιγράφεις το αντίγραφο, κι έπειτα βάφεις πάνω από τις ίδιες τις αναφορές που έχουν ήδη αποτυπωθεί; Ίσως κάτι πιο τίμιο: ένα έργο που αποδέχεται ότι δεν γεννήθηκε μόνο του, αλλά μέσα σε έναν θόρυβο πολιτισμικό, ένα καρναβάλι εικόνων και απομιμήσεων.

Αντιπαρατάσσοντας αυτές τις στρώσεις αναφορών, ο καλλιτέχνης μεταμορφώνει τη κονσέρβα — ένα κοινό αντικείμενο, σύμβολο κατανάλωσης, φετίχ ποπ — σε μια μεταφορά της εποχής μας που έχει υπερφορτωθεί: όλα έχουν ήδη δει, έχουν remix, έχουν παραχθεί… κι όμως, με ένα μοναδικό άγγιγμα (και με λίγα καλά ψεκαστικά), κάτι καινούριο εμφανίζεται. Λες και, κουβαλώντας μέσα σε ένα μουσείο καθρέφτη, τελικά αντικρίζεις και τη δική σου αντανάκλαση.

Με πολλή διάνοια, λίγο περιφρονητικό πνεύμα και μια χαρούμενη διαύγεια, ο Bachibouzouk μας θυμίζει ότι η τέχνη μπορεί να είναι πάνω απ’ όλα ένα παιχνίδι: ένα σοβαρό παιχνίδι, ναι, αλλά ένα παιχνίδι όλες κι όλες. Κι σε αυτό το παιχνίδι, τα Tomato Soup Can αποτελούν τα κομμάτια που ξεκλειδώνουν όλους τους κλειδαριές.