ボックス - オランダ、ホーテン産の蓋付き木製装飾箱 • 太陽車と月のモチーフをあしらった透かし彫り • およそ1900年〜1920年頃 - Wood

Nederland, vermoedelijk Friesland • Houten sierdoos met deksel • Kerfsnede met zonnewiel- en maanmotief op deksel én voet • circa 1900-1950

Deze sierdoos in Friese kerfsnede weegt 1541 gram bij afmetingen van 10,5 x 29 x 22 centimeter — een dichtheid die linde en populier uitsluit en op middelzwaar hardhout wijst. Het deksel toont een zonnewielrozet binnen een cirkel, geflankeerd door halve manen en hoekwaaiers, omlijst door een fijne kerftandrand; dezelfde rozetvorm keert drie keer terug op de zijkant. Wat dit exemplaar onderscheidt is het decor op de voet: bij dit type wordt doorgaans alleen het deksel gesneden, en die extra aandacht verraadt een geoefende hand.

Voor dit object is ook een Nu kopen-prijs ingesteld, voor wie het zonder af te wachten direct wil verwerven.

Interieuradvies en presence:

Met zijn warme roodbruine tint en het fijne geometrische lijnenspel past deze doos bij een landelijk, Scandinavisch of eclectisch interieur waar handwerk zichtbaar mag blijven. Op een kast of dressoir in zijdelings daglicht komt het reliëf van de kerfsnede pas echt tot leven: elke facet vangt het licht net iets anders, waardoor het motief verschuift zodra de kijker beweegt.

Objectomschrijving:

Rechthoekige sierdoos met scharnierend deksel, opgebouwd uit vier zijwanden op een licht verhoogde voet. Het deksel draagt een cirkelvormig rozetmotief met een centrale ruit, radiaal gesneden puntfacetten en twee flankerende halve manen met een gestreepte vulling, in de hoeken aangevuld met kwart-cirkelvormige waaiers en omsloten door een doorlopende driehoekige kerftandrand. Op de voorzijde herhaalt zich hetzelfde rozetmotief driemaal, telkens verbonden door een figuur van twee tegenover elkaar geplaatste halve manen. Ook de voet is over de volle lengte met kleine rozetten en kerftandwerk gesneden — bij dit type kerfsnede meestal het eerste onderdeel dat wordt overgeslagen. De binnenzijde is onbewerkt en ongevoerd. Aan de onderzijde bevindt zich een klein, onleesbaar etiketrestant; een fabriekssmerk, signatuur of jaartal is nergens aangetroffen.

Specificaties:

Materiaal: hout, vermoedelijk eiken of beuken (een mahonie/sapele-achtige houtsoort minder waarschijnlijk), gebeitst

Afmetingen: h 10,5 x b 29 x d 22 cm

Gewicht: 1541 gram

Provenance:

Particuliere collectie, België.

Staat:

Goede staat met een authentieke, ongelijkmatig verkleurde patina passend bij de leeftijd. Op de onderzijde is een lichte, egale verkleuring zichtbaar, vermoedelijk een oud gebruiks- of opslagspoor, samen met het genoemde etiketrestant. Aan de binnenzijde bevestigt een klein krimpscheurtje — een normaal verouderingsverschijnsel bij massief hout en geen gebrek — dat de kist inderdaad van massief hout is gemaakt; aan de buitenzijde de gebruikelijke lichte gebruikssporen. De messing scharniertjes functioneren en houden het deksel op zijn plaats. Aan de kerfsnede zelf zijn op de afbeeldingen geen afgebroken facetten of opvulling waarneembaar. Er is geen restauratie waarneembaar bij inspectie op daglicht; een ultravioletopname is niet beschikbaar, dus daarover wordt geen verdere uitspraak gedaan. Dat doet echter niets af aan de decoratieve waarde van dit bijzondere kunstobject; het draagt tevens bij tot het karakter ervan. Zie de afbeeldingen voor een volledig beeld.

Verzending:

Het object wordt uitermate professioneel en met de grootste zorg verpakt in dubbele kartonnen boxes met hoogwaardig dempingsmateriaal om een veilige verzending te garanderen. Wij verzenden altijd met een extra veilige Track en Trace service. Zie zeker de feedback die eerder tevreden kopers hebben achtergelaten.

Referenties en bronnen:

Kerfsnede — het snijden van geometrische facetten met een mesje na een voorbewerkende insnijding — is in Nederland vooral bekend als Friese kerfsnede, gestaafd door een gedateerde snijplank uit 1654 in de collectie van het Rijksmuseum. De vaardigheid werd overgeleverd binnen Friese boeren- en vissersfamilies en verspreidde zich via Zuiderzeevissers langs de Noordzeekust. Het zonnewiel- of rozetmotief zoals op dit deksel gold in de Germaanse en Noordwest-Europese volkskunst oorspronkelijk als bescherming tegen onheil en als geluksteken; vanaf ongeveer de achttiende eeuw kreeg het motief overwegend een decoratieve, folkloristische betekenis.

Een fabrieks- of ontwerpersnaam wordt hier niet geclaimd: dit is huisvlijt, geen fabrieksproduct, en dit exemplaar draagt geen signatuur. Een verband met de Duitse of Alpiene Kerbschnitz-traditie, waarin verwante geometrische motieven voorkomen, is op basis van het decor alleen niet uit te sluiten; de combinatie van rozet, kerftandrand en de gesneden voet sluit het dichtst aan bij wat voor Friese kerfsnede is gedocumenteerd.

U kunt me hierboven volgen door mijn pagina te bookmarken en naast 'DECADERS Gallery' op volgen (hartje) te klikken.