Εικόνα - Τρίπτυχο με την Αγία Τριάδα και δύο εικόνες της Μητέρας του Θεού. - Ξύλο, Ορείχαλκος - Ρωσία

θρησκευτική συλλογή

Τρίπτυχο με την Αγία Τριάδα του Θεού Πατέρα, του Χριστού του Υιού και του Αγίου Πνεύματος και δύο εικόνες της Παναγίας.

Εργαστήριο Παλαιών Απιστών, πιθανώς Μουρόμ (Περιφέρεια Βλαντίμιρ).
Εικόνες της Παναγίας ως βρέζκα (επιχρύσωση) που χρονολογούνται από το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα.

Σύνθεση σε τρισδιάστατο και εικονίδιο της Τριάδας.
Χάλκινο κιβώτιο με κούμπωμα. Συμπληρώνεται με την Αγία Τριάδα τον 19ο αιώνα. (δείτε την περιγραφή παρακάτω)

Αβγό tempera σε ξύλο.
Διαστάσεις ανοίγματος: 54,5 x 18,5 x 1,8 εκ.
Διαστάσεις διπλωμένες: 18,5 x 18,5 x 5,7 εκ.

Εικονογραφική περιγραφή

Σε τρία όμορφα διακοσμημένα χαλκένια κιβώτια, εφοδιασμένα με μεντεσέδες, συγκεντρώνονται τρία μικρά εικονίδια.
Και τα τρία βρίσκονται σε κύκλους σε ένα σκούρο λαδί πράσινο φόντο.
Οι δύο εικόνες της Μητέρας του Θεού στα πλαϊνά πάνελ είναι ζωγραφισμένες σε μπλε φόντο, η μεσαία εικόνα της Τριάδας είναι ζωγραφισμένη σε κόκκινο φόντο. Η διακόσμηση μοιάζει με φύλλα βελανιδιάς.

Μητέρα του Θεού Οδηγήτρια
Ο πρώτος εικονίσματος δείχνει τη Μητέρα του Θεού την Οδηγήτρια, Εκείνη που δείχνει τον δρόμο. Αυτό είναι ένα από τα βασικά είδη εικονογραφίας των εικονισμάτων της Μητέρας του Θεού.
Σύμφωνα με τον θρύλο, ο ευαγγελιστής Λουκάς έγραψε ή ζωγράφισε την πρώτη εικόνα. Τον πέμπτο αιώνα, η εικόνα μεταφέρθηκε στην πρωτεύουσα του Χριστιανισμού, την Κωνσταντινούπολη. Εκεί χτίστηκε μια ειδική εκκλησία στο μοναστήρι του Hodegon. Πολλές φορές η Μητέρα του Θεού έσωσε την πόλη. Η εικόνα τοποθετήθηκε στα τείχη της πόλης και οι εχθροί γύριζαν σπίτι τους. Δυστυχώς, η εικόνα χάθηκε, ίσως καταστράφηκε, κατά τη διάρκεια της πτώσης της Κωνσταντινούπολης το 1453. Όμως, είχαν ήδη δημιουργηθεί πολλές θαυματουργές αντίγραφες, οπότε η δύναμη δεν χάθηκε.

Η Μητέρα του Θεού φέρει το Παιδί στον αριστερό της βραχίονα και δείχνει προς τον Χριστό με το δεξί της χέρι. Ο Χριστός είναι ο Δρόμος, σύμφωνα με το Ευαγγέλιο του Ιωάννη 14,6. Τα ελληνικά γράμματα ΜΡ ΘΟΥ, γραμμένα χειρόγραφα δίπλα στο κεφάλι της, είναι συντομογραφίες για τη Μητέρα του Θεού. Τα γράμματα IC XC ακριβώς από κάτω είναι επίσης ελληνικές συντομογραφίες για το όνομα του Ιησού Χριστού.
Μητέρα και Υιός είναι και οι δύο στεφανωμένοι ως Βασίλισσα και Βασιλιάς. Ως Βασίλισσα των Ουρανών και μη ενός Βασιλιά, η Μητέρα του Θεού ντύνεται με μοβ ρούχο, όπως και η κοσμική Αυτοκράτειρα στον ρωμαϊκό και βυζαντινό κόσμο.
Στους ώμους της Μητέρας του Θεού βρίσκονται τρία διαμαντοειδή διακοσμητικά. Αυτά συνήθως βρίσκονται στο κεφάλι της και στους δύο ώμους. Πιθανώς ο ζωγράφος της εικόνας ήθελε να αφήσει ορατά και τα τρία διακοσμητικά και γι' αυτό τα ζωγράφισε το ένα κάτω από το άλλο στο δεξί μανίκι. Τα τρία διακοσμητικά προέρχονται από κοσμική ενδυμασία. Είναι «μεταφράσεις» των φιόγκων (διακοσμητικών καρφιτσών) με τις οποίες συγκρατούνται τα υφάσματα. Στην ανατολική χριστιανική εικονογραφία, απέκτησαν μια ιδιαίτερη σημασία, εφευρεμένη από τους πατέρες της εκκλησίας. Τα τρία διακοσμητικά συμβολίζουν την Τριάδα, η οποία ήδη παρίσταται στη Μητέρα του Θεού.

Αγία Τριάδα
Στο κέντρο βρίσκεται το εικονίδιο αυτής της Αγίας Τριάδας. Ο Θεός ο Πατέρας και ο Ιησούς Χριστός ο Υιός τοποθετούνται απέναντι ο ένας από τον άλλον. Μεταξύ τους βρίσκεται το περιστέρι, σύμβολο του Αγίου Πνεύματος. Οι Τρεις συγκεντρώνονται γύρω από τον κόσμο, συμβολίζοντας ολόκληρο τον κόσμο, πάνω στον οποίο κυβερνούν.
Ο Χριστός ντύνεται με το κόκκινο μεγαλοπρεπές ένδυμα και κάνει το ευλογητικό σήμα με το δεξί χέρι. Στα γόνατά του κρατάει ένα βιβλίο Ευαγγελίου. Γύρω από το κεφάλι του Χριστού υπάρχει ένα φωτοστέφανο σταυρού. Κάθε μία από τις τρεις ορατές ακτίνες του σταυρού αποτελείται από τρεις γραμμές. Αυτές συμβολίζουν την Τριάδα. Στο φωτοστέφανο του σταυρού είναι γραμμένο στα ελληνικά ‘Ο Υπάρχων’.
Ο Θεός ο Πατέρας ντύνεται με λευκό ένδυμα και φοράει μακριά γκρίζα γενειάδα, σύμφωνα με την όραση του προφήτη Δανιήλ (Δανιήλ 7:9,13,22). Επιπλέον, ευλογεί.
Γύρω από το κεφάλι του Θεού υπάρχει ένα αχνά ορατό κόκκινο και μπλε χρωματιστό οκταπέταλο αστέρι. Τα επτά σημεία συμβολίζουν τον ουρανό και τη γη, αλλά και τους χρόνους. Έχουν ήδη περάσει έξι φορές, ζούμε στην έβδομη φορά και περιμένουμε την όγδοη. Αυτή η όγδοη φοράς είναι ο αιώνιος χρόνος της ολοκλήρωσης.

Μητέρα του Θεού Feodorovskaya
Ο τρίτος εικονίσματος δείχνει ξανά τη Μητέρα του Θεού και τον Χριστό, αλλά τώρα στην εικονογραφία της Μητέρας του Θεού της Ευαισθησίας. Μητέρα και Παιδί συνδέονται μεταξύ τους με τα μάγουλά τους. Και το Παιδί βάζει το χέρι του γύρω από τον λαιμό της Μητέρας του. Το ορατό γυμνό πόδι του Χριστού είναι ένα από τα χαρακτηριστικά αυτής της συγκεκριμένης εικονογραφίας, που φέρει το όνομα ‘Μητέρα του Θεού Feodorovskaya’, που σημαίνει Μητέρα του Θεού του Θεόδωρου.
Η αρχική εικόνα βρέθηκε σε ένα δέντρο στο δάσος από έναν πρίγκιπα της Κόστρομα στις 16 Αυγούστου 1239. Καθώς ήθελε να πάρει την εικόνα από το δέντρο, η εικόνα ανέβηκε στον ουρανό. Μετά από μακρές προσευχές των κατοίκων της Κόστρομα, η εικόνα αφαιρέθηκε από το δέντρο και μεταφέρθηκε στον Καθεδρικό Ναό της Κοιμήσεως της Θεοτόκου. Η εκκλησία καταστράφηκε σε πυρκαγιά, αλλά η εικόνα επέζησε. Οι κάτοικοι του Γκοροντέτς άκουσαν για το θαύμα και συνειδητοποίησαν ότι η εικόνα προερχόταν αρχικά από την εκκλησία τους, αφιερωμένη στον άγιο Θεόδωρο Στρατηλάτη. Επιπλέον, είχαν δει ένα όραμα του αγίου με την εικόνα, που τώρα ονομάζεται Φεοντόροφσκαγια. Η εικόνα φυλασσόταν στην Κόστρομα και ο Τσάρος Μιχαήλ Ρομανόφ (επίσης από την Κόστρομα) την τιμούσε θερμά. Η μητέρα του του δώρισε ένα αντίγραφο της εικόνας ως αιώνιο προστάτη της δυναστείας των Ρομανόφ. Η αρχική εικόνα, πολλές φορές επιζωγραφισμένη και επηρεασμένη από πυρκαγιές, εξακολουθεί να τιμάται στην Κόστρομα.
Η εικόνα που περιγράφεται εδώ είναι επίσης πιστό αντίγραφο της πρωτότυπης εικόνας του 13ου αιώνα. Εδώ μπορούμε να δούμε δύο από τα τρία στολίδια στο ένδυμα της Παναγίας. Ένα στο κεφάλι της και ένα στον ώμο. Το τρίτο στολίδι, που συμβολίζει τον Χριστό, είναι κρυμμένο πίσω Του. Δεν είναι απαραίτητο να ζωγραφιστεί το σύμβολο, καθώς το πραγματικό πρόσωπο είναι εκεί.
Τα ονόματα είναι τα ίδια με αυτά στο απέναντι εικονίδιο: MR THOU για τη Μητέρα του Θεού, IC XC για τον Ιησού Χριστό και Ho OoN, εν μέρει ορατό στο σταυροειδές άκρο του Χριστού.

Τεχνική περιγραφή
Οι δύο εικόνες της Παναγίας προέρχονται από μια άλλη εικόνα του 18ου αιώνα. Όπως φαίνεται, είναι κομμένες τετράγωνα με πριόνι. Αυτά τα μικρά τετράγωνα τοποθετούνται σε μια νέα ξύλινη σανίδα. Στη συνέχεια, οι ρωγμές κλείνονται και το φόντο ζωγραφίζεται εκ νέου. Έτσι, οι εικόνες αποκτούν την ίδια εμφάνιση. Η κεντρική εικόνα είναι ζωγραφισμένη απευθείας πάνω σε ένα τετράγωνο πλαίσιο. Η εγκάρσια ράβδος, η οποία θα πρέπει να εμποδίζει το ξύλο να παραμορφωθεί, είναι ακόμα ορατή στο πίσω μέρος.
Η ακριβής ιστορία αυτού του τρίπτυχου δεν είναι γνωστή. Αλλά τον 19ο αιώνα ο ιδιοκτήτης πιθανότατα διέσωσε μια φθαρμένη εικόνα με εικόνες της Παναγίας, επέλεξε δύο εικόνες και στη συνέχεια αγιογράφησε τη μεσαία εικόνα με την Αγία Τριάδα. Έτσι, δημιούργησε ένα όμορφο σύνολο που αποτελεί μια ενότητα εικονογραφικά, αλλά σίγουρα και θεολογικά.
Στα εργαστήρια των Παλαιών Πιστών αυτή η πρακτική είναι συνηθισμένη. Συλλέγουν παλιές, φθαρμένες εικόνες και τις επισκευάζουν και τις ξαναβάφουν. Για παράδειγμα, οι εικόνες του 17ου/18ου αιώνα έχουν προσθήκες του 19ου αιώνα σε περιγράμματα, φόντα, καλλιγραφία και ανταύγειες σε πρόσωπα και ρούχα. Όπως αναφέρθηκε παραπάνω, οι τρεις εικόνες έχουν διακόσμηση από φύλλα βελανιδιάς. Αυτό το είδος διακόσμησης είναι γνωστό στην αγιογραφία του Murom από τα τέλη του 17ου - αρχές του 18ου αιώνα και μετά. Πιθανώς ο αγιογράφος αυτού του τρίπτυχου προέρχεται από την περιοχή ή τουλάχιστον έχει εκπαιδευτεί ή επηρεαστεί από τους αγιογράφους του Murom.