Μια ξύλινη μάσκα - Ligbi - Ακτή Ελεφαντοστού (χωρίς τιμή ασφαλείας)

Μάσκα Ligbi, συλλεγμένη στο Bondoukou Côte d'Ivoire, με έναν κατεβασμένο κυνόδοντα που προεξέχει από το μέτωπό της. Ελαφρύ ξύλο· πατίνα αφής. Σημάδια τελετουργικής χρήσης και παλαιότητας. Περιλαμβάνει βάση.

Ιδρύθηκαν στην Αβιόρι Κόστα καθώς και στην Γκάνα, οι Λιγκμπί, παρά τον ισλαμισμό τους, επηρεάστηκαν από την γλυπτική τέχνη της φυλής Σενουφό. Έτσι ενεπίφεραν ορισμένες από τις πτυχές της στη δημιουργία των δικών τους μασκών, οι οποίες συνδέονται με την κοινωνία do. Αυτή η μάσκα παράδοση επιμένει ιδίως κατά τη διάρκεια θρησκευτικών εορτών, σημαδεύεται από θυσιαστικές τελετές και τραγούδια, όπως το τέλος του Ραμαζανιού, που συμβολίζει το τέλος της νηστείας. Πριν από κάθε εορτή, είναι συνήθως να επαναβαφίζονται οι μάσκες και να επικαλύπτονται με κόρο, ένα μείγμα τέφρας από καμένα φύλλα και φοινόλαδο.
πηγή: African Art Museum

Οι μάσκες Λιγκμπί από την Ακτή Ελεφαντοστού θεωρούνται όντως σχετικά σπάνιες στο ευρύτερο σώμα των δυτικοαφρικανικών παραδόσεων μασκών. Οι λαοί Λιγκμπί, επίσης γνωστοί ως Γουέλα ή Γουλέ, κατοικούν περιοχές κυρίως κατά μήκος των δυτικών συνόρων της Ακτής Ελεφαντοστού, κοντά στα σύνορα με τη Γκάνα, ιδιαίτερα γύρω από τα Bondoukou και Bouna. Ο πληθυσμός είναι μικρός και πολιτιστικά επηρεάζεται από γείτονες που μιλούν Μάντε και Ακάν."} {assistantaliland_formula to=final code} ৷ not actually relevant - wait just finish.} }{

Οι μάσκες Ligbi συνδέονται κυρίως με ισλαμικοποιημένες περιοχές του πολιτισμικού ζωνών Mande και χρησιμοποιούνταν σε τελετουργικές εμφανίσεις συνδεδεμένες με τελετές μύησης και κηδευτικά εορταστικά γεγονότα, συχνά σε σχέση με την κοινωνία do, μια ανδρική ένωση μύησης που μοιράζεται με τους γείτονες Senufo και Nafana. Οι μάσκες χορού τους χαρακτηρίζονται συνήθως από ένα πολύ στιλιζαρισμένο ανθρώπινο πρόσωπο με περίτεχνα, αφηρημένα στοιχεία. Συχνά περιλαμβάνουν κατακόρυφους κέρατα, ζωομορφικές προεκτάσεις ή σύνθετες κομμώσεις. Η συμμετρία και η λεία χάραξη αντικατοπτρίζουν υψηλό βαθμό αισθητικής τελειότητας.

Σε αντίθεση με τις μάσκες των Σενουφό, Νταν ή Μπαουλέ που συλλέγονται ευρύτερα, οι μάσκες Λίγκμπι σπάνια συγκεντρώνονταν σε μεγάλους αριθμούς από αποικιακούς πράκτορες ή από πρώιμους μετά-αποικιακούς. Η σχετικά περιορισμένη παραγωγή αυτών των μασκών, η τελετουργική εξειδίκευσή τους και ο περιφερειακός τους περιορισμός συντελούν στη σπανιότητά τους τόσο στις συλλογές μουσείων όσο και στην αγορά τέχνης.

Αξίζουν επίσης για τον συνκρητικό τους χαρακτήρα: ενώ η χρήση τους ενσωματώνεται σε ισλαμοποιημένα περιβάλλοντα, η μορφή τους και ο ρυθμιστικός τους χαρακτήρας ευθυγραμμίζονται στενά με το πιο παραδοσιακό σύστημα μεταμφιέσεων της Δυτικής Αφρικής, όπου οι μάσκες ζωντανεύουν κατά τη διάρκεια δημόσιων εκδηλώσεων υπό συνοδεία μουσικής και χορού. Σε αντίθεση με πολλές ισλαμικές κοινωνίες όπου αποφεύγεται η απεικόνιση προσώπων, η περίπτωση των Λιγκμπι παρουσιάζει μια τοπική προσαρμογή που επιτρέπει τη συνέχιση της μάσκας σε ισλαμοποιημένες κοινωνίες, αν και υπό συγκεκριμένες τελετουργικές συνθήκες.

Σημαντικά παραδείγματα μπορούν να βρεθούν σε μουσειακές συλλογές όπως το Musée du quai Branly στο Παρίσι και το British Museum, αλλά παραμένουν σχετικά υποεκπροσωπημένα σε σύγκριση με άλλες ομάδες από την Ακτή Ελεφαντοστού.

Αναφορές:

Φρανσουά Νεϊτ, Μάσκες: Αφρικανικές μάσκες
Susan Vogel, Baule: Αφρικανική Τέχνη, Δυτικά Μάτια
Alain-Michel Boyer, Οι Αφρικανικές Μάσκες

CAB28922.