Cesare - [Post Incunable] Commentarii - 1531

POST INCUNABLE - ΟΙ ΠΟΛΕΜΟΙ ΤΟΥ ΚΑΙΣΑΡΑ: Η ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΚΑΤΑΚΤΗΣΗΣ ΑΦΗΓΗΜΕΝΗ ΑΠΟ ΤΟΝ ΝΙΚΗΤΗ
Αυτή η βενετσιάνικη έκδοση του 1531 των Commentarii του Κάιου Ιούλιου Καίσαρα αντιπροσωπεύει μία από τις υψηλότερες στιγμές της αναβίωσης της ρωμαικής ιστορίας στα λατινικά—ή, καλύτερα, στα ιταλικά της καθομιλουμένης. Μεταφρασμένη από τον Αγουστίνιο Ορτίκα ντε λα Πόρτα, η έκδοση εντάσσεται στο πολιτιστικό σχέδιο διάδοσης της αρχαίας ιστορίας ως εργαλείο πολιτικής, εκπαίδευσης και στρατιωτικής ορθοπαιδικής. Το κείμενο, εξαιρετικά εικονογραφημένο και τυπωμένο με μεγάλη τυπογραφική κομψότητα, παρουσιάζει τον Καίσαρα όχι μόνο ως ηγέτη μάχης και στρατηγό, αλλά ως πρότυπο εύστοχου, λογικού και ισχυρά πειστικού ιστορικού λόγου. Ο εικονογραφικός εξοπλισμός, πλούσιος και αφηγηματικός, συνοδεύει τον αναγνώστη σε μια πραγματική “επική οπτική” των γαλλικών και ρωμαϊκών πολέμων, καθιστώντας τον τόμο αντικείμενο εξαιρετικής διδακτικής και συμβολικής δύναμης.
ΑΓΟΡΑ ΣΕ ΑΓΟΡΑ
Στην παγκόσμια αγορά αυθεντικών έργων του 16ου αιώνα με Καίσαρα στα λατινικά, οι εικονογραφημένες βενετσιάνικές εκδόσεις των πρώτων δεκαετιών του 16ου αιώνα αντιπροσωπεύουν ένα ιδιαίτερα ερευνημένο τμήμα. Για πλήρεις αντίτυπα σε καλή κατάσταση, με αυθεντική ή αποκατασταμένη βιβλιοδεσία και καλώς διατηρημένο εικονογραφικό υλικό, οι αποτιμήσεις κυμαίνονται συνήθως μεταξύ 4.000 και 6.000 ευρώ· αντίτυπα με ελαττώματα, ελλείψεις ή σημαντικές αποκαταστάσεις τοποθετούνται συχνότερα στη ζώνη 3.500–5.000 ευρώ. Η παρουσία του τίτλου στο κόκκινο και μαύρο, του εμπορικού σήματος στο colophon και των ξυλογραφιών που είναι καλά αποτυπωμένα αποτελεί καθοριστικό στοιχείο διαμόρφωσης της αξίας.
ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΦΥΣΙΚΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Απόστολή βιβλιοδεσίας του 18ου αιώνα με πλήρη δερμάτινη κάλυψη μαρμάρινης υφής, ερυθρές κοψίματα, ταινία στην πλάτη με τίτλο και χρυσούς διακοσμητικούς. Προσωρινός τίτλος εκτυπωμένος σε κόκκινο και μαύρο εντός εικονογραφημένου πλαισίου· πολλές ξυλογραφίες σε ολόκληρη σελίδα, άλλες δε στο κείμενο· εμπορικό σήμα στο colophon. Απώλειες των τελευταίων δύο φύλλων μη αριθμημένων του ευρετηρίου. Χειρόγραφες σημειώσεις παλαιάς εποχής. Στα αρχαία βιβλία, με πλούσια ιστορία πολλών αιώνων, μπορεί να υπάρχουν ορισμένες ατέλειες, όχι πάντα εντοπισμένες στην περιγραφή. Σελίδες (2); 12nn; 248; (2).
ΠΛΗΡΗΣ ΤΙΤΛΟΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ
Commentarii. Βενετία, από τον Φραντσέσκο ντε Αλεσάντρο Μπίντονι και Mapheo Pasini, 1531. Κάιος Ιούλιος Καίσαρας.
ΣΥΝΕΡΓΑΣΙΑ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΑ
Οι Commentarii του Καίσαρα αποτελούν ένα από τα θεμελιώδη κείμενα της δυτικης ιστοριογραφίας: ένα έργο που ενώνει αφήγηση ιστορική, πολιτική προπαγάνδα και implicit treaty/έγγραφο τέχνης στρατιωτικής. Η μετάφραση στα λατινικά της Αγκοστίνιον Όρτικα ντε λα Πόρτα ανταποκρίνεται στην ανάγκη, τυπικά αναγεννησιακή, να κάνει ήδη γνωστή τη γνώση κλασική σε ευρύτερο κοινό, περιλαμβάνοντας αναγνώστες όχι λατινολόγους αλλά εμπλεκόμενους στη ζωή πολιτική και στρατιωτική της ιταλικής χερσονήσου. Αυτή η έκδοση του 1531 διακρίνεται για τον εξαιρετικό εικονογραφικό εξοπλισμό, που δεν περιορίζεται στο ν’ ομορφαίνει το κείμενο αλλά ενισχύει την ερμηνευτική αξία, μετατρέποντας την ιστορία σε οπτική αλληλουχία και ενισχύοντας τη ρητορική επίπτωση των πράξεων του Καίσαρα. Το βιβλίο γίνεται έτσι εργαλείο εκπαίδευσης του πρίγκιπα, του καπετάνιου και του πολίτη, σε μια εποχή που χαρακτηρίζεται από συνεχιζόμενους πολέμους και επαναπροσδιορισμούς των ισορροπιών εξουσίας.
ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
Ο Κάιος Ιούλιος Καίσαρας (100–44 π.Χ.) υπήρξε Ρωμαίος στρατηγος, πολιτικός και συγγραφέας, κύριος πρωταγωνιστής του τέλους της Δημοκρατίας. Με τις εκστρατείες της Γαλλίας και τον αμέσως επόμενο πόλεμο εσωτερικό, μεταμόρφωσε ριζικά τη γεωγραφία πολιτική του ρωμαϊκού κόσμου. Οι Commentarii του, γραμμένα με λιτό ύφος και εμφανώς αντικειμενικό, θεωρούνται αριστούργημα λατινικής κλασικής πεζογραφίας και ασύγκριτο πρότυπο αφήγησης ιστορικής και στρατιωτικής.
Ιστορία ΤΥΠΟΓΡΑΦΙΑΣ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ
Το βενετσιάνικο εργαστήριο του Φραντσέσκο Μπίντονι και Mapheo Pasini υπήρξε από τα πλέον δραστήρια στην παραγωγή κλασικών κειμένων στα λατινικά τον πρώτο μισό του 16ου αιώνα. Οι εικονογραφημένες εκδόσεις των Commentarii του Καίσαρα γνώρισαν ευρεία διάδοση, τόσο σε πολιτικό όσο και σε στρατιωτικό τομέα, και συχνά επανεκτυπώνονταν. Οι πρώτες εκδόσεις, όπως εκείνη του 1531, είναι σήμερα σαφώς πιο σπάνιες, ειδικά σε αντίτυπα με πλήρες εικονογραφικό εξοπλισμό και καλά διατηρημένο εξώφυλλο.
ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
ICCU / OPAC SBN: καρτέλες σχετικά με τις βενετσιάνικε edizioni των Commentarii του Καίσαρα, Bindoni–Pasini, 1531.
Adams, Catalogue of Books Printed on the Continent of Europe, s.v. Caesar.
Edit16, CNCE, repertorio delle edizioni italiane del XVI secolo.
Brunet, Manuel du libraire, voce “César”.
Mortimer, Harvard College Library Catalogue of Italian 16th Century Books, sez. Caesar.