AA.VV - Manoscritto Ge'ez - 1700

ΕΝΑ ΑΦΡΙΚΑΝΙΚΟ ΑΡΧΕΙΟ ΣΤΗΝ ΑΠΑΡΧΙΚΗ ΓΛΩΣΣΑ GE’EZ: ΤΟ ΕΡΕΙΜΑ ΚΑΙ Η ΜΝΗΜΗ ΣΤΗΝ ΚΑΡΔΙΑ ΤΗΣ ΑΙΘΙΟΠΙΑΣ
Χειρόγραφο σε περγαμηνή - από την αιθιοπική περιοχή στην γλώσσα ge’ez - χρονολογημένο ανάμεσα στον 18ο και 19ο αιώνα: μια από τις παλαιότερες traditions χριστιανικές του κόσμου, αυτή της Ορθόδοξης Εκκλησίας της Αιθιοπίας, ριζωμένη από τον 4ο αιώνα και βαθειά διαπλεγμένη με μη χριστιανικές αφρικανικές πεποιθήσεις. Η Αιθιοπική θρησκεία διακρίνεται πραγματικά για μια εξαιρετικά συνεχή σύνθεση στοιχείων Βίβλου, λατρείας αγίων, αρωματοτροπική χρήση κειμένων και πρακτικές πνευματικής προστασίας προαρχαίας καταγωγής. Το χειρόγραφο, με τη γραφή του εναλλάξ σε κόκκινο και μαύρο και τα εμφανή ίχνη χρήσης, διαμορφώνεται όχι μόνο ως λατρευτικό βιβλίο αλλά και ως τελετουργικό αντικείμενο, φυλαχτό και μέσο διαμεσολάβησης μεταξύ του ορατού κόσμου και του αόρατου.
ΜΕΤΑΞΕΙΣ ΑΓΟΡΑΣ
Τα ντοκουμέντα λατρευτικής αφρικανικής τέχνης παρουσιάζουν μια σταθερή αλλά επιλεκτική αγορά. Αρτικα συντηρημένα αντίτυπα με διακοσμήσεις και άρτια βιβλιοδεσία μπορούν να φθάσουν σε αξίες μεταξύ 1.800 και 2.000 ευρώ.

ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Δερμάτινη βιβλιοδεσία, πιθανώς σύγχρονη με τον τόπο κατασκευής, χαλαρή και με ίχνη φθοράς· εσωτερική κατασκευή ορατή με χειροποίητα ενισχυτικά.
Χειρόγραφο σε περγαμηνή σε μικρό σχετικά μέγεθος, πολυφυλλάδιο χωρίς αριθμημένες σελίδες. Κείμενο σε γε’εζ γραφή κατανοωμένο σε ολόκληρη τη σελίδα, με επικατάμβες σε κόκκινο και μαύρο σύμφωνα με την αιθιοπική λατρευτική παράδοση.
Παρουσία στοιχείων γραμμικού διακοσμημού και στιλιζαρισμένων κορνίζων. Μετά-χειρόγραφα σημειώσεις και σχέδια στις αρχικές σελίδες.
Σε αρχαία βιβλία, με μια μακροχρονή ιστορία, μπορεί να υπάρχουν κάποιες ατέλειες που δεν περιλαμβάνονται πάντοτε στην περιγραφή.
Κολατσιόν: σελ. (2); 276; (2).

ΠΛΗΡΕΣ ΤΙΤΛΟΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ
Χειρόγραφο λατρευτικό και devocional στη γλώσσα ge’ez (Αιθιοπία), ανώνυμος συγγραφέας.
Αιθιοπία, 17ος–19ος αιώνας.
AA.VV.

ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΑ
Η θρησκευτική παράδοση της Αιθιοπίας αντιπροσωπεύει μια από τις αρχαιότερες και πιο αυτόνομες μορφές του παγκόσμιου χριστιανισμού, επίσημα υιοθετημένη βασιλεία Αξούμ τον 4ο αιώνα. Ωστόσο, δεν αναπτύσσεται ως μια απλή παράγωγη του Βυζαντινού ή Λατινικού χριστιανισμού, αλλά ως ένα σύνθετο σύστημα στο οποίο η χριστιανική πίστη διαπλέκεται με αφρικανικές προϋπάρχουσες πεποιθήσεις.
Κύριοι στοιχείοι αυτού του πνευματισμού είναι η έντονη αποτρεπτική διάσταση του λόγου που γράφεται, η χρήση των ιερών κειμένων ως μέσα προστασίας ενάντια σε ασθένειες, κακοπροαίρετα πνεύματα και αόρατες επιρροές, και η παρουσία τελετουργικών πρακτικών που ρίζωσαν σε τοπικές αρχαίες παραδόσεις. Το ίδιο το βιβλίο δεν αποτελεί μόνο φορέα περιεχομένου, αλλά ιερό αντικείμενο με πνευματική αποτελεσματικότητα.
Η γε’εζ γλώσσα, ήδη λατρευτική γλώσσα στη Μεσαία-Αιθιοπία, διατηρεί μια ιερατική αξία παρόμοια με τα λατινικά στη Δύση. Η εναλάσσειη κόκκινου και μαύρου στο κείμενο δεν είναι απλώς διακοσμητική, αλλά σηματοδοτεί ιεραρχίες τελετουργίες, σημαντικές μεταβάσεις και ιερεμόσυνοι τύποι.
Με αυτή την έννοια, ο τόμος αποτελεί μια μοναδική σύνθεση ανάμεσα στον αρχαίο χριστιανισμό και την αφρικανική πνευματική παράδοση, όπου το ιερό κείμενο γίνεται ταυτόχρονα προσευχή, προστασία και μνήμη.

ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
Ανώνυμος συγγραφέας. Τα αιθιοπικά χειρόγραφα συνήθως παράγονταν από γραφείς μορφωμένους σε μοναστικές ή εκκλησιαστικές σχολές. Η μεταβίβαση των κειμένων γινόταν με χειρόγραφη αντιγραφή, με τοπικές προσαρμογές και παραλλαγές, σε μια συλλογική παράδοση χωρίς έννοια σύγχρονου αυτό-υπεύθυνου συγγραφέα.

ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ
Πρόκειται για ένα χειρόγραφο προϊόν, όχι τύποις. Η αιθιοπική βιβλιοθηκονομία διατήρησε την χειρόγραφη παραγωγή μέχρι πολύ αργά, ακόμη και μετά τη διάδοση της εκτύπωσης σε άλλες περιοχές του κόσμου.
Αυτά τα κώδικες κυκλοφορούσαν σε τοπικά περιβάλλοντα, συχνά χωρίς οργανωμένη αγορά, και χρησιμοποιούνταν μέχρι την υλική φθορά τους. Η επιβίωσή τους είναι επομένως σχετικά σπάνια και συνδέεται με ευνοϊκές συνθήκες συντήρησης.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
Uhlig, Siegbert (επιμ.), Encyclopaedia Aethiopica, Wiesbaden, Harrassowitz.
Heldman, Marilyn, African Zion: The Sacred Art of Ethiopia, Yale University Press.
Balicka-Witakowska, Ewa et al., Ethiopian Art: The Walters Art Museum, Walters Art Museum.
Getatchew Haile, Catalogue of Ethiopian Manuscripts, Hill Monastic Manuscript Library.
British Library, Catalogue of Ethiopian Manuscripts.
Vatican Library, Collezioni etiopiche.
Ethio-SPaRe Project, database dei manoscritti etiopici.
Mercier, Jacques, Art that Heals: The Image as Medicine in Ethiopia, Prestel.