Bachibouzouk (1977) - Invader vs Banksy

Εξαιρετική δουλειά από τον βελγικό καλλιτέχνη Μάχιουμ Μπαχιμπούζουκ.

Έκδοση Πορτοκαλί/Πράσινο Τύπος 1/20

Σε αυτή τη σειρά, ο βελγερός καλλιτέχνης Bachibouzouk παίζει τη μύγα-κοροιδίας με την ιστορία της τέχνης, όπως ένα παιδί υπερβολικά περίεργο που θα είχε βάλει το χέρι σε ένα μουσείο και μια βαφή πυροτεχνίας. Μέσα από αυτά τα «Tomato Soup Can», οργανώνει μια σύγκρουση ευχάριστα απίθανη ανάμεσα σε τρία γίγαντες της σύγχρονης τέχνης: Warhol, Banksy και Invader. Ένα ποπ, αστικό και κλινικό τρικεντρισμός, τριμμένος με μπογιά σπρέι, όπως μόνο ο Bachibouzouk ξέρει να το κάνει.

Η αφετηρία, προφανώς, είναι η αφίσα του Banksy, η ίδια ήδη ένα νεύμα (ή υπόμνηση του νεύματος) στο εμβληματικό Campbell’s Soup του Andy Warhol. Ο Bachibouzouk γλιστρά ανάμεσά τους σαν τέταρτος ιπποκόμος, αλλά οπλισμένος όχι με ένα σπαθί, αλλά με τον Invader. Το αποτέλεσμα: μια γλώσσα ανάμεσα σε τρεις αισθητικές προσέγγισείς από τις οποίες καμία δεν ζητούσε συνομιλητή… και παρόλα αυτά, μαζί, αρχίζουν να μιλούν δυνατά, και ακόμα να γελούν.

Τα σπρέι, επιμελώς επιλεγμένα σε ένα ζωντανό παλέτα, έρχονται να διαστρέψουν την υπεραλίκη κληρονομιά των εργαστηρίων που ήταν πολύ ήπιες. Κάθε χρώμα φαίνεται να διακηρύσσει: «Και αν η σύγχρονη τέχνη σταματούσε να παίρνει τον εαυτό της τόσο σοβαρά για τρεις λεπτά;»
Αλλά πίσω από το χιούμορ, μια πραγματική σκέψη: ο Bachibouzouk αναρωτιέται για την βιομηχανική επανάληψη των εικόνων-ιερόσημων της τέχνης. Τι γίνεται ένα σύμβολο όταν το αντιγράφει κανείς, έπειτα όταν αντιγράφει την αντιγραφή, έπειτα όταν επαναβαφτίζει πάνω από τις ίδιες τις αναφορές που ήδη έχουν αποκοπεί; Ίσως κάτι πιο ειλικρινές: ένα έργο που αποδέχεται ότι δεν γεννήθηκε μόνο του, αλλά μέσα σε έναν πολιτισμικό θόρυβο, ένα καρναβάλι εικόνων και χειραγωγήσεων.

Με την υπέρθεση αυτών των στρωμάτων αναφορών, ο καλλιτέχνης μετατρέπει τη μεταλλική κονσέρβα — ένα συνηθισμένο αντικείμενο, σύμβολο κατανάλωσης, φετίχ ποπ — σε μια μεταφορά της εποχής μας που έχει κορεστεί: τα πάντα έχουν ήδη δει, έχουν γίνει remix, έχουν μετακινηθεί… και παρόλα αυτά, χάρη σε μια ιδιαίτερη κίνηση (και μερικά καλής ποιότητας σπρέι), κάτι νέο προκύπτει. Κάπως έτσι, από τη συνεχή περιπλάνηση σε ένα μουσείο καθρεπτών, τέλος πάντων βλέπουμε τη δική μας αντανάκλαση.

Με πολύ πνεύμα, λίγη ασέβεια και μια χαρούμενη διαύγεια, ο Bachibouzouk μας θυμίζει ότι η τέχνη ίσως είναι πριν απ’ όλα ένα παιχνίδι: ένα σοβαρό παιχνίδι, ναι, αλλά ένα παιχνίδι τελικά. Και σε αυτό το παιχνίδι, οι Tomato Soup Can είναι τα κομμάτια που κάνουν όλους τους κλειδαροφράχτες να πέσουν.