Μεσαιωνική, εποχή σταυροφόρων Ασημί, Οστό Memento Mori - Vanitas φυλαχτό, ύστερο του 16ου αιώνα

Memento Mori, Ένθετο Αργαλείο με Καθυστερημένο 16ος αιώνας.

Εξαιρετικά εντυπωσιακό ένθετο σε μορφή γοτθικής κιονοστοιχίας εκκλησίας με οκτάγωνο διατομή. Σε μια από αυτές τις επιφάνειες υπάρχει ένα κρυφό διαμέρισμα που ανοίγει με τη λειτουργία του μηχανισμού ολίσθησης. Μέσα στο κρυφό διαμέρισμα υπάρχουν 2 θάλαμοι. Η ολόγυρη αύξηση του σημαντικού αυτού κεντήματος σχηματίζει μια ασημένια στερέωση με λαβή, που θυμίζει γοτθικό καθεδρικό ναό, ο οποίος είναι περιτριγυρισμένος από τετράπεδες πόρτες και διακοσμητικά γραμμών. Με τη βοήθεια της λαβής το κρεμαστό πληροφορείται ότι μπορεί να φορεθεί στο κούμπωμα της ζώνης ή γύρω από τον λαιμό.

Το μήκος, συμπεριλαμβανομένης της λαβής, είναι 7,9 cm και με τον δακτύλιο στην λαβή 8,9 cm.
Το πλάτος του κέρατος, οκταγώνιο, ποικίλει χαμηλά από 1,4 έως 1,5 cm.
Το πλάτος της ασημένιας στερέωσης ποικίλει επάνω από 1,0 έως 1,2 cm.
Η σούβλα έχει μήκος 0,8 cm και πλάτος 0,3 cm.

Η επιγραφή του κρεμαστού είναι λατινική, σχηματίζει 3 γραμμές, η καθεμία από τις οποίες γεμίζει μια πλευρά του οκτώγωνου.

Κείμενο: EX VIRO MULI.
Σημασία: EX VIRO MULIER
Μετάφραση: Από τον άνδρα (ήλθε) η γυναίκα

Κείμενο: EX MULI. PECC.
Σημασία: EX MULIERE PECCATUM
Μετάφραση: Από τη γυναίκα (ήλθε) η αμαρτία

Κείμενο: EX PECC. MORS.
Σημασία: EX PECCATO MORS
Μετάφραση: Από την αμαρτία (ήλθε) ο θάνατος

Τέτοιες θεολογικές ρήσεις-μάθημα χρησιμοποιήθηκαν κυρίως κατά τον ύστερο Μεσαίωνα (περίπου 11ος-16ος αιώνας). Ήσαν συντομεύσεις-μνημόνια της χριστιανικής σωτηριολογίας. Το ρητό αποτυπώνει σε αυστηρή αιτιακή αλυσίδα μια παραδοσιακή χριστιανική ερμηνεία της ιστορίας της αμαρτίας (Γένεση):
* EX VIRO MULIER: ΑΝΑΦΕΡΕΤΑΙ στη δημιουργία της Εύας από το πλευρό του Αδάμ (Γεν. 2,21-23).
* EX MULIERE PECCATUM: Υποδεικνύει την Εύα για την αμαρτία της πτώσης, καθώς εκείνη έφαγε πρώτα τον απαγορευμένο καρπό (Γεν. 3,6).
* EX PECCATO MORS: Περιγράφει τη θεολογική συνέπεια της πτώσης – τη θνητότητα του ανθρώπου ως τιμωρία για την ανυπακοή προς τον Θεό.

Ο ρήτος και τα συνδεδεμένα θέματα (Αδάμ, Εύα, ο όφις) μπορούν να περιγραφούν ως αλυσίδα της ανυπακοής:
1. Πλάνη: Ο όφις πλανά την Εύα με δόλο.
2. Αμαρτία: Η Εύα παραβιάζει τον νόμο και τραβεί μαζί της τον Αδάμ (ex muliere peccatum).
3. Συνέπεια: Η κοινότητα με τον Θεό διαρρηγνύεται, σχηματίζεται ντροπή και η θνητότητα γίνεται τιμωρία για όλους όσοι συμμετέχουν (ex peccato mors).

Σε μια άλλη επιφάνεια του οκτάγωνου βρίσκεται επίσης ένα σύμβολο κύπελλου.

Το κρυφό διαμέρισμα χωρίζεται σε 2 θάλαμους και κλείνει με έναν ολισθητό κάλυμμα. Μπροστά βρίσκεται ενσωματωμένη μια κουτάλα στον ολισθηρό κάλυμμα, η οποία χρησιμοποιείται για την ανάκτηση των ουσιών που βρίσκονται εντός των θαλάμων. Πολύ λεπτοδουλεμένο, μπορούσαν να εξάγονται ακριβείς μικρές ποσότητες από αυτές τις ουσίες (πιθανόν δηλητήρια).

Τον 16ο αιώνα, η γνώση για δηλητήρια ήταν διαδεδομένη τόσο στην ιατρική όσο και για εγκληματικούς σκοπούς. Διακρινόταν κυρίως μεταξύ ορυκτών και φαρμακευτικών ουσιών.

Ορυκτά δηλητήρια
Αυτά ήταν ιδιαίτερα τρομακτικά, καθώς ήταν συχνά άγευστα και εύκολα μπορούσαν να προστεθούν σε τρόφιμα ή κρασί.
* Αρσενικό (Άσηρα Αρσενικό): Γνωστό ως ο «βασιλιάς των δηλητηρίων». Ήταν η πρώτη επιλογή για πολιτικά εγκλήματα ή για το εξοβελισμό ανεπιθύμητων κληρονόμων, καθώς τα συμπτώματα χρόνιας δηλητηρίασης συχνά παρόμοια με φυσική ασθένεια.
* Αντιμόνιο: Συχνά χρησιμοποιούνταν ως καθαρτικό στην ιατρική, αλλά σε μεγάλες δόσεις μπορούσε να αποβεί μοιραίο.
* Υδράργυρος: Διατόθηκε σε διάφορες ενώσεις και χρησιμοποιήθηκε τόσο σε ιατρικές προσπάθειες (π.χ. κατά της σύφιλης) όσο και ως βαθύ δηλητήριο.

Φαρμακευτικά δηλητήρια
Οι φυτικές εκχυλίσεις ήταν εύκολα προσβάσιμες και συνήθως προέρχονταν από οικογενειακούς κήπους ή δάση.
* Μπλε Ακονίτης (Ακόνιτης): Θεωρείται ένας από τα πιο δηλητήρια φυτών της Ευρώπης. Τον 16ο αιώνα χρησιμοποιήθηκε, μεταξύ άλλων, για θανατηφόρες πειραματικές δοκιμές από ιατρούς όπως ο Πιερντρίη Μάτιολι, για δοκιμή αντιδότων.
* Κλοστούρα (Σχιστρωτής): Διαβόητος από την αρχαιότητα, προκάλεσε παραλυτικά φαινόμενα και ασφυξία.
* Νυχτοφόρα φυτά: Περιλαμβάνει τον μαύρο σιφυλίσιο, τη μεντζά και τη μαστιχόχορτη. Εκτιμήθηκαν για τις ψευδοϋπερβολικές τους ιδιότητες αλλά υπό υπερβολική δόση μπορούν να προκαλέσουν θάνατο.

Υλικό: κέρας/οστό (όχι ελεφαντόδοντος), Ασήμι (ελεγμένο)

Ακολουθούσες προελεύσεις είναι γνωστές / προφορικά μεταβιβαζόμενες:
- από ιδιωτική συλλογή αποκτήθηκε
- Προσωρινός κάτοχος από την τέχνη στο εμπόριο τη δεκαετία του 80, αγορασ 1998
- στην οικογενειακή κατοχή από το 1998 μέχρι σήμερα