Simon Gavina - Carlo Scarpa - Τραπέζι - valmarana - Ξύλο - ξύλο

Το τραπέζι Valmarana, σχεδιασμένο από τον Carlo Scarpa στις περιόδους 1971-1972 και παραγόμενο από τη Simon International (την εταιρεία που ίδρυσε ο Dino Gavina μετά την εμπειρία με την Gavina SpA), αποτελεί μία από τις πιο ώριμες και μακροσκελείς παρεμβάσεις του βενετσιάνου δάσκαλου στον τομέα της επίπλωσης. Το όνομα παραπέμπει άμεσα στη Villa Valmarana ai Nani στη Β Italy, τη διάσημη παλαιανική βίλα ζωγραφισμένη από τον Tiepolo όπου ο Scarpa, εκείνη την εποχή, είχε εγκαταστήσει το γραφείο του στην πρώην αμαξοστάσιο: μια όχι τυχαία τιμή, που διαπλέκει ιστορική αρχιτεκτονική, κλασική αναλογία και μοντέρνα ευαισθησία.

Το τραπέζι παρουσιάζεται ως ένα μεγάλο ορθογώνιο παραλληlepipedο αιωρούμενο, με γενναιόδωρες διαστάσεις (περίπου 250 × 77 × 72 εκ.), σχεδιασμένο να φιλοξενεί μια σημαντική, σχεδόν τελετουργική, επιφάνεια. Η κατασκευή είναι ολόπλευρα ξύλινη – στη πιο εικονική έκδοση με φρέσκιο λευκό ή φυσικό ανοιχτό ξύλο, μερικές φορές και βαμμένο εβάν ή δρυ – και διαμορφώνεται σε τρία κύρια στοιχεία: το επίπεδο του τραπεζιού και δύο επιβλητικοί πλευρικοί θόλοι που λειτουργούν ως βάσεις. Αυτοί οι θόλοι δεν είναι απλά πόδια: είναι πραγματικοί αρχιτεκτονικοί μονολίθοι, ελαφρώς κεκλιμένοι προς τα κάτω ή διατηρημένοι παράλληλα με μια ελάχιστη κλίση, που δίνουν στο έπιπλο μια αίσθηση αρχαίας σταθερότητας και ταυτόχρονα αιωρούμενης ελαφρότητας. Οι δύο κάθετες μάζες συνδέονται μεταξύ τους με μια κυλινδρική διατομή ή με ένα κεντρικά τοποθετημένο οριζόντιο στοιχείο, λεπτομέρεια που ο Scarpa χρησιμοποιεί για να αρνείται τη δομική αδυναμία και για να εισάγει έναν ακριβή γεωμετρικό ρυθμό.

Η μαεστρία βρίσκεται ακριβώς στην ισορροπία ανάμεσα στην αισθητή βαρύτητα και την μορφολογική αποδόμηση. Το τραπέζι σχεδόν δεν διακρίνονται άγκυρες συνδέσεις: οι φλέβες του ξύλου ρέουν συνεχώς, οι επιφάνειες λειαίνονται με φροντίδα σχεδόν απτική, τα άκρα του επιπέδου συχνά φέρουν μια ελαφριά οσμή ή μια ελάχιστη προφίλ που αποφεύγει κάθε σκληρότητα.

Είναι ένα αντικείμενο που απορρίπτει τα περιττά διακοσμητικά, αλλά ταυτόχρονα δεν καταλήγει σε έναν αυστηρά minimalισμό: κάθε αναλογία, κάθε πάχος, κάθε συνάντηση ανάμεσα στις επιφάνειες μελετώνται με την ίδια προσοχή που ο Scarpa ανάπτυσεν στις αρχιτεκτονικές του δημιουργίες. Στο πλαίσιο της παραγωγής Ultrarazionale της Gavina/Simon, το Valmarana λειτουργεί ως σύνθεση ανάμεσα στην βενετσιάνικη χειροτεχνία και την ρητή έρευνα του βιομηχανικού design των δεκαετιών του ’70. Δεν είναι μόνο ένα τραπέζι φαγητού: είναι ένα γλυπτό-αρχιτεκτονικό κομμάτι που μεταβάλλει την αντίληψη του χώρου γύρω του, επιβάλλοντας μια παύση, έναν αργό ρυθμό, σχεδόν τελετουργικό.