Simon Gavina - Carlo Scarpa - Τραπέζι - valmarana - Ξύλο - ξύλο

Ο τραπεζάκι Valmarana, σχεδιασμένο από τον Carlo Scarpa στις χρονικές περιόδους 1971-1972 και παραγόμενο από την Simon International (το σπίτι που ίδρυσε ο Dino Gavina μετά τη συνεργασία με την Gavina SpA), αποτελεί έναν από τους πιο ώριμους και επιβλητικούς παρεμβάσεις του μετρ της Βενετίας στον χώρο του επίπλου. Το όνομα συνδέεται άμεσα με το Villa Valmarana ai Nani στη Βìτσενα, τη διάσημη παλαδιανή βίλα που φιλοτεχνήθηκε από τον Tiepolo, όπου ο Scarpa, εκείνα τα χρόνια, είχε το γραφείο του εγκαταστημένο στον πρώην αχυρώνα: μια μη τυχαία τιμητική αναφορά, που υφαίνει ιστορική αρχιτεκτονική, κλασική αναλογία και σύγχρονη ευαισθησία. Το τραπέζι παρουσιάζεται ως ένα μεγάλο ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο αιωρούμενο, με γενναιόδωρες διαστάσεις (περίπου 250 × 77 × 72 εκ.), σχεδιασμένο για να φιλοξενήσει ένα σημαντικό, σχεδόν τελετουργικό, τραπέζι. Η κατασκευή είναι εξ ολοκλήρου από ξύλο – στην πιο εμβληματική εκδοχή, λευκασμένο ή φυσικά ανοιχτό ξύλο δρυός/λευκόξυλο, μερικές φορές και βαμμένο στην-ebony ή καστανιά – και διαρθρώνεται σε τρία κύρια στοιχεία: το ορθογώνιο επιφάνειο και δύο λίαν ισχυρές πλευρικές στηρίξεις που λειτουργούν ως βάσεις. Οι πλευρές δεν είναι απλώς ποδάρια: πρόκειται για αληθινές μοναδικές αρχιτεκτονικές μονόλιθες, ελαφρώς κωδικές προς τα κάτω ή διατηρούμενες παράλληλα με μια ελαφριά κλίση, που προσδίδει στο έπιπλο αίσθηση αρχαιολογικής σταθερότητας και ταυτόχρονα ελαφρότητα αιωρούμενη. Οι δύο κάθετες μάζες συνδέονται μεταξύ τους με μια κυλινδρική διαδρομή ή με ένα κυκλικό στοιχείο κατά μήκος, κεντρικά κάτω από την επιφάνεια, μια λεπτομέρεια που ο Scarpa χρησιμοποιεί για να αρνηθεί την δομική αδυναμία και να εισάγει έναν ακριβή γεωμετρικό ρυθμό. Η μαεστρία βρίσκεται ακριβώς στην ισορροπία ανάμεσα στη βαρύτητα που γίνεται αντιληπτή και στην αφηρημένη μορφή. Το τραπέζι σχεδόν δεν έχει ορατά αρθρώματα: οι ίνες του ξύλου ρέουν συνεχείς, οι επιφάνειες λειαίνονται με επιμέλεια, σχεδόν ακουστικά αγγίζονται, τα περιγράμματα της επιφάνειας είναι παχιά και παρουσιάζουν μια ελαφριά ορμή ή μια ελάχιστη προφίλ που αποφεύγει κάθε σκληρότητα. Είναι ένα αντικείμενο που απορρίπτει την περιττή διακόσμηση, μα ταυτόχρονα δεν βαδίζει προς τον άκαμπτο μινιμαλισμό: κάθε αναλογία, κάθε παχός, κάθε συνάντηση των επιπέδων μελετώνται με την ίδια προσοχή με αυτή που ο Scarpa απέδιδε στις αρχιτεκτονικές του δημιουργίες. Στο πλαίσιο της παραγωγής Ultrarazionale της Gavina/Simon, το Valmarana λειτουργεί ως σύνθεση μεταξύ της βενετικής χειροτεχνίας και της ριζοσπαστικής αναζήτησης του βιομηχανικού σχεδιασμού τη δεκαετία του εβδομηντα. Δεν είναι απλώς ένα τραπέζι φαγητού: είναι ένα γλυπτο-αρχιτεκτονικό κομμάτι που αλλάζει την αντίληψη του χώρου γύρω του, επιβάλλοντας μια παύση, έναν αργό ρυθμό, σχεδόν τελετουργικό.