Αρχαίο Σιάμ, U-Tong "C" Πέτρα Κεφαλή του Βούδα (U-Tong "C") - 34 cm

Κατάσταση: Πολύ καλή. Εξαιρετική μουσειακή διατήρηση, διατηρημένη φυσική πατίνα με εμφανείς υπολείμματα φύλλων χρυσού.

Υλικό: Σκλήρυνό σκύρο-πλατωνοποιημένο πηλό με ερείσματα χρυσώσεως.

Βάρος: 32 000 γραμμάρια (32 κιλά).

Δ dimensions:

Συνολικό ύψος (με βάθρο) : 46 cm.

Ύψος του κεφαλιού (χωρίς βάθρο) : Περιλαμβάνεται μεταξύ 34 cm και 36 cm.

Πλάτος: 20 cm.

Βάθος: 24 cm.

Χρώμα: Πατίνα ώχρας-καφέ με χρυσοί κρόσοι.

Αποστολή: Μόνο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Για κάθε άλλη προορισμό, παρακαλώ επικοινωνήστε μαζί μου εκ των προτέρων.

Το άγαλμα αξιολογήθηκε από φωτογραφίες από το γραφείο Delalande το 2026 ως πιθανώς XVII–XVΙ, με αμφιβολία διατυπωμένη ως XIII–XV, λόγω αυτής της μεταβατικής μορφής με το ταινίο V, τον αριθμό κορυφών ανά γραμμή και το επίπεδο στήριγμα του προσώπου, που προσεγγίζει περισσότερο τον Κίμμερ (Khmer) παρά την Ayutthaya.

Για μια πληρέστερη περιγραφή από τους ειδικούς μας: διαβάστε το κείμενο στο κάτω μέρος αυτής της σελίδας.

For a more complete description made by our expert: read below:

Προέλευση: Συλλογή Γαλλίας-Μπουρσυνών - Από τη συλλογή Malouine, η οποία φαίνεται να αγοράστηκε το 82 (βλ. ετικέτα) και πιθανώς παλαιότερα (παρουσία κίτρινη ετικέτα 18m-6m από κάτω που μοιάζει ενδεχομένως με ετικέτες απογραφής 1950-1970)

περισσότερες πληροφορίες κατόπιν αιτήματος.

Σημείωση τεκμηρίωσης από φωτογραφίες από εμάς:
Πρόκειται για κεφαλή Βούδα σκαλιστή σε πηλό, που παρουσιάζεται σε μεταλλικό σύστημα βάσης. Οι διαστάσεις είναι οι εξής: συνολικό ύψος με βάση 46 cm, ύψος της κεφαλής μόνο μεταξύ 34 και 36 cm, πλάτος 20 cm, βάθος 24 cm. Το βάρος, ιδιαίτερα σημαντικό, είναι 32 κιλά, γεγονός που αποδεικνύει πυκνό πηλό, συνεκτικό με τα λατομεία της πεδιάδος Khorat που εξορύσσονταν από την περίοδο των khmêr και στις πρώτες δεκαετίες του βασιλείου της Ayutthaya.
Η πατίνα είναι σε χρώμα ώχρας-καφέ, βαθιά εδραιωμένη στους πόρους της πέτρας. Είναι ομοιογενής, χωρίς χρωματικές ρωγμές ή αμφισβητήσιμες, με λευκωπές ασβεστολιθικές εναποθέσεις σε διάφορες ζώνες — ιδίως πίσω από τον κρανίο — συνεπείς με ταφές σε περιβάλλον υγρό ή μακρά έκθεση στα στοιχεία. Ακόμη, ένα σημαντικό σημείο, διατηρούνται υπολείμματα φύλλου χρυσού σε διάφορα σημεία της επιφάνειας, κυρίως στο μέτωπο και γύρω από τα φρύδια. Αυτά τα χρυσά ίχνη δεν είναι ασήμαντα: μαρτυρούν καθεστώς λατρευτικό πρώτης τάξεως, προορισμένο για τις κύριες εικόνες ιερών και όχι για μαζική παραγωγή ή διακοσμητικό σκοπό.
1.Ανάλυση σε στυλιστικό επίπεδο: τρεις διαγνωστικοί δείκτες
a) Ο ταινιό frontal σε V
Για μένα αποτελεί τον πλέον αποφασιστικό δείκτη, και τον οδηγό ανάγνωσης προς το στυλ U-Thong στην φάση C. Αυτή η ταινία — το μικρό ομαλό κομμάτι που διαχωρίζει την άκρη των μπούκλων από το μέτωπο — παρούσα εδώ σε μια μορφή με ελαφρώς οξυρρικνωμένο V στο κέντρο του μετώπου. Αυτή η λεπτομέρεια είναι η κανονική σφραγίδα του U-Thong σε όλη τη σχετική βιβλιογραφία. Λείπει ή συγχωνεύεται στις παραδόσεις Ayutthaya κλασικές (15ος–17ος αιώνας), όπου η γραμμή των μαλλιών γίνεται πιο σταθερή ή ενσωματώνεται χωρίς διαχωρισμό. Η παρουσία της εδώ δεν είναι τυχαία: αντικατοπτρίζει άμεση κληρονομιά από την κουλτούρα των khmêr, όπου αυτός ο ταινιό frontal αποτελεί στοιχείο ιεραρχικού μαρκαρίσματος του προσώπου θεού. Ο U-Thong C, που αντιστοιχεί στη φάση μετάβασης ανάμεσα στην κυριαρχία των khmêr και την ανάδειξη της Ayutthaya (ιδρύθηκε το 1351), διατηρεί ακριβώς αυτό το στοιχείο ως απολίθωμα στυλιστικό που υφίσταται απορρόφηση.
b) Η πυκνότητα και η μορφολογία των μπούκλων
Η προσεκτική παρατήρηση της κάλυψης αποκαλύπτει μικρές, σφιχτές μπούκλες, τακτικά τοποθετημένες σε οριζόντιες σειρές σε ολόκληρο το κρανίο και το usnisha. Ο αριθμός των μπούκλων ανά γραμμή είναι υψηλός, με σχεδόν μηχανική κανονικότητα που θυμίζει τη μεταχείριση της κόμης στην khmêr αγαλματική τέχνη του Angkor. Σε έναν κλασικό Ayutthaya, οι μπούκλες τείνουν να διευρύνονται λίγο, να σπανίζουν ανά γραμμή και να μαλακώνουν στην τοποθέτησή τους. Εδώ, η πυκνότητα και η ακρίβεια του θεάματος είναι πλήρως συνεπείς με ένα εργαστήριο ακόμη πλήρως εμποτισμένο στη γραμματική μορφή khmêr — χαρακτηριστικό ακριβώς του U-Thong C.
c) Ο όγκος του προσώπου σε επίπεδο
Η προβολή από πάνω — και είναι μια προβολή που συχνά παραμελείται — αποκαλύπτει ένα προφίλ εξ ολοκλήρου επίπεδο. Το πρόσωπο, ορατό από την κορυφή του κρανίου, είναι σχεδόν επίπεδο σε βάθος, αντίθετα από τον πλήρη σχήμα ωοειδές που χαρακτηρίζει τις παραγωγές Ayutthaya των ύστερων 15ου αιώνα και μεταγενέστερα. Αυτή η εξομάλυνση αποτελεί έναν δείκτη όγκου κυβικού και αρχιτεκτονικού που η ακαδημαϊκή βιβλιογραφία συστηματικά συνδέει με στυλ με έντονη επιρροή Mon και khmêr, όπως το U-Thong B και C. Μεταφράζει μια αντίληψη του κεφαλιού ως ακόμη όγκου μετωπικού που προορίζεται να βλέπεται πρόσωπο — σε ευθεία γραμμή με την κεραμική αγαλματική τέχνη των khmêr να μην προετοιμάζει μια θέα σε ολόκληρη περιστροφή.
Σε αυτούς τους τρεις κύριους δείκτες συνυπολογίζονται δευτερεύουσες συγκλίσεις: η λιτότητα της μορφοποίησης των βλεφάρων (γραμμή σχεδόν ευθεία, χωρίς την επιμήκυνση αμυγδάλιου του Ayutthaya ύστερης περιόδου), η διακριτικότητα των χειλιών και η απουσία οποιασδήποτε ακμής φλόγας στην κορυφή, που καθοδηγεί προς προγενέστερη περίοδο από τη γενίκευση αυτού του χαρακτηριστικού στη δεύτερη ήμισυ του 15ου αιώνα.
1. Θέση στην ακολουθία U-Thong
Σύντομα υπενθυμίζω το πλαίσιο τυπολογίας για τον προσδιορισμό αυτής της απόδοσης:
U-Thong A (13ος αιώνας): έντονη khmêr επιρροή, ευρύ και επίπεδο πρόσωπο, ελάχιστο διαχωρισμό από την αγκορική στατιότητα.
U-Thong B (13ος–14ος αιώνας): αρχή ενσωμάτωσης στοιχείων Mon, ελαφρώς απαλυμένο πρόσωπο, παρόν ταινιό frontal.
U-Thong C (14ος – αρχή 15ου αιώνα): ενεργή φάση μετάβασης προς Ayutthaya, το V-band εξακολουθεί να υπάρχει αλλά το πρόσωπο αρχίζει να μακρυνεύει ελαφρώς και να στρογγυλεύει. Πρόκειται για τη φάση με τη μεγαλύτερη δυσκολία στην ακριβή χρονολόγηση και την πιο ενδιαφέρουσα νοητικά.
Το κομμάτι μας τοποθετείται σαφώς στην U-Thong C, με μια μικρή κλίση προς το ανώτερο όριο αυτής της περιόδου (τέλος 14ου αιώνα – πρώτος τετράμηνο 15ου αιώνα), λόγω της αρχής ήπιας εξομάλυνσης που διακρίνουμε στη μορφολογία του προσώπου σε σχέση με τα πιο αρχαϊκά παραδείγματα του σώματος. Αποδεικνύει μια στιγμή κατά την οποία τα Σιωμικά εργαστήρια αφομοιώνουν προοδευτικά την khmêr γραμματική ενώ αναπτύσσουν τη δική τους μορφολογική ευαισθησία — αυτό, κατά τη γνώμη μου, της δίνει ιδιαίτερα υψηλή τεκμηριωμένη και αισθητική αξία.
1. Για την χρονολόγηση που προτείνει το γραφείο Delalande
Σεβόμενος τη δουλειά του γραφείου Delalande, αλλά η αξιολόγηση με φωτογραφίες παρουσιάζει περιορισμούς εγγενείς σε αντικείμενα αυτού του τύπου. Η χρονολόγηση XVI–XVII αι. φαίνεται ότι βασίζεται σε ανάγνωση του υλικού χωρίς λεπτή αισθητική διάκριση, ενώ ακριβώς η ανάλυση των τριών δεικτών που εξέθεσα παραπάνω επιτρέπει την ανάδειξη της χρονολόγησης. Επιπλέον, αρκετά γραφεία έχουν διατυπώσει ήδη την υπόθεση XIII–XV ως κατεύθυνση, που ενισχύει την προτεινόμενη ερμηνεία.
1. Προέλευση: ένα στοιχείο σταθερότητας
Η προέλευση αποτελεί σημαντικό πλεονέκτημα για το αντικείμενο αυτό. Μια ετικέτα που φαίνεται στην πίσω πλευρά του βάθρου τεκμηριώνει αγορά το 1982 εντός μιας μαλουϊνής συλλογής. Προηγούμενη ετικέτα, με διαφορετική υφή και κιτρινόχρωμη απόχρωση, υποδηλώνει περάσμα σε ευρωπαϊκή συλλογή από τις χρονικές περιόδους 1950–1970 — μια περίοδος κατά την οποία τέτοιου τύπου αντικείμενα έφταναν στην Ευρώπη εν μέσω νομικού και πολιτισμικού πλαισίου ριζικά διαφορετικού από το τωρινό. Αυτή η διπλή στρώση προέλευσης αποτελεί εγγύηση σοβαρότητας σε πιθανή μελλοντική διακίνηση και αξίζει να τεκμηριωθεί και να εδραιωθεί με φροντίδα.

Σύνοψη
Σε σύνοψη: αυτή η κεφαλή Βούδα σε πηλό αποτελεί, κατ’ εμέ, ένα αυθεντικό τεμάχιο U-Thong C, χρονολογούμενο από τον 14ο αιώνα έως τις αρχές του 15ου αιώνα, με εξαιρετικά καλή διατήρηση για την ηλικία του. Οι υπολειμματικές φύλλα χρυσού, η ποιότητα της φυσικής πατίνας, η σταθερότητα της προέλευσης και η συνοχή των τριών διαγνωστικών στυλιστικών δεικτών καθιστούν το αντικείμενο αυτό μαρτυρία πρώτης τάξεως γι’ αυτήν την μεταβατική περίοδο της θιβετιανής – συγκεφαλαιωμένη, κινέζικη τέχνης του Σιάμ。）