Κεφάλι - Testa di pugile - Μάρμαρο

Μαρμάρινο λευκό άγαλμα από μάρμαρο Καραρά, λεπτομερώς σκαλισμένο, που απεικονίζει μια «Κεφαλή Πυγμάχου», συχνά ταυτιζόμενη με εξιδανικευμένη μορφή νικητή αθλητή ή του ήρωα Ηρακλή, χρονολογούμενο στην αυτοκρατορική Ρωμαϊκή περίοδο (1-2 αιώνας μ.Χ.). Το έργο αποτελεί εξαιρετικό παράδειγμα ρωμαϊκής απομίμησης ενός χαμένου ελληνιστικού αριστουργήματος, πιθανότατα χρονολογούμενο στον 2-1 αιώνα π.Χ.

Το πρόσωπο αιχμαλωτίζει τη συναισθηματική ένταση και τον ωμό ρεαλισμό που χαρακτηρίζουν το παθητικό στοιχείο του ελληνιστικού ύφους. Τα χαρακτηριστικά δείχνουν τα φυσικά ίχνη των μαχών: μύτη ελαφρώς καμπουλωμένη και «αυτιά σε μορφή κουνουπιδιού» (αιματώματα του ωτός), κλινικά διαγνωστικά στοιχεία για τον προσδιορισμό πυγμάχου ή παλαιστή.

Το βλέμμα στρέφεται προς τα πάνω, με σπασμένα φρύδια και το στόμα ελαφρώς ανοιχτό, προσδίδοντας στην έκφραση ένα αίσθημα ηρωικής εξάντλησης και αποφασιστικότητας. Η γενειάδα και τα μαλλιά αποδίδονται με πυκνές και ογκώδεις μπούκλες, σκαλισμένες με επιδέξια χρήση του εργαλείου για τη δημιουργία βαθιών αντιθέσεων φωτός-σκιών που ζωντανεύουν την επιφάνεια του μαρμάρου. Η φυσική χρωματική απόχρωση και οι ελαφριές πατίνες του χρόνου πάνω στο λευκό μάρμαρο αναδεικνύουν τη μορφοπλαστική περιγράμματα της μυϊκής μάζας του προσώπου.

Το κεφάλι στηρίζεται σε ένα βάθρο από μάρμαρο Rosso Antico, χαρακτηρισμένο από πλούσιες ποικιλόχρωμες φλέβες (λευκές και βιολετί).
Ένα στοιχείο ιδιαίτερο ιστορικά και τεχνικά βρίσκεται στην κορυφή του κόκκινου βάθρου: εμφανίζεται ένα αρχαίο τετράγωνης διατομής σιδερένιο άγκιστρο σύνδεσης, με εμφανείς ίχνη οξείδωσης, κολλημένο μέσα στο μάρμαρο με χύτευση μολύβδου. Το παλιό αυτό άγκιστρο σύνδεσης μαρτυρεί τον αρχικό τρόπο συναρμολόγησης της κεφαλής στο γλυπτό και στη στήριξη, ένα κρίσιμο στοιχείο για τη γνησιότητα και την προέλευση του αντικειμένου.