Statuette féminine - Γλυπτό - Mwera - Τανζανία

Μουτερή θηλυκή Αγαλμά Mwera, νοτιοανατολικά της Τανζανίας
Πιθανώς στην περιοχή Lindi–Mtwara, με επιρροές νοτιοανατολικές από Makonde
Πρώτο ήμισυ του 20ού αιώνα, ή και νωρίτερα
Ξύλο σκληρό με πατίνα αρχαίας φθοράς
Ψ : 54 εκ
Παλαιά γαλλική συλλογή, συγκεντρωμένη επί τόπου

Αποκλειστικά σπάνιο ανθρωπόμορφο θηλυκό γλυπτό που ανήκει στον αρχαίο κορμό των πληθυσμών Mwera νοτιοανατολικά της Τανζανίας, ένα εθνολογικό γκρουπ του οποίου η αγαλματογραφία παραμένει σήμερα σαφώς λιγότερο τεκμηριωμένη και πολύ πιο σπάνια στην αγορά από αυτή των γειτονικών Makonde. Τα αρχαία γλυπτά που αποδίδονται στους Mwera διατηρούνται με δυσκολία στις δυτικές συλλογές, πολλά από τα οποία έχουν χαθεί σε περιβάλλον χρήσης ή έχουν ιστορικά απορροφηθεί σε γενικές αποδόσεις «Makonde» ή «Ανατολική Αφρική».

Αυτό το ανάγλυφο παρουσιάζει μια εξαιρετικά χαρακτηριστική κάθετη κατασκευή των αρχειακών παραγωγών της διαδρομής Rovuma: κεφάλι σφαλιδώδες, που φέρει ολκήλως μακριά λαιμό σωληνοειδώς επιμηκυμένο, ώμοι περιορισμένοι και κλίνουν, στήθος στενό με κωνικούς μαστούς που πέφτουν, κοιλιά έντονα προτεταμένη προς τα εμπρός και θώρακας αδρός, που χαρακτηρίζεται από τρεις ισχυρές πτυχώσεις πλευρών σε μορφή πολλαπλών γωνιωτών. Αυτή η αντίθεση μεταξύ χαλαρωμένου κοιλιάς και βαθιάς θώρακος αποτελεί ένα ιδιαίτερα αξιοσημείωτο στιλιστικό στοιχείο, συχνά συνδεόμενο στις παραδόσεις της Ανατολικής Αφρικής με έννοιες γονιμότητας, μύησης-οδύνης ή προγονικής εξουσίας.

Το πρόσωπο, σε μεγάλη στιλιστική γράφη, παρουσιάζει διακριτικά τόξα, μύτη τριγωνικού σχήματος τελετουργικά τοποθετημένη στον κεντρικό άξονα, οριζόντιο στόμα με λεπτομερές χαρακτήρα και ευρείς δακτυλιωτούς ωτούς διαφανώς αποσπασμένους από το κρανίο. Τα μάτια, άλλοτε επιμελώς φορτωμένα ή εντοιχισμένα, διατηρούν υπολείμματα που ενισχύουν τη ιεροτελεστή σημαντικότητα του βλέμματος. Τα χέρια, σκόπιμα συντομευμένα και προσαρμοσμένα στο σώμα, λήγουν σε σχηματικές παλάμες με δάχτυλα μόλις ορατά, ενώ τα πόδια ισχυρά και ελαφρώς λυγισμένα τελειώνουν σε ευρείς δυσανάλογα μεγάλους αστραγάλους, εξασφαλίζοντας στη μορφή ισχυρή τελετουργική σταθερότητα και αισθητικά εντυπωσιακή παρουσία.

Το πίσω μέρος της γλυπτικής αποκαλύπτει μια σχεδόν αρχιτεκτονική αντίληψη του σώματος: ωμοπλάτες αιχμηρές, κεντρική σπονδυλική στήλη σαφώς διαχωρισμένη, πύελος επεξεργασμένη με ακμές τριγωνικές και έντονες εγχάσεις ανάμεσα στα πόδια. Αυτή η γεωμετρική προσέγγιση της ράχης, πολύ μακριά από μεταγενέστερες τουριστικές παραγωγές, ενισχύει την παλαιότητα και την εθνογραφική ποιότητα του έργου.

Η επιφανειακή πατίνα είναι βαθιά και συνοχή, εναλλάσσοντας ζώνες λαμπερότητας από παλαιές χειρισμούς με ζώνες φυσικής φθοράς του ξύλου. Πολλές λεπτομέρειες μαρτυρούν αυθεντικότητα γήρανσης: ρωγμή αποξήρανσης στην κορυφή του κρανίου, φθορές ακμών, μικρές αρχαίες ελλείψεις, ίχνη ξυλοφάγων σταθεροποιημένα και γενική οξείδωση του υλικού. Το σύνολο αποτελεί μαρτυρία μακρόχρονης συντήρησης και πιθανώς πραγματικής τελετουργικής χρήσης.

Από την σπανιότητά της, τη δυνατή στιλιστική φόρμα και τον ιδιαίτερα έντονο αρχέγονο χαρακτήρα, αυτή η γλυπτική αποτελεί σημαντικό τεκμήριο των καλλιτεχνικών παραδόσεων της Νοτιοανατολικής Τανζανίας του παρελθόντος. Τα συγκρίσιμα έργα παραμένουν σπάνια στις διεθνείς δημόσιες πωλήσεις και συναντώνται κυρίως σε μερικές παλιές ευρωπαϊκές συλλογές που συντέθηκαν πριν από τα έτη 1960."