Teodorico Morello - Enchiridion ad verborum - 1540

Morello, Teodorico, Ενχειρίδιο προς την επάρκεια των λέξεων που δεν παρήγαγε καρπούς: πολύ πιο πλούσιο από πριν, πιο εκλεκτό. Του Theodorico Morello Campano ο συντάκτης. Αντικαταστήσαμε τον κατάλογο των τύπων ομιλίας προς το τέλος του βιβλίου, Λυών, επί Seb. Gryphium, 1540.

267, [21]; 8°

a-s⁸

ncti s.s. s.t. LiPa (3) 1540 (A)

IT\ICCU\RMLE\001318; USTC 147796

Δεύτερη λιονεσιακή έκδοση για τους εκδοτικούς χαρακτήρες του μεγάλου τυπογράφου Sebastien Gryphe (η πρώτη του 1538) (IT\ICCU\CFIE\026371; USTC 147406) από αυτή τη ωραία συλλογή λατινικών φράσεων που προέρχονται από αρχαίους συγγραφείς (Κουίντιλιαν, Λουκάνος, Ιουβενάλης κ.ά.) και σύγχρονους (Πολίζιον, Πίκο ντελα Μιραντόλα, Ερμολάο Μπαρμπάρο κ.ά.), επιμελημένη από τον Thierry Morel (Teodorico Morello), καθηγητή ρητορικής στο Κολέγιο του Λισιέ και συγγραφέα παιδαγωγικών έργων, καταγόμενου από την περιοχή του γαλλικού Τσάμπανης.

Δερμάτινη βιβλιοδεσία όχι πρωτότυπη (19ος-18ος αιώνας) σε πλήρη πανόδετη επάλειψη με ξυρισμένο σχέδιο (διαστάσεις 17,5×11,5 εκ.). Πλάτος με αυλακώσεις. ΑΝΑΝΕΥΘΕΝΑ ΕΠΑΝΑΦΥΑΛΛΕΤΟ. Συνθήκες εξαιρετικές. Λείπει το τελευταίο φύλλο με τη σφραγίδα εκτύπωσης στην ανάστροφη σελίδα (s8v).

Ενδεικτικό ρητορικής που υιοθετήθηκε προφανώς από τα Καπουτίνους της Λομβαρδίας (ιδιαίτερα στη μητρική ντοπιολαλιά), διότι το αντίτυπο έχει χειρόγραφη ένδειξη κατοχής στο εξώφυλλο: «Locis Montisclari Capuccinorum [Montichiari - BS]». Άλλη αντίτυπη έκδοση του έτους 1551 για Sebastien Gryphe (πωλείται από Brescia antiquarian bookseller) φέρει αντίθετη ένδειξη κατοχής: «Loci fratrum Capuccinorum Manerbii [Manerbio - BS]». Περιέργως και οι δύο αντιτυπώσεις φέρουν κόκκινο μελάνι στο εξώφυλλο. Το αντίτυπο προς πώληση φέρνει επιπλέον άλλες δύο αρχικές προελεύσεις: η πρώτη ύστερη του 16ου αιώνα συνδέεται με τον Dante Girapha μέσω μακράς χειρόγραφης σημείωσης στον πίσω ορατό φύλλο της τελευταίας σελίδας υπερχορδής «Ego Dantes Girapha ingressus / sum lectionem Ovidianam Quae / incipit Hospita Demophoon etc. / die decimo septimo kalendas novembris / 1575 in ludo prestantissimi Ulixis / Mantice Publici litterarum triviliensis / Proffessoris [...] habita omnium ratione». Η σημείωση, ημερομηνία 15 Νοεμβρίου 1575, αφηγείται ότι ο Girapha ήταν φοιτητής του Ulisse Mantice Publici litterarum triviliensis [Treviglio - BG], καθηγητή, από τον οποίο άκουγε τα μαθήματα, ειδικά, σε αυτήν την περίσταση, εκείνο που εστιάζονταν στις Ερωδίες του Οβidia και στην ιστορία της Fillide και Demofonte. Η δεύτερη προέλευση, που προσδιορίζεται από μια σημείωση στο περιθώριο του πάνω μέρους του πίσω φύλλου της δεύτερης προεικόνισης (Ex libris Balthassaris Zamboni), παραπέμπει στον Camillo Baldassarre Zamboni (1723-1797), έναν από τους σημαντικότερους βρεσιάνους λόγιοια του 18ου αιώνα, παθιασμένο με την αρχαιότητα και συλλέκτη σπάνιων βιβλίων και χειρογράφων. Θεωρείται «βιβλιοθήκη περιπλανώμενη», ζητεί συμβουλές, πληροφορίες, θεωρείται από πολλούς μελετητές σημείο αναφοράς για έρευνα και κατευθύνσεις γύρω από τα έργα των ηγουμένων G. B. Guadagnini και Tiraboschi, καθώς και του κόμη Mazzuchelli, του Nember κ.ά.; είχε πολλούς πιστούς φίλους όπως οι αδελφοί Scarella, Cappelli, Sanvitali, παπ. Fortunato από τη Brescia, ο Doneda, ο Rodella. Ο βιογράφος του, Germano Jacopo Gussago, τον χαρακτηρίζει «ομιλητή σαγηνευτικό, πολυγλωσσικό τέλειο, ειδικά στα λατινικά, γαλλικά και γραικικά, βαθύτατο στη μεταφυσική, φιλοσοφία και θεολογία, αλλά ιδιαίτερα μελέτη των αρχαιοτήτων ώστε να τον συγκρίνει κανείς με τον σύγχρονο Lodovico Muratori, επιστήμονα με πλήρες νόημα της λέξης, εξαιρετικά ικανό σε πολλές ανθρώπινες επιστήμες». Ήταν συγγραφέας, ανάμεσα στα διάφορα έργα, του αριστουργήματος Memorie intorno le Pubbliche Fabbriche più insigni della città di Brescia (Brescia, Pietro Vescovi, 1778).