Simon Gavina - Carlo Scarpa - Τραπέζι - Valmarana - Ξύλο - ξύλο

Το τραπέζι Valmarana, σχεδιασμένο από τον Κάρλο Σκαρπα στα έτη 1971-1972 και παραγόμενο από την Simon International (το σπίτι που ίδρυσε ο Ντοϊνο Γκάβινα μετά την εμπειρία με την Gavina SpA), αποτελεί μια από τις πιο ώριμες και μνημειώδεις παρεμβάσεις του Βενετσιάνου μαέστρου στο πεδίο του επίπλου. Το όνομα απευθύνεται απευθείας προς τη Βίλα Valmarana στους Nani στη Βιτσέντζα, τη φημισμένη παλαδική βίλα ζωγραφισμένη από τον Τιέπολο όπου ο Σκαρπα, εκείνη την περίοδο, είχε το εργαστήριο εγκαταστημένο στο πρώην αμάξωμα: μια τυχαία υπόκλιση, που πλέκει αρχιτεκτονική ιστορική, κλασική αναλογία και μοντέρνα ευαισθησία.

Το τραπέζι εμφανίζεται ως ένα μεγάλο ορθογώνιο παραλληλεπίπεδο αιωρούμενο, με γενναιόδωρες διαστάσεις (περίπου 250 × 77 × 72 εκ.), σχεδιασμένο να φιλοξενήσει ένα σημαντικό, σχεδόν τελετουργικό, τραπέζι. Η κατασκευή είναι ολόκληρα ξύλινη – στη πιο εικονική εκδοχή λευκασμένος ή φυσικός φελλός, μερικές φορές βαμμένος σε εβανό ή δρυ – και διαρθρώνεται σε τρία κύρια στοιχεία: το επιφάνειο ορθογώνιο και δύο ισχυρές πλευρές-πλάτες που λειτουργούν ως βάσεις. Αυτές οι πλάτες δεν είναι απλά πόδια: είναι πραγματικοί αρχιτεκτονικοί μονολιθικοί όγκοι, ελαφρώς κεκλιμένοι προς τα κάτω ή διατηρούντες παράλληλη ευθεία με μια ελάχιστη κλίση, που δίνει στο έπιπλο αίσθηση αρχαϊκής σταθερότητας και ταυτόχρονα ελαφρότητα αιωρούμενη. Οι δύο κάθετοι όγκοι συνδέονται μεταξύ τους με μια κυλινδρική διατομή ή με ένα λεπτό κυκλικό στοιχείο τοποθετημένο κεντρικά κάτω από το επίπεδο, μια λεπτομέρεια που ο Σκαρπα χρησιμοποιεί για να αρνηθεί την δομική εύθραυστη φύση και να εισάγει ένα ακριβές γεωμετρικό ρυθμό.

Η μαεστρία βρίσκεται ακριβώς στην ισορροπία μεταξύ της αντιληπτής βαρύτητας και της μορφολογικής αποστροφής. Το τραπέζι σχεδόν δεν έχει ορατά σημεία συναρμολόγησης: οι ινές ξύλου ρέουν αδιάκοπτα, οι επιφάνειες λειουργημένες με φροντίδα σχεδόν αγγιχτές, τα άκρα της επιφανείας συχνά παρουσιάζουν ένα ελαφρύ σμίλεμα ή μια ελάχιστη προφίλ που αποφεύγει κάθε σκληρότητα.

Πρόκειται για ένα αντικείμενο που απορρίπτει τη superfluous διακόσμηση, αλλά ταυτόχρονα δεν χάνει σε αφαίρεση-ουδετερότητα: κάθε αναλογία, κάθε πάχος, κάθε συνάντηση μεταξύ των επιπέδων μελετώνται με την ίδια προσοχή με αυτή που ο Σκαρπα απέδιδε στις αρχιτεκτονικές του δημιουργίες.

Στο πλαίσιο της παραγωγής Ultrarazionale της Gavina/Simon, το Valmarana αποτελεί σύνθεση μεταξύ βενετικής χειροτεχνίας και της ρεαλιστικής έρευνας της βιομηχανικού design της δεκαετίας του ’70. Δεν είναι μόνο ένα τραπέζι φαγητού: είναι ένα γλυπτο-αρχιτεκτονικό κομμάτι που μεταβάλλει την αντίληψη του χώρου γύρω του, επιβάλλοντας μια παύση, έναν αργό ρυθμό, σχεδόν τελετουργικό.