MORSELLI E. - 1876 IL SUICIDIO - SAGGIO DI STATISTICA MORALE - E. MORSELLI - 1876

«Η Αυτοκτονία. Πραγματεία ηθικού στατιστικού συγκριτικού» (1879) του Ενρίκο Μορσέλλι θεωρείται ορόσημο της κοινωνιολογίας και της ιταλικής θετικιστικής ψυχιατρικής.
Το έργο αποτελεί ένα από τα πρώτα και πιο φιλόδοξα ευρωπαϊκά εγχειρήματα εφαρμογής μιας σκληρής στατιστικής και επιστημονικής μεθόδου στην ανάλυση των ηθικών και κοινωνικών συμπεριφορών, προαναγγέλλοντας σχεδόν είκοσι χρόνια το πιο διάσημο ομότιτλο μελέτη του Γάλλου κοινωνιολόγου Émile Durkheim.

Το πιο καινοτόμο στοιχείο της κριτικής συμπερασματικής κριτικής του έργου βρίσκεται στη συντριπτική συλλογή ποσοτικών δεδομένων. Ο Μορσέλλι δεν αντιμετωπίζει την αυτοκτονία ως φιλοσοφικό ή θεολογικό δράμα απομονωμένο, αλλά συγκεντρώνει ευρείες ιστορικές σειρές σχετικά με το φύλο, την ηλικία, το επάγγελμα, το κλίμα, τη θρησκεία και την οικογενειακή κατάσταση.
Επηρεασμένος από τις ρεύσεις του φιλελεύθερου θετικισμού και από τον δαρβινιστικό νομισμό, ο Μορσέλλι καταλήγει σε ισχυρά προκαθοριστικά συμπεράσματα. Η πράξη της αυτοκτονίας χάνει τη λάμψη της «ελεύθερης ηθικής επιλογής» και αντιμετωπίζεται ως το αναπόφευκτο αποτέλεσμα κοινωνικών και βιολογικών δυνάμεων που δρουν πάνω στο άτομο.

* Το τίμημα της προόδου: Μία από τις κεντρικές (και πιο αμφιλεγόμενες) θέσεις του Μορσέλλι είναι ότι η αυξανόμενη, σταθερή τάση των αυτοκτονιών αφορά άμεσα την έννοια του «πολιτισμού». Για τον μελετητή, η ανάπτυξη της βιομηχανικής κοινωνίας και της μοντερνότητας δημιουργεί ψυχική πίεση και ανταγωνιστικότητα τέτοια που ωθεί τους πιο αδύνατους στην αυτο-eliminazione. [3]
* Η φυσική επιλογή εφαρμοσμένη στην κοινωνία: Ο Μορσέλλι ερμηνεύει την αυτοκτονία με σχεδόν βιολογικό τρόπο, ορίζοντάς την ως μορφή αυθόρμητης εξάλειψης των στοιχείων λιγότερο κατάλληλων για να αντέξουν τους ρυθμούς και τις αντιθέσεις της σύγχρονης ζωής.

Σημεία ισχύος: Το κείμενο είναι συστηματικό, αυστηρό και έθεσε το δρόμο για τη σύγχρονη εμπειρική κοινωνιολογία στην Ιταλία. Είχε διεθνή άμεση απήχηση, μεταφράστηκε γρήγορα στα αγγλικά και στα γερμανικά. [1, 5, 6]

Όψις του αναγνώστη σύγχρονου, η άποψη του Μορσέλλι φέρει το βάρος της υπέρμετρης αυστηρότητας του εκπεφρασμένου της εποχής. Η μείωση της περιπλεγμένης ψυχικής οδύνης και της μοναδικότητας του ατόμου σε ένα απλό δεδομένο στατιστικό ή σε έναν «νόμο της φύσης» φαίνεται σήμερα περιοριστική και στερείται ουσιαστικής διαδραστικής ή κλινικής διάστασης της ψυχικής υγείας.

Περιοριστήρια σε χαρτόνι με χειρόγραφα τίτλους
Ο τόμος περιλαμβάνει 3 έγχρωμους πίνακες χωρισμένους από τη συνοδική δέσμευση