Αρχαία Αιγυπτιακή Faience Άγαλμα Shabti. Ύψος 3 cm. Ύστερη Περίοδος, 664–332 π.Χ. (χωρίς τιμή ασφαλείας)

Shabti ή Ushabti - τμήμα προτομής

- πιο ωραίο στα χέρια από τις εικόνες -

Αρχαία Αίγυπτος, Ύστερη Περίοδος, 664 – 332 π.Χ.

Fayence

Ύψος 3 cm

Προ provenance:
- Ιδιωτική συλλογή, ΗΠΑ. Από δημοπρασίες Froma J. L. Malter, 2005-2006.

Κατάσταση: Καλή, βλέπε φωτογραφίες.

Αυτή η φιγούρα ουσαμπτι απεικονίζεται ως εργάτης που κρατά δύο αγροτικά εργαλεία για εργασία στα πεδία του Όσιρι στα μεταθανάτια πεδία. Φοράει ένα τριμερή περούκα που πέφτει ανάμεσα στους ώμους. Διαθέτει μια γενειάδα τύπου Όσιρις που τελειώνει σε ένα σφιχτό μπροστινό σφυρίχτη. Μόνο τα χέρια, σταυρωμένα πάνω από το στήθος και κρατώντας τα ήδη αναφερθέντα γεωργικά εργαλεία, ξεχωρίζουν από τον μούμια-φόρεμα που καλύπτει ολόκληρο το σώμα.

Οι ουσαμπτι δημιουργούνταν από ένα πρωτότυπο δίθυρο καλούπι. Αφού ενώνονταν τα δύο μέρη και τα άκρα αφαιρούνταν, και ενώ το υλικό ήταν ακόμη υγρό, οι λεπτομέρειες της εικόνας ακουμπούνταν ξανά και οι στήλες όπου θα χαράσσονταν οι ιερογλυφικές επιγραφές σήκονταν. Αυτό σήμαινε ότι κάθε ουσαμπτι ήταν μοναδικό, παρότι προέρχονταν από το ίδιο καλούπι.

Ουσαμπτι, όρος που στην Αρχαία Αίγυπτο σημαίνει «απαντητές», ήταν φιγούρες που απεικόνιζαν άμεσα τον εκλιπόντα. Εμφανίστηκαν στη Μέση Βασιλεία και η χρήση τους έγινε δημοφιλής στη Νέα Βασιλεία. Συμμετείχαν στα ταφικά ευρήματα. Κεφάλαιο VI του Βιβλίου των Νεκρών συνήθως ήταν γραμμένο πάνω στη φιγούρα, ή μια πιο απλή εκδοχή με το όνομα και τον τίτλο του εκλιπόντος. Η χρήση αυτών των κωδουλευτικών φιγούρων επέτρεπε στον ιδιοκτήτη να απολαύσει τη μεταθανάτια ζωή, καθώς τα ουσαμπτι λειτουργούσαν ως μορφή αντικαταστάτη εργάτη για τον ιδιοκτήτη στα πεδία του Αάρου, του αιγυπτιακού παραδείσου, καθώς πίστευαν ότι τα πνεύματα αυτών των φιγούρων θα δούλευαν για αυτούς και έτσι θα αποκτούσαν συντήρηση στη μεταθανάτια ζωή. Υπήρχαν 365 ουσαμπτι τοποθετημένα ανάμεσα στα ταφικά ευρήματα, ένα για κάθε ημέρα του έτους. Μαζί τους υπήρχαν ενδεχομένως 36 επόπτες που θα ήταν υπεύθυνοι για κάθε εργάτικη ομάδα που αποτελείτο από 10 εργαζόμενους, ώστε να αποφεύγεται οποιαδήποτε εξέγερση στις τάξεις. Οι φιγούρες αυτές μπορούσαν να βρεθούν σε ειδικό ξύλινο κουτί ή να τοποθετηθούν σε έναν ανεπίσημο σχηματισμό σε έναν χώρο κοντά στον σάρκοφογο. Στη Ύστερη Περίοδο αυτές οι φιγούρες παρήχθησαν μαζικά. Ο αριθμός αυξήθηκε και η χρήση τους έγινε συχνότερη στους τάφους αυτής της περιόδου.

Υλικό κατασκευής αυτής της ουσαμπτι είναι φαιεντ, ήτοι πονοποημένο από ψιλό αμμογενές κονίαμα με διάλυση πυριτικού άνθρακα και ανθρακικό νάτριο, εξαγόμενα από νάτριο. Ψήθηκε στους 950 βαθμούς Κελσίου, το μείγμα δίνει ένα φινίρισμα όμοιο με εποξική επιφάνεια με τα ανθρακικά να σχηματίζουν γυαλώδη επιφάνεια. Ήταν μια απλή διαδικασία και επομένως όχι δαπανηρή. Οι πράσινοι και μπλε τόνοι επιτυγχάνονταν με την προσθήκη λίγων γραμμαρίων οξειδίου χαλκού που προέρχονται από χαλκοσωματίτη ή azurite. Οι κόκκινοι τόνοι επιτυγχάνονταν με οξείδιο του σιδήρου, οι έντονες μπλε με κοβάλτιο, το μαύρο με ανάμειξη οξειδίου του σιδήρου και μαγνησίας με νερό. Το μόνο που χρειάστηκε ήταν να χρωματιστούν οι επιλεγμένες λεπτομέρειες στο επιλεγμένο χρώμα με πινέλο προτού την καύση.