Αρχαία Αιγυπτιακή Faience Shabti. ύψος 11 εκ. Τριακοστή δυναστεία, 378–341 π.Χ.

Shabti ή Ushabti

- πιο ωραίο στα χέρια παρά στις εικόνες -

Αρχαία Αίγυπτος, 30ή Δυναστεία, 378 - 341 π.Χ.

Φαϊάνς

11 εκ. ύψος

Προέλευση:
- Ιδιωτική συλλογή, ΗΠΑ. Από τους πλειστηριασμούς Froma J. L. Malter Auctions, 2005-2006.

Κατάσταση: Καλή, βλέπε φωτογραφίες.

Αυτό το αγαλματίδιο ουσαμπτί απεικονίζεται ως εργάτης που κρατά δύο σκαλιστήρια για εργασία στα πεδία του Όσιρι στον μεταθανάτιο κόσμο. Φοράει κοτσίδα τριμερή που πέφτει ανάμεσα στους ώμους. Διαθέτει γενειάδα τύπου Όσιρι που τελειώνει σε μια σφιχτή προς τα εμπρός έλικα. Μόνο τα χέρια, σταυρωμένα πάνω στο στήθος και κρατώντας τα ήδη αναφερόμενα γεωργικά εργαλεία, προβάλλουν από το μούμια μορφής σεντόνι που καλύπτει ολόκληρο το σώμα.

Οι ουσαμπτι έγιναν από ένα αρχικό δίδυμο καλούπι. Μόλις τα δύο τεμάχια ενώθηκαν και οι άγριες άκρες αφαιρέθηκαν, και ενώ το υλικό παρέμενε υγρό, οι λεπτομέρειες της εικόνας διορθώθηκαν και οι κολόνες πάνω στις οποίες θα χαραχθούν οι ιερογλυφικοί χαρακτήρες σημειώθηκαν. Αυτό σήμαινε ότι κάθε ουσαμπτι ήταν μοναδικό, παρόλο που προέρχονταν από το ίδιο καλούπι.

Οι ουσαμπτες, ένας όρος που στην Αρχαία Αίγυπτο σημαίνει «απαντητές», ήταν φιγούρες που αντιπροσώπευαν άμεσα τον αποθανόντα. Εμφανίστηκαν στη Μέση Βασιλεία και η χρήση τους έγινε δημοφιλής στη Νέα Βασιλεία. Συνέλεγαν μέρος των κτερισμάτων. Τουλάχιστον ένα Κεφάλαιο VI του Βιβλίου των Νεκρών συνήθως ήταν γραμμένο στη φιγούρα, ή μια απλούστερη εκδοχή με το όνομα και τον τίτλο του αποθανόντα. Η χρήση αυτών των ταφικών φιγούρων επέτρεπε στον ιδιοκτήτη να απολαύσει τον μεταθανάτιο βίο καθώς οι ουσαμπτι λειτουργούσαν ως μορφή αντικαταστάτη εργάτη για τον ιδιοκτήτη στα πεδία του Ααρού, τον αιγυπτιακό παράδεισο, καθώς οι Αιγύπτιοι πίστευαν ότι τα πνεύματα αυτών των φιγούρων θα εργάζονταν γι’ αυτούς και έτσι θα εξασφάλιζαν τη διατροφή τους στον μεταθανάτιο βίο. Υπήρχαν 365 ουσαμπτι τοποθετημένες ανάμεσα στα κτερίσματα, ένα για κάθε ημέρα του έτους. Μαζί τους ενδέχεται να υπήρχαν 36 επιτηρητές οι οποίοι θα ήταν υπεύθυνοι για κάθε ομάδα εργασίας αποτελούμενη από 10 εργάτες, και έτσι να αποφεύγεται κάθε πιθανότητα εξέγερσης στην ιεραρχία. Αυτές οι φιγούρες μπορούσαν να βρεθούν σε ένα ιδιαίτερο ξύλινο κουτί ή μπορεί να τοποθετούντο σε τυπική ομαδοποίηση σε ένα σημείο κοντά στο σαρκοφάγό. Στην Ύστερη Περίοδο αυτές οι φιγούρες παρήχθησαν μαζικά. Ο αριθμός αυξήθηκε και η χρήση τους became more frequent στα ταφικά μνημεία αυτής της περιόδου.

Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία αυτής της ουσαμπτι είναι η φαϊάνς, αποτελείται από ψιλό άμμο τριμμένη με νατράνιο ανθρακούχο και νατβάδιο ανθρακικό, εξαγόμενα από ναττρον. Ψήθηκε στους 950 βαθμούς Κελσίου, το μίγμα δίνει ένα φινίρισμα τύπου έμφραγμα με τα ανθρακικά forming a vitreous επιφάνεια. Ήταν μια απλή διαδικασία και επομένως όχι δαπανηρή. Οι πράσινοι και μπλε τόνοι επιτυγχάνονταν με την προσθήκη μερικών γραμμαρίων οξειδίου χαλκού εξαγόμενου από μάλακाइट ή αζουρίτη. Οι κόκκινοι τόνοι επιτυγχάνονταν με οξειδίωση σιδήρου, οι βαθύ μπλε με κοβάλτιο, το μαύρο με ανάμειξη οξειδίου σιδήρου και μαγνησίου με νερό. Το μόνο που χρειαζόταν ήταν να βαφτεί τα επιλεγμένα λεπτομέρειες με το επιλεγμένο χρώμα με ένα πινέλο πριν το ψήσιμο.