Γυαλί - Beykoz - Τέλη Οθωμανικής περιόδου

Αγουαμανίλ (Ιμπρίκ) ή Τζάρα τουρκικά σε γυαλί οφόρανο του Beykoz τον 19ο αιώνα

Το κύριο σώμα, το εμαιλ και ο χρυσός διατηρούνται σε γενικές καλές συνθήκες. Διατηρεί τη λεπτομέρεια της άκρης της μύτης/ράφι μακριά/στόμιο και έχει θραύση στην ανώτερη ενότητα του στόμιου (έλλειπε το πάνω τμήμα του στόμιου). Καλό καπάκι με ήπια φθορές ανάλογα με την αρχαιότητα του. Χωρίς ρωγμές ή κόμπους στο σώμα από οπαλίνη ή στο χειρολαβή.

Magnífico και σπάνιο αγουμανίλ ή παραδοσιακό σπρέι (ιμπρίκ) από γυαλί οπαλίνης, παραχθεί στην διασημη εργαστήρια Beykoz (Κωνσταντινούπολη) κατά τον 19ο αιώνα υπό τη Οθωμανική Αυτοκρατορία. Το τεμάχιο, ύψους 27 cm, είναι κατασκευασμένο από λευκό γυαλί οπαλίνης με ημιδιαφανή υφή που προσομοιάζει την λεπτή πορσελάνη. Διαθέτει εξαιρετική χειροποίητη διακόσμηση εμαγιώματος με φυτικά μοτίβα έμπνευσης και ένα κεντρικό πουλί σε έντονο βαθύ μπλέ πορφυρό. Οι λεπτομέρειες των φύλλων, οι προφίλ των λουλουδιών και οι γραμμές της δομής αναδεικνύονται όμορφα με φύλλο χρυσού. Η κυκλική βάση παρουσιάζει ένα περιμετρικό σχέδιο κουκκίδων σε κόκκινο/πορτοκαλί αντίθεση, χαρακτηριστικό της οθωμανικής παλέτας της εποχής.
Σημείωση για την κατάσταση: Όπως φαίνεται στις εικόνες, το άνω άκρο του μακριού χύτρου (στόμιο) έχει σπαστεί. Ωστόσο, το τεμάχιο διατηρεί άθικτη όλη την ομορφιά του εμαγιά, και τη μεγάλη ιστορική του αξία, αποτελώντας ένα πολύ περιζήτητο αντικείμενο συλλογής.

Το οθωμανικό γυαλί εμαιλ και χρυσοκόκκινο από το εργοστάσιο Beykoz έχει μια εμφανή εκπροσώπηση σε αρκετά σημαντικά μουσεία του κόσμου. Λόγω της ακραίας ευθραυστότητας της λευκής οπαλίνης (Laleli), τα αντίστοιχα τεμάχια με το αγουμανίλ (ιμπρίκ) ή αργαστήρια θεωρούνται κομμάτια συλλογής. Τα κύρια μουσεία όπου μπορείτε να βρείτε άμεσα συγκρίσιμα παραδείγματα για την καταγραφή σας είναι: 1. Μουσείο Γυαλίων και Κρυστάλλων Beykoz (Κωνσταντινούπολη) Βρίσκεται στον ίδιο δήμο όπου κατασκευάστηκε το τεμάχιο σας, το Beykoz Glass and Crystal Museum (διευθυνόμενος από τη Διεύθυνση Εθνικών Παλατιών της Τουρκίας) αποτελεί τη μέγιστη διεθνή αναφορά. Συλλογή: Περιλαμβάνει περίπου 1.500 γυάλινα ιστορικά αντικείμενα, αφιερώνοντας ολόκληρες αίθουσες στην παραγωγή Beykoz του 19ου αιώνα. Παράλληλα: Εκτίθενται πολλαπλά ιμπρίκ και μπουκάλια ροδέλας σε λευκή οπαλίνη με το ίδιο φυτικό μοτίβο σε μπλε πορφυρό και φύλλο χρυσού όπως το τεμάχιο σας. 2. Μουσείο Τούρκων Τεχνών και Ισλαμικών Τεχνών (Κωνσταντινούπολη) Το Türk ve İslam Eserleri Müzesi διατηρεί μια από τις καλύτερες κρατικές συλλογές κουζίνας οθωμανικής αυλής. Διαθέτει ξεχωριστά βιτίνια για το γυαλί που παρήχθη στα αυτοκρατορικά εργοστάσια του İncirköy (Beykoz). Οι καταλογοι του δείχνουν τεράστια ποτήρια τελετής και σετ αγουμανίλ με παλέτα χρωμάτων ταυτόσημη, συμπεριλαμβανομένων των χαρακτηριστικών κουκκίδων σε κόκκινο/πορτοκαλί στις βάσεις. 3. Μουσείο Βικτώρια και Αλμπέρτο (Λονδίνο) Το περίφημο Victoria and Albert Museum (V&A) στο Ηνωμένο Βασίλειο διαθέτει πλούσια ενότητα ισλαμικής τέχνης όπου διατηρούνται διάφορα γυαλιά Beykoz (Beykoz işi) από τα τέλη του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ου αιώνα. Οι online εγγραφές του δείχνουν μπουκάλια και δοχεία από οπαλίνης τουρκικής εμαγιώ και χρυσού που εξυπηρετούν ως εξαιρετική βάση καταγραφής για να επαληθεύσουν τεχνικές φούσκας και εφαρμογής χρυσού. 4. Μουσείο του Λούβρου (Παρίσι) Μέσα στο τμήμα Αραβικού/Ισλαμικού Τέχνης του Λούβρου, το μουσείο εκθέτει κομμάτια γυαλιού σε οθωμανική παραγωγή. Όπως και το δικό σας τεμάχιο, αρκετές από τις αγουμανίλ και μπουκάλες Beykoz που διατηρούνται υπέστησαν ιστορικά ατυχήματα στα μακριά τους τρύπια ή τα χερούλια λόγω χρήσης από τις αυλές και της θερμικής ευθραυστότητας του γυαλιού οπαλίνης, οπότε ορισμένα παρουσιάζονται με αρχαίες αποκαταστάσεις από μέταλλο ή ρητίνη.

Βιβλιογραφία:
Küçükerman, Önder (1985). The Art of Glass and Traditional Turkish Glassware. Ankara: Sümerbank. Γιατί το αναφέρουμε: Ο καθηγητής Küçükerman αποτελεί την ύψιστη ακαδημαϊκή αρχή στη βιομηχανία του τούρκικου γυαλιού. Το βιβλίο τεκμηριώνει την εξέλιξη των αυτοκρατορικών εργαστηρίων που ιδρύθηκαν στο Beykoz και περιγράφει την τεχνική εμαγιώματος με χρυσό πάνω σε λευκή οπαλίνη (Laleli). Küçükerman, Önder (1998). Türk Cam Sanayii ve Şişecam (Η βιομηχανία γυαλιού στην Τουρκία και Şişecam). Κωνσταντινούπολη: Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları A.Ş.. Γιατί το αναφέρουμε: Περιλαμβάνει μορφολογικές και καταλογικές αναλύσεις που συγκρίνουν το γυαλί Beykoz με ευρωπαϊκές επιρροές (όπως Murano ή Bohemia) του 19ου αιώνα.
Καταλόγοι Μουσείων και Σχετικοί Συλλογών
Moraitou, Mina (επίμετρο) (2013). Of Coloured Glass - The Mando & Londos Oeconomides Collection. Αθήνα: Μουσείο Μπενάκη (8η Προσθήκη). Γιατί το αναφέρουμε: Αυτή η καταχώριση του Μουσείου Μπενάκη της Αθήνας είναι αφιερωμένη σχεδόν εξ ολοκλήρου στο γυαλί που παραγόταν στα εργαστήρια της Κωνσταντινούπολης και Beykoz κατά τον 19ο αιώνα. Είναι μια από τις καλύτερες διεθνείς οπτικές αναφορές για κομμάτια οπαλίνης με χρυσό. Bayramoğlu, Fuat (1974). Turkish Glass Art and Beykoz Glass / Türk Cam Sanatı ve Beykoz Camları. Κωνσταντινούπολη: Yapı ve Kredi Bankası Yayınları. Γιατί το αναφέρουμε: Ένα κλασικό απουσιωμένο και απαραίτητο για την αναγνώριση των σχημάτων των τετριμμένων αγουμανίλ και ιμπρίκ της οθωμανικής αυλής, εξηγώντας την παλέτα εναυσμάτων μπλε πορφυρού υπό κάλυψη.

Προέλευση από ιδιωτική συλλογή