Οθωμανική / Βαλκανική ζώνη - 910 g - Ασημί - Οθωμανική Αυτοκρατορία - Τέλη Οθωμανικής περιόδου

Ένα υπέροχο και εξαιρετικά βαρύ (910 γραμμάρια) αντίκα βαλκανικού / οθωμανικού 19ου αιώνα ασημένιο νιφιδωματικό ζώνης γάμου (παραδοσιακά γνωστό ως θηλικωτάρι ή κίμερη). Η ζώνη διαθέτει μια σειρά από αρθρωτές ασημένιες πλάκες που κοσμούνται προσεκτικά με ανάγλυφα λουλούδια, λεπτό νιέλο (savato) έργο και λεπτά περιγράμματα με φιλερί. Ολοκληρώνεται σε μια εμφανή, σφηνοειδή σφαιρική πόρπη με την αρχική διπλή άγκιστρο κλειδαριά στην ανάποδη πλευρά.

Το εσωτερικό των πλακών φέρει το αυθεντικό σήμα «84», που δηλώνει τη ρωσική ασημένια καθαρότητα zolotnik (875/1000), ευρύτατα χρησιμοποιούμενη στην περιοχή. Τοποθετημένο πάνω στο αρχικό δερμάτινο υπόστρωμα. Μια εξαίσια κομμάτι λαϊκής τέχνης παρόμοιας ποιότητας με μουσειακή αξία και εξαιρετικά συλλεκτικής κατάστασης.

1. Η τεχνική Savati (Niello)
Το μαύρο σμάλτο που αναφέρατε (ένα κράμα αργύρου, χαλκού, μολύβδου και θείου) δεν ήταν απλώς διακοσμητικό∙ λειτουργούσε ως μέσο τονισμού της αντίθεσης με το λαμπερό ασήμι. Οι τεχνίτες της Ιωαννίνων («savatzides») είχαν ανυψώσει αυτή την τεχνική σε υψηλή τέχνη, δημιουργώντας σχέδια με απίστευτη σκίαση.

2. Φιλερί ή «Καγκελάκι»
Το λεπτό «καγκελάκι» (φιλερί) απαιτούσε απίστευτη δεξιοτεχνία, καθώς ο τεχνίτης έπρεπε να στρίψει εξαιρετικά λεπτές αψιδωτές γραμμές αργύρου και να συγκολλήσει επί της επιφανείας ή να δημιουργήσει ανοίγματα με σχέδια κεντημάτων.

3. Το ρωσικό ασήμι (84 zolotniks)
Η αναφορά σε 84 zolotniks (που αντιστοιχεί σε καθαρότητα αργύρου 875/1000 ή 87,5%) είναι ουσιώδης. Αποδεικνύει τα εξής:
- το Δίκτυο της Ηπειρου: Οι Ηπειρώτες δεν ήταν μόνο μεγάλοι τεχνίτες, αλλά και ευφυείς έμποροι με εκτεταμένο δίκτυο στη Ρωσία (ιδιαίτερα μέσω Οδησσού και των Πριγκιπάτων του Δούναβη).
- Ανακύκλωση υλικών: Συνήθως έλιωναν ρωσικά νομίσματα (ρούβλι) ή εισήγαγαν ασημένιο μπρούλι από Ρωσία — που θεωρούνταν εξαιρετικής ποιότητας — για να φτιάξουν αυτά τα αριστουργήματα.

4. Κοινωνικός ρόλος της ζώνης
Η νυφική ζώνη με τη μεγάλη σφαιρική πόρπη δεν ήταν ένα απλό πρακτικό αντικείμενο, αλλά:
- Ευαγγέλιο: Η σφαίρα-σφαιρικότητα της πόρπης είχε αποτροπτικό (apotropaïκό) ρόλο για τη νύφη και τη γονιμότητά της.
- Σύμβολο κατάστασης: Ήταν το πιο ακριβό κομμάτι της προίκα και της νυφικής ενδυμασίας, συμβολίζοντας τη σημαντική οικονομική θέση της οικογένειας.

Συμπέρασμα: Το αντικείμενο που περιγράφετε είναι ένα κλασικό, πολύτιμο δείγμα βαλκανικής αστικής και παραδοσιακής ενδυμασίας, όπου η Ηπειρωτική τεχνική συνάντησε την πρώτη ύλη της Τσαριστικής Ρωσίας, δημιουργώντας ένα επίκαιρο έργο τέχνης.