VITRUVIUS - DE ARCHITECTURA -Fully illustrated, contemporary binding - 1522

(ΑΡΧΙΤΕΚΤΟΝΙΚΗ· ΕΙΚΟΝΙΖΟΜΕΝΗ, ΚΑΛΑ ΕΝΤΥΠΩΜΕΝΑ ΕΞΩΦΥΛΛΑ) Marcus VITRUVIUS POLLIUS (880-70 π.Χ. - Μετά το 15 π.Χ.·); Sextus Julius FRONTINUS (30 π.Χ.-103)
M. Vitruvii De Architectura libri decem νουπερ μαξίμας diilgentia castigati atq; excusi, additis, Julij Frontini de aqueductibus libri propter materiae affinis tatem [Colophon: Impressum Florentiae, per haeredes Philippi Iuntae, 1522]
§ Δύο μέρη σε ένα τόμο, 8vo (165x110); 192, 24, [20] φύλλα. Ξύλινο τυπογραφικό σχέδιο στην αρχική σελίδα, πλουσιοπάροχα εικονογραφημένο με 140 υπέροχες ξυλογραφίες. Σύγχρονο καφέ δέρμα blind-τιμολογημένο, μακρύ αντίτυπο, σε τραγανό χαρτί, πολύ καλά διατηρημένο.
Οργανωμένο σε δέκα βιβλία, το De Architectura γράφτηκε μεταξύ 30-20 π.Χ. Ως ο μοναδικός αρχιτεκτονικός πραγματεία που σώζεται από την αρχαιότητα, υπήρξε πλήρης οδηγός για έργα οικοδομής αφιερωμένα στον Αυτοκράτορα Αύγουστο. Το έργο καλύπτει τα πάντα, από στρατιωτικά στρατόπεδα και υδραγωγεία έως μηχανές και όργανα μέτρησης, συνδυάζοντας ελληνικές και ρωμαϊκές γνώσεις με πρακτική μηχανική. Οι φημισμένες αρχές του χρησιμότητα, ισχύς και ομορφιά επηρέασαν αρχιτέκτονες επί αιώνες, αν και προηγήθηκε των μεγαλύτερων αρχιτεκτονικών καινοτομιών της Ρώμης, όπως θόλοι και σκυροδέτηση. Το De Architectura εμφανίζεται ως εκλεκτική πραγματεία - προσπάθεια για μια οργανική σύνθεση ελληνικών και ελληνιστικών θεωρητικών εννοιών με τα συμπεράσματα από την πράξη της ανοικοδόμησης - και ταυτόχρονα ως κανόνας κειμένου, πλήρης και πολυδιάστατη εργασία, πλούσια σε αμέτρητες επιπτώσεις και ευφυείς παραλληλισμούς, και ως το μοναδικό επιζών ντοκουμέντο για την ανάπτυξη αρχιτεκτονικών θεωριών στην κλασική αρχαιότητα. Το έργο του Βιτρουβίου προετοιμάζει με ανθρώπινο τρόπο τη δύναμη της κεντρικής φιγούρας του αρχιτέκτονα και της τέχνης του, και θέτει ως αναπόφευκτη προϋπόθεση την ανάγκη αρμονικής σύνθεσης γνώσης και κατανόησης που θα τον κάνει όχι μόνο οικοδομητή και κωδικοποιητή του χώρου, αλλά ερμηνευτή και ερμηνευτή του. Από τον 15ο αιώνα και μετά, το πραγματεία έγινε η ερμηνευτική πηγή, το μοντέλο για διάλογο και η εμπνευστική βάση των θεωρητικών αρχών της αρχιτεκτονικής τέχνης, ώστε ο Vincenzo Scamozzi, Βενετσιάν himself αρχιτέκτονας και συγγραφέας πραγματειών του 16ου αιώνα, μετά από προσεχτικό και επιμελή διάβασμα του έργου, δήλωσε ότι ο Βιτρουβίος «συζήτησε όλα, ή τουλάχιστον τις πιο δύσκολες και ουσιαστικές όψεις της αρχιτεκτονικής και των αναγκών του αρχιτέκτονα· αν πολλοί το ήξεραν αυτό, δεν θα καμάρωναν τόσο εύκολα ότι είναι αρχιτέκτονες, γνωρίζοντας ελάχιστα τι τους ζητείται». Δεύτερη εκδοχή της Giunta σε νέο ιταλικό τύπο, της έκδοσης του 1513, επιμεληθείσα από τον Δομίνικο μοναχό Giovanni Giocondo της Βερόνας (1435-1515), σημαντική μορφή στους πρώιμους Αναγεννησιακούς παλαιοντολόγους. Το έργο του Βιτρουβίου ακολουθείται από το De aquaeductibus urbis Romae του Julius Frontinus, «ouvrage d'une grande utilité pour la connaissance de l'architecture ancienne» (Hoefer XVIII, 913).; Cicognara 699: «Questa edizione non é dissimile da quella del 1513., se non in quanto che gli errori nella prima..., sono in questa corretti»;.. Η πρώτη εικονογραφημένη έκδοση του έργου του Βιτρουβίου δημοσιεύτηκε στη Βενετία το 1511 από τον Giovanni Tacuino , ο επιμελητής, ο Giovanni Giocondo παρήγαγε 136 ξυλογραφίες για να εικονογραφήσει το κείμενο. Επανατυπώθηκε το 1513 από τους αδελφούς Giunta στη Φλωρεντία, σε μικρό μέγεθος βιβλίου, με τις αρχικές ξυποτυπίες σε μικρότερες διαστάσεις και με την προσθήκη τεσσάρων ακόμη εικονογραφήσεων και του Frontinus’ De aquaeductibus urbis Romae. Το 1522, μετά τον θάνατο του Giocondo, η Giunta εξέδωσε δεύτερη έκδοση, όπου χρησιμοποιήθηκαν νέοι ιταλικοί χαρακτήρες, οι ενθουγεύσεις αρχικών τους διαγράφηκαν και το κείμενο αναθεωρήθηκε, αλλά χρησιμοποιήθηκαν οι ίδιες εικονογραφήσεις της προηγούμενης έκδοσης. Αυτή η νέα έκδοση σε τσέπη μεγέθους αποδείχθηκε καινοτόμα για την εποχή, καθιστώντας το προσβάσιμο τόσο σε καλλιεργημένους κύκλους που διάβαζαν λατινικά όσο και σε ευρύτερο κοινό που με εικόνες απέκτησε πρόσβαση στη νέα γλώσσα της αρχαιότητας. Ο Φραγκισκανός μοναχός Fra Giovanni Giocondo (1433 μ. - 1515) ήταν ιταλός ουμανιστής, αρχιτέκτονας και μηχανικός. Το έργο του Frontinus είναι επίσημη αναφορά που συντάχθηκε στο τέλος του 1ου αιώνα σχετικά με την κατάσταση των υδραγωγείων της Ρώμης· ο Frontinus είχε οριστεί Επιβλέπων Ύδατος από τον αυτοκράτορα Νέρβα το 96 μ.Χ.
 LUCIA A. CIAPPONI Fra Giocondo Da Verona and His Edition of Vitruvius. In: Journal of the Warburg and Courtauld Institutes, vol. 47, 1984, σελ. 72-90; ADAMS V-904; Berlin Kat. 1800; Camerini 172 (λάθος κατάλογος); FOWLER 396; SANDER 7697