Βαζάκι φαρμακείου (3) - Ξύλο - Κουτιά γαληνικής φαρμακευτικής

Τα κουτιά που προτείνονται είναι ένα τυπικό εύρημα βοτανοθεραπείας ή γαληνικού φαρμακείου της δεύτερης μισής του 19ου αιώνα (περίπου 1850–1890).
Είναι η περίοδος κατά την οποία η φαρμακευτική χημεία άρχισε να τυποποιεί αυτά τα μεταλλικά άλατα, αλλά η διανομή εξακολουθούσε να γίνεται σε χειροποίητα ξύλινα δοχεία, πριν την εμφάνιση των βιομηχανικών μεταλλικών κοντέινερ και γυαλιού.
Αυτά παρουσιάζουν όλα κλείσιμο με σφήνα και μικρά κατσαβίδια/βίδες χειροποίητα.
Το «σουγκάκι με γλυκάνισο» που βρίσκεται σε παλιότερα κουτιά φαρμακείων ή βοτανολογείων είναι ο καθαρός συμπυκνωμένος εκχυλισμός της ρίζας της γλυκόριζας (Glycyrrhiza glabra), συχνά στο παρελθόν πωλούνταν υπό τη μορφή μαύρων πλακών, ράβδων ή δισκίων. Δεν πρόκειται για σούμι φαγώσιμο, αλλά για αρχαίο φαρμακευτικό αντίδοτο που χρησιμοποιούνταν για να θεραπεύσει βήχα, бронχίτιδες, καούρα και φλεγμονές του στομαχικού βλεννογόνου.
• Πριν από τη διάδοση της λατότητας (τέλος του 19ου αιώνα), το σάκγου3 από γλυκάνισο έφτανε από τα εργοστάσια στα φαρμακεία σε κιβώτια από λεύκα ή βελάνη. Ο φαρμακοποιός μετέπειτα πουλούσε το προϊόν κατά βάρος, αφαιρώντας το από το ταμείο.
• Βέλτιστη συντήρηση: Το ξύλο ήταν το ιδανικό υλικό γιατί επέτρεπε στο «σούγο» (που ερχόταν σε μπάνες ή σβόλους σκληρούς) να αναπνέει, αποφεύγοντας την υγρασία να το κάνει κολλητικό ή ευάλωτο στη μούχλα, κίνδυνος πολύ υψηλός με τα πρώτα μεταλλικά δοχεία που δεν ήταν ακόμη τέλεια.
Η επιγραφή «Fiori Solfo» (ή Fiori di Zolfo) δεν αναφέρεται σε βοτανικά άνθη, αλλά σε μια ειδική φυσική μορφή του θείου.
Μιλάμε για καθαρισμένο θείο που απομονώθηκε με εξάχνωση (θερμαίνοντας το θείο πρώτο μέχρι να γίνει ατμός και στη συνέχεια να στερεοποιηθεί ξανά). Το αποτέλεσμα είναι μια λεπτότατη και ελαφριά κίτρινη σκόνη που, υπό μικροσκόπιο, θυμίζει μικρά πέταλα ή κρυστάλλους, γι" αυτό και ο όρος «λουλούδια».
Εκείνη την εποχή το θείο θεωρούνταν σχεδόν καθολική θεραπεία:
• Δερματική χρήση: Χρησιμοποιούνταν για την προετοιμασία αλοιφών κατά της ψωρίας, της ακμής και της πιτυρίδας χάρη στις αντιβακτηριακές και αντιμυκητιακές του ιδιότητες.
• Εσωτερική χρήση: Σε μικρές δόσεις χρησιμοποιούνταν ως ήπιο καθαρτικό ή για «κάθαρση του αίματος».
• Γεωργική χρήση: Ήδη τότε χρησιμοποιούνταν ως μυκητοκτόνο (για την καταπολέμηση μυκήτων στα φυτά όπως ο ωίδιος).
Η επιγραφή «Solfato Magnesia» (ή θειικός μαγνησίας) ταυτοποιεί ό,τι σήμερα γνωρίζουμε συνήθως ως άλατα Epsom ή αγγλικά αλάτι.
Σε αυτό το ξύλινο κουτί του 19ου αιώνα, αυτή η σημείωση υποδηλώνει ένα από τα πιο διαδεδομένα και ευπώλητα φάρμακα στις φαρμακείες της εποχής.
Το θειικό μαγνησία ήταν το αφεψί του καθαρτικού. Πωλούνταν σε λευκά κρύσταλλα παρόμοια με χοντρό αλάτι, που διαλύονταν σε νερό. Εκτός από την καθαρτική επίδραση, χρησιμοποιούνταν για:
• Απολύμανση: Έλεγαν ότι «καθαρίζει» τον οργανισμό και αποβάλλει τοξίνες.
• Επάλειες: Διαλυμένο σε ζεστό νερό, χρησιμοποιούνταν για να φουσκώσουν τα πόδια ή να ανακουφίσουν μυϊκούς πόνους και δερματικές φλεγμονές.
• Κτηνιατρική χρήση: Ήταν επίσης πολύ κοινό για τη θεραπεία πεπτικών διαταραχών των ζώων.
Όπως και με τα «Fiori Solfo», το ξύλο ήταν θεμελιώδες γιατί το θειικό μαγνησία είναι υγρασιοδεκτικό: απορροφά εύκολα την υγρασία του αέρα.
• Σε ένα μεταλλικό κουτί της εποχής, το αλάτι θα προκαλούσε σκουριά και θα μετατρεπόταν σε συμπαγές και ανώφελο μπλοκ.
• Το ξύλο (συχνά από ινο αύξηση από φτελιά ή έλατο) διατήρησε τα κρύσταλλα ξηρά και έτοιμα για ζύγιση στη ζυγαριά του φαρμακοποιού.