Αρχαία Αιγυπτιακή Faience Shabti. ύψος 11 εκ. Τριακοστή δυναστεία, 378–341 π.Χ.

Ουσαμπτί ή Σαμπτί

- πιο όμορφο στα χέρια παρά στις εικόνες -

Αρχαία Αίγυπτος, 30ή δυναστεία, 378 – 341 π.Χ.

Φαιένς

Ύψος 11 εκ.

Ιδιοκτησία:
- Ιδιωτική συλλογή, Μπορντού, Γαλλία. Κος C., συλλογή. Αποκτήθηκε κατά το πρώτο ήμισυ του 20ού αιώνα. Αποκτήθηκε σε δημόσιο πλειστηριασμό, 2026.

Κατάσταση: Πολύ καλή, άθικτο, δείτε φωτογραφίες.

Αυτό το αγαλματίδιο ουσαμπτί απεικονίζεται ως εργάτης που κρατά δύο φτυάρες για εργασία στα πεδία του Όσιρι στην άλλη ζωή. Φοράει κούρεμα τριμερούς καταβολής που πέφτει ανάμεσα στους ώμους. Έχει γενειάδα τύπου Όσιρι, που τελειώνει σε μια στενή προεξοχή προς τα εμπρός. Μόνο τα χέρια, σταυρωμένα πάνω από το στήθος και κρατώντας τα ήδη αναφερθέντα γεωργικά εργαλεία, ξετυλίγονται από τον μούμια μορφή τυλιγμένη σε σάβανο που καλύπτει ολόκληρο το σώμα.

Οι ουσαμπτί κατασκευάζονταν από ένα αρχικό διμετρικό καλούπι δύο μερών. Μόλις ενώνονταν τα δύο κομμάτια και αφαιρούνταν οι τραχείς άκρες, και ενώ το υλικό ήταν ακόμη υγρό, οι λεπτομέρειες της εικόνας διορθώνονταν και οι κολόνες όπου θα εγχάραζαν τα ιερογλύφικα σημειώνονταν. Αυτό σήμαινε ότι κάθε ουσαμπτί ήταν μοναδικό, ακόμη και αν προέρχονταν από το ίδιο καλούπι.

Οι ουσαμπτ με αγγελιοφόρο όνομα—μιας αρχαίας Αιγύπτου σημασίας «απαντώντες»—ήταν φιγούρες που αντιπροσώπευαν άμεσα τον εκλιπόντα. Εμφανίστηκαν στη Μέση Βασιλεία και η χρήση τους έγινε δημοφιλής στη Νέα Βασιλεία. Αποτελούσαν μέρος των κτερισμάτων. Το Κεφάλαιο VI του Βιβλίου των Νεκρών συνήθως χαράζονταν στη φιγούρα, ή μια απλούστερη εκδοχή με το όνομα και τον τίτλο του εκλιπόντος. Η χρήση αυτών των κτερισματικών φιγούρων επέτρεπε στον ιδιοκτήτη να απολαύσει τη μετά θάνατον ζωή, καθώς οι ουσαμπτί λειτούργησαν ως μια μορφή αντικαταστάτη εργάτη για τον ιδιοκτήτη στα πεδία του Αάρου, του Αιγυπτιακού παραδείσου, καθώς πίστευαν ότι τα πνεύματα αυτών των φιγούρων θα εργάζονταν για αυτούς και έτσι θα εξασφάλιζαν την επιβίωσή τους στην άλλη ζωή. Υπήρχαν 365 ουσαμπτί τοποθετημένα ανάμεσα στα κτερίσματα, ένα για κάθε ημέρα του έτους. Μαζί με αυτά μπορούσαν να υπάρχουν 36 επόπτες οι οποίοι θα ήταν αρμόδιοι για κάθε ομάδα εργασίας από 10 εργάτες, και έτσι να αποφεύγεται οποιαδήποτε πιθανότητα εξέγερσης στις τάξεις. Αυτές οι φιγούρες μπορούσαν να βρεθούν σε ειδικό ξύλινο κουτί ή να τοποθετηθούν σε μια ανεπίσημη ομάδα σε έναν τόπο κοντά στο φαρέτρο. Στην ύστερη περίοδο αυτές οι φιγούρες παρήχθησαν μαζικά. Ο αριθμός τους αυξήθηκε και η χρήση τους became πιο συχνή στους τάφους εκείνης της περιόδου.

Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία αυτής της ουσαμπτί είναι φαιένς, φτιαγμένο από λεπτή άμμο τσιμενταρισμένη με ανθρακικό νάτριο και διττανθρακικό νάτριο εξαγόμενα από νατρόν. Ψήθηκε στους 950 βαθμούς Κελσίου, το μίγμα δίνει ένα φινίρισμα σαν μαρμάρινο επίχρισμα με τα ανθρακικά να σχηματίζουν μια γυαλώδη επιφάνεια. Ήταν μια απλή διαδικασία και επομένως όχι δαπανηρή. Οι πράσινοι και γαλάζιοι τόνοι επιτεύχθηκαν με την προσθήκη μερικών γραμμαρίων οξειδίου του χαλκού που εξήχθη από μολαχίτη ή αζουρίτη. Οι κόκκινοι τόνοι επιτεύχθηκαν με οξείδιο του σιδήρου, οι έντονοι μπλε με κοβάλτιο, το μαύρο με ανάμειξη οξειδίου του σιδήρου με οξείδιο μαγνησίου με νερό. Το μόνο που χρειαζόταν ήταν να βαφτούν οι επιλεγμένες λεπτομέρειες με το επιλεγμένο χρώμα με ένα πινέλο πριν το ψήσιμο.