Ελλάδα - Samo; Henri de Beauvau - Samo - 1615

Τεχνικό Δελτίο

Θέμα / Τίτλος: Νησί Σάμου (Samo)
Συγγραφέας: Henri de Beauvau (1575–1635)
Χαράκης: παραδοσιακά αποδίδεται στον Jean Appier ο Πρεσβύτερος
Σχεδιαστής: μη δηλωμένος
Εκδότης / Τυπογράφος: Jacob Garnich
Τόπος: Nancy, Δουκάτο της Λωραίνης
Εποχή / Ημερομηνία: 1615
Τεχνική: βαθύ χάραξη σε χαλκό, εκτελεσμένη με ρητίνη και χαράγμα, συνοδευόμενη από αρχικό τυπογραφικό κείμενο
Υποστήριξη: παλαιά χονδροτενής χαρτί
Διαστάσεις: φύλλο περίπου 23 × 17,5 εκ.; το εγχάρακτο μέρος περίπου 10,5 × 15,5 εκ.
Σύνθεση: χάρτης-κορεγραφία ενσωματωμένος στο κείμενο της Relation journalière du voyage du Levant· αρίθμηση εκδόσεως στις σελίδες 77–78, τυπογραφική legenda με δεκαέξι αναφορές κάτω από το χάραγμα και πρωτότυπο κείμενο στο ευθύ και ανάποδα πλευρά

Περιγραφή

Ρακάνια αντιπροσώπευση της κορεγραφικής θέασης του ελληνικού νησιού Σάμου, δημοσιευμένη το 1615 στην Relation journalière du voyage du Levant του Henri de Beauvau. Το φύλλο απεικονίζει το νησί σύμφωνα με αντίληψη που ακόμα συνδέεται με την περιγραφική χαρτογραφία και την άμεση εμπειρία του ταξιδιού, συνδυάζοντας γεωγραφικές ενδείξεις, τοπογραφικά στοιχεία και αναφορές στην ιστορική και αρχαιολογική παράδοση του τόπου.

Η Σάμος απεικονίζεται με προφίλ ακτογραμμής έντονα διαρθρωμένο, με σπηλαίτια, ακρωτήρια και μικρά νησιά περιβάλλοντα. Το εσωτερικό διατρέχεται από ορεινές κορυφογραμμές και ρεύματα νερού, στα οποία διατάσσονται πόλεις, χωριά, οχυρά και μνημεία. Η πρωτεύουσα, σημαδεμένη με το όνομα «SAMO», παρουσιάζεται ως αστική κωμόπολη οχυρωμένη, αποτελούμενη από πύργους, θόλους και καμπαναριά. Ενα δεύτερο επιγραφή «SAMO» ταυτοποιεί το νησί στο πάνω μέρος της σύνθεσης.

Ιδιαίτερα ενδιαφέρουσα είναι η απεικόνιση των τόπων συνδεδεμένων με την αρχαία ιστορία του νησιού. Δεκαέξι αριθμητικές αναφορές παραπέμπουν στον υπότιτλο που βρίσκεται κάτω, όπου αναφέρονται η Demoniara, Calamo, το λιμάνι Ganiera, “Paule Emil”, τα ερείπια της Imbraso, το ακρωτήριο Premontorio, οι κήποι, το κάστρο Calamo, ο ναός της Ιούς, ο Κολοσσός, Ramo, οι βράχοι, ο ναός της Fochio, ένας επιπλέον ναός, η «Petite Pointe» και Limenée. Στο κέντρο του χάρτη εμφανίζεται επίσης μια μεγαλοπρεπής μορφή επάνω σε βάθρο, ταυτοποιημένη στην legend as «Colosse».

Η απεικόνιση είναι απλή αλλά πλούσια σε πληροφορίες: η θάλασσα υποδεικνύεται με λεπτές οριζόντιες γραμμές, ενώ το ανάγλυφο κατασκευάζεται μέσω συντομοτυπων διαγραμμάτων. Πόλεις και μνημεία περιγράφονται με μικρές συμβατικές προοπτικές, δίνοντας στον χάρτη έναν ζωντανό και αφηγηματικό χαρακτήρα.

Πέραν ενός επιστημονικά ακριβούς χαρτογραφικού εντοπισμού, το φύλλο αποτελεί οπτική μαρτυρία της ευρωπαϊκής αντίληψης για τη Σάμο στα αρχές του XVII αιώνα, όπου γεωγραφία, μνήμη του αρχαίου και αφήγηση ταξιδιού συνυφαίνονται σε μια σύνθεση αξιοσημείωτης ιστορικής τεκμηρίου.

Ιστορικο-καλλιτεχνική σημείωση

Ο Henri de Beauvau, ευγενής και περιηγητής της Λοραίνης, συμμετείχε στα πρώτα χρόνια του Δια τού Seicento σε ένα διπλωματικό ταξίδι στη Μεσόγειο ανατολικά. Το Relation journalière du voyage du Levant, τυπωμένο στη Νάνσυ από τον Jacob Garnich το 1615, περιγράφει τη διαδρομή μέσω των ελληνικών νησιών, της Κωνσταντινούπολης και άλλων εδαφών του Ο θωμανικού Levant.

Η ενότητα αφιερωμένη στη Σάμο ανήκει στο τρίτο μέρος του έργου και θυμίζει τη διέλευση του συγγραφέα από το νησί κατά το ταξίδι από την Κωνσταντινούπολη προς τη Συρία. Ο Beauvau υπενθυμίζει τους διάφορους αρχαίους ονόματα του νησιού, την εγγύτητά του με την ακτή της Μικράς Ασίας και τη φήμη του ως πατρίδα μορφών όπως ο Πυθαγόρας και η Σίβιλλα η Σάμια, εκτός από τον λατρευτικό ναό της Ιούς και τα ερείπιά του.

Οι χάρτες του έργου συνήθως αποδίδονται στο περιβάλλον του Jean Appier ο Πρεσβύτερος, χαράκτη ενεργού στη Λοραίνης, παρότι η απουσία υπογραφής απαιτεί φειδώ στην απόδοση. Η απεικόνιση της Σάμου έχει ιδιαίτερο ενδιαφέρον λόγω του συνδυασμού γεωγραφικών πληροφοριών και αρχαιολογικών αναφορών, προσφέροντας ένα πρώιμο δυτικό μαρτύριο του νησιού στο πλαίσιο της χρόνιας λογοτεχνίας ταξιδιών του 17ου αιώνα.

Έκθεση Κατάστασης

Δείγμα σε γενικό καθεστώς καλής διατήρησης. Παλιό χονδροτενές χαρτί με ευρέως διαδεδομένες ήπιες οξείδωση, ορισμένες μικρές κηλίδες και περιοδικά foxing. Υπάρχει μια αρκετά εμφανής καφέ κηλίδα στο ανώτερο κεντρικό τμήμα της χάραξης, αντιστοιχεί στην βόρεια ακτή του νησιού, και μια ακόμη μικρότερη κηλίδα στο πίσω μέρος, στο άνω μέρος του φύλλου. Ορατό διαφανώς μέρος του τυπογραφικού κειμένου που έχει εκτυπωθεί στην αντίθετη όψη του φύλλου, χαρακτηριστικό της παλιάς χαρτοτεχνικής και της αρχικής εκδοτικής προέλευσης. Διαθέσιμα περιθώρια, με το εσωτερικό να είναι μικρότερο. Πρωτότυπο κείμενο στο ευθύ και στο πίσω μέρος. Η συνολική εντύπωση είναι καθαρή και ευανάγνωστη, με πλήρη συντήρηση της σύνθεσης του εγχάρακτου και της legenda.