Antonio Nasuto - Volti rivolti

Ο Αντόνιο Ναζούτο αποφοίτησε στην Αρχιτεκτονική από το Πανεπιστήμιο του Ναπολι, όπου στη συνέχεια απέκτησε μια τριετή ειδίκευση στο Design. Αυτή η διεπιστημονική εκπαίδευση ασκεί αποφασιστική επίδραση στη γλώσσα του οπτικού του λόγου, που χαρακτηρίζεται από αυστηρότητα στη σύνθεση και προσοχή στη δομή της εικόνας.
Είναι σήμερα καθηγητής Αναισθησιολογικής Ανατομίας στην Ακαδημία Καλών Τεχνών του Φόγκα, συνδυάζοντας τη διδασκαλία με συνεχή ζωγραφική έρευνα που έχει κέντρο το ανθρώπινο σώμα και τη λογοτεχνική διάσταση του μορφώματος.
Δείχνει σε ατομικές και ομαδικές εκθέσεις σε εθνικό και διεθνές επίπεδο. Μεταξύ των κυριότερων: οι ατομικές στο Palazzetto dell’Arte di Foggia (2002, 2003), η ομαδική έκθεση αφιερωμένη στον P. P. Pasolini στο Tribunale della Dogana di Foggia (2007), 150 Souvenirs d’Italie στη Γκαλερί Τέχνης Moderna e Contemporanea “Atelier degli Artisti” Ρώμη (2011), Il filo di Arianna. Labirinto fisico e mentale στο Palazzo delle Arti Beltrani di Trani (2011), η ατομική έκθεση στο Palazzo Ducale Paternò Caracciolo di Pietramelara (2013) και L’ospite inatteso στη Villetta Barrea (2016).

Με το «Volti rivolti» ο Αντόνιο Ναζούτο φαίνεται να ξεκινά, ή να κάνει πιο ξεκάθαρη, μια έρευνα που διαπερνά εδώ και καιρό τη ζωγραφική του: τη φιγούρα του ανθρώπινου σώματος, που αιχμαλωτίζεται τη στιγμή που αφαιρεί το πρόσωπο από το βλέμμα. Δεν πρόκειται για απλό συνθετικό επιλογή. Αποκόπτοντας από το σώμα τη δυνατότητα να αναγνωριστεί μέσα από το πρόσωπο, ο καλλιτέχνης μετατοπίζει την προσοχή στη στάση, στο δέρμα, στην μυική τάση, στη χειρονομία και, κυρίως, στη διεύθυνση του βλέμματος που, αν και δεν είναι ορατή, εξαιρέται συνεχώς.

Στη ζωγραφιά, μια γυμνή γυναίκα απεικονίζεται πλάτη, βυθισμένη σε ένα ζεστό φως που ορίζει με ακρίβεια την ράχη και μετασχηματίζει τη μορφολογία σε συναισθησιακή επιφάνεια. Το κεφάλι, ελαφρώς στραμμένο, φαίνεται να υποδηλώνει μια πιθανή επιστροφή του βλέμματος, αλλά το πρόσωπο παραμένει απροσβάσιμο. Αυτή ακριβώς η απροσδόκητη στάση ανάμεσα στο φανερώνεσαι και στο αφαιρείσαι γεννά την ένταση του έργου.

Ο τίτλος Volti rivolti εισάγει επίσης ένα εκλεπτυσμένο γλωσσικό παιχνίδι: volti παραπέμπει στο πρόσωπο ως τόπο της ταυτότητας, ενώ rivolti δηλώνει μια κατεύθυνση, μια κίνηση προς κάτι ή κάποιον. Έτσι η ζωγραφική φαίνεται να ερευνά όχι τόσο αυτό που η φιγούρα δείχνει, αλλά αυτό που αποφασίζει να μην δείξει.

Το έργο βρίσκει σημαντικές αντιστοιχίες και σε άλλα έργα του Nasuto, στα οποία το σώμα που βλέπεται από την πλάτη γίνεται οραματικός μηχανισμός αφήγησης: από τη φιγούρα που τοποθετείται δίπλα στο μανούνιο των Seven redhearts, όπου το πραγματικό σώμα και το τεχνητό φαίνονται να συγκρούονται μέσω της διαφορετικής τους ταυτότητας, μέχρι τη φιγούρα του Aspettando Katrina, βυθισμένη σε τοπίο και στραμμένη προς έναν ορίζοντα που δεν μπορούμε να μοιραστούμε. Ακόμη και σε έργα όπως Το αμάρτημα πιο γελοίο του διαβόλου είναι η ματαιοδοξία, το πρόσωπο και η σωματικότητα γίνονται στοιχεία μιας ευρύτερης αφήγησης, στην οποία η ταυτότητα δεν είναι ποτέ πλήρως διαθέσιμη στον θεατή.

Έτσι, το Volti rivolti μπορεί να διαβαστεί ως ο τίτλος μιας σειράς παρά ενός μεμονωμένου έργου: μια διαδοχή σωμάτων που, γυρίζοντας την πλάτη, φαίνονται να αποχωρίζονται από την περιέργειά μας και, γι’ αυτό το λόγο, τελικά να αφηγούνται κάτι βαθύτερο. Το πρόσωπο χάνεται, αλλά παραμένει το άτομο• η ταυτότητα δεν εμφανίζεται, νοείται.