Αρχαία Ρωμαϊκή Μπρούντζος Κεφαλή διακοσμητικού appliqué με θεατρική μάσκα

ITEM: Κεφαλή απομίμηση θεατρικής μάσκας
MATERIAL: Χάλυβας
CULTURE: Ρωμαϊκή
PERIOD: 1ος - 3ος αιώνας μ.Χ
DIMENSIONS: 20 mm x 20 mm
CONDITION: Καλή κατάσταση
PROVENANCE: Από γαλλική ιδιωτική συλλογή, αποκτηθείσα πριν από τις δεκαετίες του 1980

Η ρωμαϊκή θεατρική μάσκα, ή προσωπεία (persona), υπήρξε θεμελιώδες στοιχείο της δραματικής παράστασης, εξέλιξη του ελληνικού προκάτοχου αλλά συχνά με πιο έντονα και εξωγενή χαρακτηριστικά. Αυτές οι μάσκες εξυπηρέτησαν αρκετούς κρίσιμους σκοπούς στα μεγάλα υπαίθρια ρωμαϊκά θέατρα. Πρωτίστως επέτρεπαν σε μια μικρή ομάδα ηθοποιών να ερμηνεύει ταυτόχρονα πολλούς ρόλους, συμπεριλαμβανομένων διαφορετικών ηλικιών, φύλων (καθώς οι γυναίκες γενικά απαγορευόταν από τη σκηνή) και κοινωνικών τύπων. Πέρα από τη διακριτική απόδοση των χαρακτήρων, οι μάσκες σχεδιάστηκαν για σαφήνεια σε τεράστια αμφιθέατρα. Οι μεγάλες, έντονες και συχνά γοητευτικά grotesque εκφράσεις—όπως το πικραμένο γωνιακό下 ρύπι (κλονιστικό) για τη τραγωδία ή το μεγάλο, ανασηκωμένο χαμόγελο για την κωμωδία—επιτρέπουν σε κοινό χιλιάδων ποδών μακριά να αναγνωρίζει αμέσως το συναίσθημα του χαρακτήρα, την κοινωνική του θέση και τον ρόλο του στη αφήγηση.

Η κατασκευή και οι χαρακτηριστικές ιδιότητες των μασκών ήταν εξειδικευμένες, μεταβαλλόμενες σημαντικά ανάμεσα στα είδη κωμωδίας και τραγωδίας. Στη Ρωμαϊκή Κωμωδία (όπως η fabula palliata), οι μάσκες κωδικοποιούσαν οπτικά στερεά χαρακτηριστικά ή αρχέτυπα, όπως ο miles gloriosus (υπεροπτικός στρατιώτης), ο πανουργός δούλος, ο γελοίος γέρος (senex), ή ο νέος εραστής. Αυτές οι κωμικές μάσκες συχνά χαρακτηρίζονταν από περίεργους σχηματισμούς προσώπων, εξωτερικά μέτωπα και πονηρά, χαμογελαστά εκφράσεις. Αντιθέτως, οι τραγικές μάσκες εμφάνιζαν βαθιές εκφράσεις λύπης, στωικότητας ή ευγενείας, συχνά με μαλλιά υψηλά χτενισμένα, γνωστά ως ονόκας (the onkos), για να δώσουν στον ηθοποιό μια επιβλητική, δραματική μεγαλοπρέπεια.

Ενώ οι ζωντανές τερακότα ή μαρμάρινες μάσκες που βλέπουμε στα μουσεία σήμερα προσφέρουν μια καθαρή οπτική καταγραφή, οι πραγματικές μάσκες που φορούσαν οι Ρωμαίοι ηθοποιοί ήταν κατασκευασμένες από ελαφρά, ευπαθή υλικά όπως λινό, καρύδι (σωλην), ξύλο και ακόμη και μαλλιά ζώων. Αυτό ήταν αναγκαίο για την άνεση των ηθοποιών και την ικανότητα κίνησης κατά τη διάρκεια μακροχρόνιων παραστάσεων. Κρίσιμα, οι μάσκες ήταν επίσης ακουστικά εργαλεία· τα μεγάλα, ανοιχτά στόματα, τα οποία έγιναν πιο εξογκωμένα με το πέρασμα του χρόνου, θεωρούνταν ότι βοηθούν στην ενίσχυση ή «αντήχηση» (personare στα λατινικά, απ’ όπου έλκει το όνομα persona) της φωνής του ηθοποιού, προβλέποντας την αποτελεσματική διάχυση σε όλο το εκτεταμένο κοινό χώρο και αποζημιώνοντας τη μείωση των λεπτών εκφράσεων προσώπων.

Συνοδεύεται με Πιστοποιητικό Αυθεντικότητας και Άδεια Εξαγωγής