Tijs Dragtsma (1992) - Stardust Remembers a Face

«Stardust Remembers a Face» ξεκινά με την αρχαιότερη μορφή στην ιστορία της τέχνης, ένα μάρμαρινο προσώπιο, και ας διαλυθεί σε κάτι πολύ παλιότερο: σκόνη, σκορπισμένο φως, η αργή αρχιτεκτονική ενός νεφελώματος. Από ένα απόλυτο μαύρο, συστάδες λευκών σημείων μαζεύονται και ροβολούν, πυκνά σε μερικά σημεία, αραιά σε άλλα, ποτέ στη σωστή ρυθμική τάξη μιας πλέξης. Πού και πού μέσα σε αυτή τη συνάθροιση, ένα πρόσωπο αναμένει.

Χωρίς χρώμα. Χωρίς εκτύπωση. Χωρίς μελάνι. Κάθε σημάδι γρατζουνίζεται πάνω στην επιφάνεια του ακρυλικού γυαλιού, σύννεφο με συννεφάκι, μέχρι οι συστάδες να διαβλέπονται λιγότερο ως δεδομένα και περισσότερο ως καιρός, σαν κάτι που διαμορφώθηκε αντί για κάτι που σχεδιάστηκε. Εδώ δεν υπάρχουν περιγράμματα, κανένα περίγραμμα που να κρατά τη μορφή στη θέση της. Το πρόσωπο προτείθεται μόνο από το πού επιλέγει η σκόνη να συσσωρευτεί.

Σε κοντά απόσταση, το έργο αρνείται να ξεκαθαρίσει. Στεκόμενος κοντά του, βρίσκεις ένα πεδίο ελεγχόμενων γαριών, ανήσυχο και ακατεύθυντο, χωρίς ούτε ένα σημείο να φέρει σημασία από μόνο του. Πίσω βήμα και ο μαρμάριος φαύτος συντίθεται μέσα από αυτή την ίδια ανησυχία, μεγαλειώδης, ήσυχος και περίεργα βέβαιος, σαν να υπήρχε πάντα εκεί, περιμένοντας αρκετή απόσταση ώστε να αναγνωριστεί.

Η εικόνα είναι πάντοτε παρούσα, σε πλήρες φως ή κανενός. Το φως δεν τη δημιουργεί, τη διαφαίνει. Κάτω από άμεση πηγή, οι γρατζουνιές πιάνουν και κρατούν το φως αυτό, η αντίθεση ενισχύεται, και ο κάστικος φαίνεται να αναπνέει. Διαβάζεται διαφορετικά από κάθε γωνία, χωρίς ποτέ να χάσει το πρόσωπο μέσα του.

Υπάρχει μια ήσυχη σκέψη κάτω από το κομμάτι, ότι η ομοιότητα δεν είναι ποτέ σταθερή, ότι ένα πρόσωπο μπορεί να χτιστεί από το ίδιο διασκορπισμένο υλικό όπως μια γαλαξία και ακόμα να αναγνωριστεί ως κάποιος. Η μνήμη δουλεύει με τον ίδιο τρόπο, συσσωρεύοντας άνισα, πυκνά σε μερικά σημεία και σχεδόν άδεια σε άλλα, και παρόλα αυτά να κρατάει ένα ολόκληρο άτομο.

«Stardust Remembers a Face» συνεχίζει τη σειρά Art with Scratch από τον Tijs Dragtsma, στην οποία οι εικόνες κατασκευάζονται μέσω ελεγχόμενης επιφανειακής φθοράς αντί για χρωστική ή εκτύπωση. Μια οπτική γλώσσα όπου η φθορά δεν είναι καταστροφή, αλλά δομή.

«Ακόμη και διασκορπισμένη ως σκόνη, ένα πρόσωπο θυμάται πώς να φαίνεται.»

Σχετικά με το Art with Scratch

To Art with Scratch αποτελεί σώμα έργων στο οποίο η εικόνα δεν ζωγραφίζεται, αλλά αποκαλύπτεται. Χαραγμένο γραμμή προς γραμμή σε μια βαθειά μαύρη επιφάνεια, κάθε έργο αναδύεται μέσα από αμέτρητες ακριβείς γρατζουνιές που πιάνουν το φως και φέρνουν το σχήμα έξω από το σκοτάδι.

Από απόσταση, η εικόνα φαίνεται σχεδόν φωτογραφική. Δυνατή, αναγνωρίσιμη και γεμάτη παρουσία. Όμως από κοντά, το έργο διαλύεται σε μια πυκνή περιοχή από μεμονωμένα σημάδια. Λεπτή, εύθραυστη και σχεδόν ελαφριά. Όσα φαινόντουσαν συμπαγή αποκαλύπτονται ως ένα ευαίσθητο δίχτυ γραμμών, κάθε μια μια σκόπιμη κίνηση, κάθε μια ουσιώδης για το όλο.

Το φως δεν δημιουργεί την εικόνα. Την διαφαίνει. Το μαύρο υπόστρωμα απορροφά, ενώ οι γρατζουνιές αντανακλούν. Καθώς το φως μετακινείται κατά μήκος της επιφάνειας, η εικόνα αναπνέει. Από μια γωνία το σωμάτιο ξεχωρίζει καθαρά και ορισμένα. Από μια άλλη μαλακώνει και επανέρχεται στο σκοτάδι από όπου προήλθε, χωρίς ποτέ να εξαφανιστεί. Κάτω από μια εστιασμένη προβολέα, η αντίθεση ενισχύεται και η εικόνα παίρνει μια γλυπτή, σχεδόν φωτεινή ποιότητα.

Αυτό που κάνει αυτό το μέσο τόσο καθηλωτικό είναι η ήσυχη ένταση του. Η πράξη του χαράγματος είναι άμεση και ασυγχώρητη. Κάθε γραμμή είναι απόφαση που δεν μπορεί να αναιρεθεί. Ωστόσο το αποτέλεσμα δεν είναι σκληρό. Είναι οικείο, ατμοσφαιρικό και ζωντανό με κίνηση. Η σκληρότητα μετατρέπεται σε μαλακότητα. Η καταστροφή σε δημιουργία. Η απουσία σε παρουσία.

Σε έργα όπως αυτό το πορτρέτο, το σώμα ποτέ δεν μένει πλήρως σταθερό. Δια μέσω της αλληλεπίδρασης γραμμής, φωτός και σκιάς, η εικόνα μετακινείται με την οπτική γωνία και την ατμόσφαιρα. Σε ορισμένες στιγμές, το υποκείμενο φαίνεται να προβάλλεται έξω από το μαύρο. Σε άλλες, επιστρέφει στην ακινησία. Εκείνη η κίνηση, ανάμεσα στην οξύτητα και την ηρεμία, είναι που ζωντανεύει το έργο.

Όπως όλα τα υλικά που αγγίζει ο χρόνος, η επιφάνεια φέρει τη δική της ήσυχη ζωή. Κάθε γρατζουνιά κρατά μια στιγμή, μια αναπνοή, μια χειρονομία. Μαζί σχηματίζουν όχι μόνο μια εικόνα, αλλά μια παρουσία, μια παρουσία που συνεχίζει να αποκαλύπτεται με κάθε αλλαγή του φωτός.

Σχετικά με τον καλλιτέχνη

Με λένε Τις Dragtsma, ιδρυτής του TD Fine Art Studio.

Ως καλλιτέχνης, με κινεί μια διαρκής επιθυμία να εξερευνώ νέες οπτικές γλώσσες. Δεν βλέπω την τέχνη ως σταθερό στυλ, αλλά ως εξελισσόμενο πεδίο ανακάλυψης όπου το υλικό, η δομή, το φως και ο συναισθηματισμός ενώνονται.

Η δουλειά μου συχνά ξεκινά με μια απλή ερώτηση. Πώς μπορεί ένα υλικό να μιλήσει με έναν νέο τρόπο. Πώς μπορεί η σκληρότητα να γίνει οικειότητα. Πώς η ακρίβεια να δημιουργήσει συναίσθημα. Αυτή η αναζήτηση βρίσκεται στην καρδιά όλων όσα δημιουργώ.

Μέσα στο TD Fine Art Studio, κάθε σώμα έργου αντιμετωπίζεται ως ο δικός του κόσμος, με τη δική του λογική, ατμόσφαιρα και οπτική ταυτότητα. Κάποια έργα οικοδομούνται μέσω ρυθμού, επανάληψης και δομής. Άλλα αναδύονται μέσω της έλλειψης, της σκιάς, της αντανάκλασης ή της έντασης. Αυτό που τα συνδέει είναι μια κοινή δέσμευση στην πρωτοτυπία, τη σαφήνεια και την συναισθηματική παρουσία.

Μαγεύομαι από την αντίθεση. Μεταξύ δύναμης και τρωτότητας. Μεταξύ ελέγχου και αίσθησης. Μεταξύ αυτού που είναι ορατό και αυτού που μένει ανοιχτό στην ερμηνεία. Ο στόχος μου δεν είναι απλώς να φτιάξω μια εικόνα, αλλά ένα έργο που κρατά την προσοχή, προσκαλεί την αναστοχασμό και συνεχίζει να αποκαλύπτει τον εαυτό του με το πέρασμα του χρόνου.

To TD Fine Art Studio είναι ο χώρος όπου όλες αυτές οι εξερευνήσεις συνενώνονται. Δεν είναι μόνο ένα στούντιο, αλλά ένα εξελισσόμενο καλλιτεχνικό σύμπαν που διαμορφώνεται από περιέργεια, ακρίβεια και την επιθυμία να δημιουργεί έργα που αισθάνονται διακριτά, συνειδητά και ζωντανά.