χωρίς τιμή ασφαλείας - Καμέα Μέταλλο - Μεγάλο μουσειακό κάμεο

Μεγαλοπρεπτό αρχαϊκό κομβιό (καμμέο) σε κοχύλι με ασύγκριτα υψηλό ανάγλυφο – Βάκκᾱντη/Μενάδης – Ιταλία, μεταξύ του 18ου αιώνα και του πρώτου μισού του 19ου αιώνα

Ανώτερο και σημαντικό αρχαϊκό καμμέο σε κοχύλι σκαλισμένο με ασύγκριτο υψηλό ανάγλυφο, τοποθετημένο σε καρφίτσα, απεικονίζοντας ένα κομψό γυναικείο προφίλ σε πλάγιο άποψη που ανάγεται στην κλασική εικονογραφία της Βάκκαντης ή Μενάδη, ακόλουθος του Βάκκου/Διονύσου.

Έργο εξαιρετικής ποιότητας εκτέλεσης και μεγάλης συλλεκτικής αξίας, χαρακτηριζόμενο από γενναιόδωρες διαστάσεις και κυρίως από ιδιαίτερα βαθιά γλυπτική επεξεργασία, που σε ορισμένα σημεία αναπτύσσεται σχεδόν ολόσωμα.

Το γυναικείο προφίλ ξεπροβάλλει με μεγάλη πλαστική δύναμη από το καστανού-ροζέ και κεχριμπαρένιου φόντου του κοχυλιού. Το πρόσωπο, αυστηρό και κομψά κλασικιστικό, μορφοποιείται με εξαιρετική λεπτότητα: μέτωπο ομαλό, μύτη ευθεία, χείλη λεπτές και πηγούνι ήπια προβεβλημένο συνθέτουν μια φυσιογνωμία με μεγάλο ισοζύγιο.

Όμως στην εξαιρετική κόμη βρίσκεται η σμαλτωμένη ικανότητα του χαράκτη. Η κόμη διαιρείται σε μια πολύπλοκη ακολουθία σπειρών, τούφων, φύλλων, λουλουδιών, μικρών φρούτων και φυτικών διακοσμητικών, επεξεργασμένες ατομικά με εξαιρετικά λεπτές χαρακές. Μερικά στοιχεία διακριτικά αποκολλώνται από το επίπεδο του κοχυλιού, δημιουργώντας βαθιά σκιά και εντυπωσιακή τρισδιάστατη αντίληψη.

Ιδιαίτερα κομψή είναι η ικανότητα του καλλιτέχνη να αξιοποιεί τη φυσική στρωματοποίηση των χρωμάτων του κοχυλιού: το σώμα και τα διακοσμητικά στοιχεία, σε κεχριμπαρένιο-λευκό χρώμα, ξεπροβάλλουν σαφώς απ’ το φόντο σε αποχρώσεις ροζ, μπεζ και κεχριμπάρι. Πρόκειται επομένως όχι για εφαρμοσμένη διακόσμηση, αλλά για το αποτέλεσμα της επιδέξιας αφαίρεσης των διαφόρων στρωμάτων του υλικού.

Το φόρεμα που καλύπτει μερικώς τον ώμο αποδίδεται με βαθιές πτυχές παράλληλες, ενώ μια μακρά ακολουθία σπειρών και φυτικών μοτίβων κατεβαίνει από την κόμη κατά μήκος του λαιμού μέχρι τον ώμο. Η συνολική βαθύτητα της χαρακτικής φτάνει σε αξιοσημείωτες διαστάσεις και δίνει στο καμμέο χαρακτήρα τελικά γλυπτικό.

Η εικονογραφία, λόγω της πλούσιας ποικιλίας φυτικών στοιχείων και της πολύπλοκης διακοσμητικής κόμης, φαίνεται ότι αποδίδει στον ρεπερτόριο των Βάκαντων/Μενάδων, θέμα ιδιαίτερα εκτιμημένο στη γλαϊτική (γλυπτική) γλαύγκαση του κλασικού και νεοκλασικού γούστου.

Το καμμέο ενσωματώνεται σε μια σοβαρή οβάλ μεταλλική στέρεη (πλατιά) σκελετή, πιθανώς ασημιωμένο ή κράμα με βάση το άργυρο. Ελλείψει ευανάγνωστων σήμαντων, για ακρίβεια το υλικό της στερέωσης προσδιορίζεται απλώς ως μέταλλο, χωρίς απόδοση τίτλου.

Στο πίσω μέρος υπάρχει το μακρύ αυθεντικό μυτερό κατ’ εξοχήν θραύσμα της βέργας της καρφίτσας, συνεπές με αρχαϊκή κατασκευή.

Ημερομηνία

Λαμβάνοντας υπόψη τα χαρακτηριστικά στυλ, την ποιότητα της χαρακτικής και τον τύπο του αντικειμένου, το καμμέο μπορεί να τοποθετηθεί προς τα τέλη του 18ου αιώνα έως το πρώτο μισό του 19ου αιώνα, στο πλαίσιο της μεγάλης ιταλικής παράδοσης της εργασίας καμμέων.

Η ποιότητα του ανάγλυφου και η επεξεργασία της εικονογραφίας το καθιστούν ένα δείγμα εξαιρετικά υψηλού επιπέδου, προορισμένο για έναν ειδικό συλλέκτη καμμέων, αρχαίων κοσμημάτων και διακοσμητικών τεχνών.

Διαστάσεις και βάρος

Συνολικές διαστάσεις: περί τα 51 × 40 × 17 mm
Βάρος: 16,34 g

Το πάχος περί τα 17 mm αποτυπώνει οπτικά την εξαιρετική τρισδιάστατη ανάπτυξη του ανάγλυφου.

Κατάσταση συντήρησης

Το αντικείμενο παρουσιάζεται σε καλή γενική κατάσταση, λαμβανομένου υπόψη τον ηλικία και την ευαίσθητη φύση της επεξεργασίας.

Υπάρχουν συνήθεις ορατές φθορές του χρόνου και μικρά σημάδια συμβατά με την αρχαιότητα του αντικειμένου, ορατά στις φωτογραφίες.

Ιδιαίτερα διαφαινόμενη είναι η μετακίνηση μέσα στη σκευή: παραμένει συγκρατημένο στη θέση του και δεν εξέρχεται, αλλά δεν φαίνεται τελείως σφιγμένο. Λαμβάνοντας υπόψη τη σημασία και τη λεπτότητα του αντικειμένου, συνιστάται πιθανώς να ανατεθεί οποιαδήποτε επέμβαση αποκλειστικά σε χρυσοχόο ή συντηρητή ειδικευμένο σε παλιά κοσμήματα.

Αισθητική αξία και συμβουλές διακόσμησης

Πέρα από τη αρχική του λειτουργία ως κόσμημα, ένα καμμέο με αυτές τις διαστάσεις και ποιότητα μπορεί να αξιοποιηθεί ως πραγματικό μικρο-γλυπτό για συλλογή.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακή θα ήταν η τοποθέτησή του μέσα σε μικρό θήκη, σε βιτρίνα συλλογής ή σε μια βάση επενδυμένη με σκούρο βελούδο, όπου η αντίθεση θα επέτρεπε να εκτιμηθούν πλήρως η λευκότητα του ανάγλυφου και η ζεστή απόχρωση του κοχυλιού.

Μπορεί να γίνει ένα εκλεκτό διακοσμητικό στοιχείο σε ένα κλασικό, νεοκλασικό, εκλεκτικό ή σύγχρονο εσωτερικό διακοσμημένο με τον διάλογο ανάμεσα σε αρχαία αντικείμενα και μοντέρνο σχέδιο. Επιπλέον, αποτελεί ιδιαίτερα κατάλληλο κομμάτι για μια Wunderkammer, ένα μελετητήριο ή μια συλλογή αφιερωμένη στη γλαττία και στις διακοσμητικές τέχνες.

Οι φωτογραφίες υψηλής ευκρίνειας αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της περιγραφής και επιτρέπουν την παρατήρηση λεπτομερειών, της κατάστασης συντήρησης, της στερέωσης και της εξαιρετικής βάθους της χαρακτικής.

Ankerior είναι ειδικός στη συσκευασία και τη μεταφορά έργων τέχνης και αντικειμένων αξίας, με ειδική εκπαίδευση στο Palazzo Spinelli της Φλωρεντίας.