Αρχαία Ελληνική Αγγειοπλαστική Λάμπα λαδιού, Τύπος Howland 24 (χωρίς τιμή ασφαλείας)

ITEM: Λάμπα πετρελαίου, Τύπος Howland 24
ΥΛΙΚΟ: Κεραμική
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ: Ελληνικός
ΠΕΡΙΟΔΟΣ: Τέταρτος αιώνας π.Χ.
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ: 25 mm x 42 mm x 62 mm
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ: Σε καλή κατάσταση
ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ: Από γαλλική ιδιωτική συλλογή, αγορασμένη πριν από τη δεκαετία του 1990

Δίνεται με Πιστοποιητικό Αυθεντικότητας και Άδεια Εξαγωγής

Η ιστορία των αρχαίων ελληνικών λαμπών πετρελαίου αντικατοπτρίζει μια σταδιακή τεχνολογική και αισθητική εξέλιξη, μετατρέποντας από απλά, ανοιχτά σκεύη σε πιο κλειστές, πιο εξελιγμένες μορφές. Οι πρώτες λαμπές, που χρονολογούνται στη Ύστερη Εποχή του Χαλκού, ήταν βασικές, κατασκευασμένες με τροχό, ανοιχτές πιατέλες, συχνά από ερκύλη πηλός, με ένα στενό άκρο για να δημιουργηθεί ένα απλό μύτη όπου θα ακουμπούσε ο φυτίλι (συνήθως λινά ή φυτικό ινά). Αυτό το απλό σχέδιο ήταν επιρρεπές στη διαρροή λαδιού, αλλά μέχρι τον 6ο και 5ο αιώνα π.Χ. — το ύψος της Κλασικής περιόδου — τα Αθηναϊκά εργαστήρια τελειοποίησαν τη λάμπα «επιπέδου κλειδαριάς» (γνωστή και ως «Αττικό τύπο»). Αυτή η μορφή ήταν κατασκευασμένη με τροχό, με στρογγυλό, πιο κλειστό σώμα, με προεξέχουσα οπή πλήρωσης, με μακρύτερο οδοντωτό μύτη, και συχνά με ένα βρόχο ή χερούλι με λουρί, προσφέροντας μεγαλύτερο έλεγχο στη φλόγα και μειώνοντας τα απόβλητα του καυσίμου, συνήθως ελαιόλαδου.

Μια σημαντική αλλαγή στην παραγωγή λαμπών στην Ελλάδα συνέβη κατά την Ελληνιστική Περίοδο (αρχίζοντας γύρω στο 323 π.Χ.) με την εισαγωγή λαμπών από καλούπι. Ενώ οι παλαιότερες ελληνικές λάμπες ήταν κυρίως χρηστικές και διέθεταν μόνο μαύρη γυαλιστερή επίστρωση για διακόσμηση και για τη μείωση διάχυσης λαδιού, η χρήση καλουπιών επέτρεψε την μαζική παραγωγή και την εκλεπτυσμένη διακόσμηση. Το σώμα έγινε πλήρως κλειστό, με τη διακόσμηση να εστιάζεται στον ώμο ή τον δίσκο της λαμπάς (την κεντρική επάνω επιφάνεια). Κοινά θέματα περιλάμβαναν μυθολογικά σχέδια, μάσκες, ζώα και διακοσμητικά πρότυπα όπως ρόδακες και αμπέλια. Αυτή η νέα τεχνική κατασκευής επέτρεψε μεγαλύτερη λεπτομέρεια και τυποποίηση, κάνοντας τις ελληνικές λάμπες, ιδιαίτερα από κέντρα όπως η Αθήνα και η Μικρά Ασία, εξαιρετικά περιζήτητες και ευρέως εξαγόμενες σε ολόκληρο τον Μεσογειακό κόσμο, επηρεάζοντας έτσι τις μεταγενέστερες ρωμαϊκές σχεδιάσεις.

Πέρα από τη βασική τους λειτουργία ως φορητή και σταθερή πηγή τεχνητού φωτισμού, οι ελληνικές λαμπές πετρελαίου είχαν σημαντικό τελετουργικό και συμβολικό χαρακτήρα. Ήταν ένα αναπόσπαστο στοιχείο της οικιακής ζωης και δημόσιων χώρων, χρησιμοποιούνταν για τη φωταγώγηση σπιτιών, εμπορείων και ιερών μετά το ηλιοβασίλεμα. Κρισιμό, οι λαμπές πετρελαίου χρησιμοποιούνταν συχνά σε θρησκευτικές τελετές, λειτουργώντας ως θυσιαστήρια προς θεότητες ή τοποθετούνταν σε θάλαμους ταφής για να παρέχουν φως στους τε θανόντες στη μεταθανάτια ζωή, μια πρακτική διαδεδομένη σε ολόκληρη την αρχαία Μεσόγειο. Η παρουσία σήματος κατασκευαστή (συνήθως σφραγίδα στη βάση) σε πολλές λαμπές ελληνιστικής καλουπιού μαρτυρεί επίσης τη χρηματική τους σημασία, αποτελώντας πρωτόλειο μορφή ποιοτικού ελέγχου και εμπορικής ταυτότητας που είναι ανεκτίμητη σήμερα για τον χρονολογικό προσδιορισμό και τον ιχνηλάτη των αρχαίων εμπορικών δικτύων.