Nicolas Poussin (1594-1665), Ακόλουθος του/της - La morte di Lucrezia

Ακολουθός του ΝΙΚΟΛΆ ΑΠΟΥΣΣΊΝ
(Les Andelys, 1594 – Ρώμη, 1665)
Ο θάνατος της Λακρούτζια
Λάδι σε καμβά, διαστάσεις 81 x 84 εκ.

ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Δημοσίευση καταλόγου των έργων της συλλογής Intermidiart (pdf). Έργο χωρίς υπογραφή. Πιστοποιητικό Εγγύησης και Ληκυμένης Προέλευσης. Έργο χωρίς κορνίζα:

Ο καμβάς απεικονίζει το κορυφαίο επεισόδιο της μετάβασης της αρχαϊκής Ρώμης από τη μοναρχία στη Δημοκρατία: την αυτοκτονία της ρωμαϊκής ηρωίδας Λακρούτζια, συνέπεια της εξύβρισης που υπέστη από τον Σέστο Ταρκύνιο.
Οι κύριοι χαρακτήρες τοποθετούνται οριζόντια σε πρώτο πλάνο, σύμφωνα με μια συνθετική διάταξη που παραπέμπει στα αρχαϊκά ανάγλυφα, ιδιαίτερα συμβατή με την κλασικιστική ποίηση του Νικολά Πουσσέν. Στο φόντο, μια αυστηρή monumental αρχιτεκτονική, αρθρωτή με λήνες και καβαλάρηδες κίονες, αναδύεται από το σκοτάδι, προσδίδοντας στη σκηνή έναν όρο ιερό και θεατρικό χαρακτήρα.
Το άψυχο σώμα της Λακρούτζια κείται στο έδαφος, τυλιγμένο σε μια πράσινη σκούρα χιτώνα που τονίζει την θανατηφόρα ωχρότητα της επιδερμίδας. Στο στήθος διακρίνεται εμφανώς το τραύμα προκληθέν από το όπλο με το οποίο η γυναίκα αυτοκτόνησε. Μια βοηθητική φιγούρα ή, περισσότερο πιθανώς, μια οικονόμος, τη στηρίζει, ακούσια στο κλάμα και τονίζει τον δραματικό χαρακτήρα του επεισοδίου.
Το πλήθος των Ρωμαίων αντιδρά στο γεγονός με αναστάτωση. Διακρίνεται η φιγούρα του Λούκιο Γιούνιο Μρούντος – ή, κατά μια εναλλακτική ερμηνεία, του Λούκιο Ταρκύνιος Κολλιτάνο – απεικονισμένος σε μια μεγαλειώδη χρυσή πανοπλία αρχαία, με κράνος περσόμετρο διακόσμημένο με φτερά και ένα μακρύ κόκκινο μανδύα. Ο χαρακτήρας εκτελεί ένα θεατρικό και αυθάδη gesture, υψώνοντας το αριστερό χέρι προς τους συντρόφους και τους περιβαλλοντικούς στρατιώτες, σαν να τους παρότρυνει να ορκιστούν εκδίκηση και να εξεγερθούν κατά της τυραννίας των Ταρκύνων. Δίπλα του διακρίνονται οπλισμένες φιγούρες, ορισμένες εκ των οποίων φέρουν κόκκινο λάβαρο και σπαθιά.
Το έργο δείχνει σαφή εξάρτηση σε στυλ και μορφή από τα μοντέλα του ρωμαϊκού κλασικισμού του 17ου αιώνα, που εγκαινιάστηκε από τον Νίκολας Πουσσίν και αργότερα επεξεργάστηκε από τους άμεσους και άμεσους μαθητές του. Η έμφαση στη ηθικότητα του ιστορικού επεισοδίου, η υπεροχή των κόκινων τόνων στους μανδύες, η χρήση ενός δραματικού αλλά προσεχτικά ελεγχόμενου σκιά-φως και η ισορροπία των μορφών και των ανατομιών υποδεικνύουν το έργο ως περιεχόμενο της κλασικιστικής εικονικής κουλτούρας που, μεταξύ του 16ου και 17ου αιώνα, προοριζόταν για τους εσωτερικούς κύκλους της αριστοκρατίας και της ευρωπαϊκής εκλεπτυσμένης ελίτ.

Ο Νικόλα Πουσσίν γεννήθηκε στις 15 Ιουνίου 1594 στα Λε-Αντυλί, στη Νορμανδία. Μετακόμισε στο Παρίσι, όπου μορφώθηκε αρχικά στην ταβέρνα του γερμανικού ζωγράφου Φερδινάνδου Ελ και αργότερα κοντά στον Ζορζ Λαλλεμάν. Κατά τη διάρκεια των χρόνων εκπαίδευσης στο Παρίσι ήρθε σε επαφή με τον γαλλικό μανιερισμό, ιδιαίτερα με την παράδοση που συνδέεται με το σχολείο της Φοντένμπω, και μελέτησε επίσης την ιταλική Αναγέννηση, παρακολουθώντας ιδίως τον Λεονάρντο ντα Βίντσι και τον Ραφαέλο.
Τον Μάρτιο του 1624, μετά από διαμονή στη Βενετία, ο Πουσσίν έφθασε στη Ρώμη, όπου εγκαταστάθηκε και ανέπτυξε το πιο σημαντικό τμήμα της καριέρας του. Παρά το ότι δεν υιοθέτησε την καραβατζεσκανή ρεύμα, εμβάθυσε στην παράδοση της Βενετσιάνικης ζωγραφικής του 16ου αιώνα, δείχνοντας ιδιαίτερη θαυμασμό για το έργο του Τιτσιάνο, μαζί με τη μελέτη της γλυπτικής και της αρχαίας τέχνης και των μεγάλων δασκάλων της Αναγέννησης.
Το 1640 ο Πουσσίν κλήθηκε ξ again to Paris κατόπιν πρόσκλησης του βασιλιά Λουδοβίκο ΙΓ' και επιφορτίστηκε με την επίβλεψη ορισμένων σημαντικών διακοσμητικών έργων συνδεδεμένων με τη Αυλή και το Λούβρο. Μετά από περίπου δύο χρόνια, ωστόσο, επέστρεψε στη Ρώμη, όπου κράτησε το υπόλοιπο της ζωής του.
Παρά τα προβλήματα υγείας, μεταξύ των οποίων τρόμος στα χέρια που τα τελευταία χρόνια περιορίζει σταδιακά τη δραστηριότητά του, ο Πουσσίν συνέχισε να ζωγραφίζει μέχρι τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Πέθανε στη Ρώμη στις 19 Νοεμβρίου 1665.

Από τη στενή παρατήρηση της επιφανείας της ζωγραφικής, η κατάσταση διατήρησης του έργου μπορεί να περιγραφεί συνολικά ως ικανοποιητική, με αλλοιώσεις που σχετίζονται με τις συνήθεις διαδικασίες γήρανσης ενός αρχαίου πίνακα, πιθανώς αναφερόμενες στο τέλος του 17ου ή στις αρχές του 18ου αιώνα.
Παρατηρείται ευρέως κιτρίνισμα της προστατευτικής βερνίκι στη επιφανεία, φαινόμενο που αλλοιώνει την αρχική αντίληψη της χρωματικής γκάμας, μειώνοντας τη φρεσκάδα των ψυχρών τόνων και ενισχύοντας τη καφετιά απόχρωση των σκιών. Αυτή η αλλοίωση αφορά ιδιαίτερα τα αρχιτεκτονικά υπόβαθρα και τις σκοτεινές ζώνες των ενδυμάτων και προκαλεί ελαφρά απώλεια βάθους και αναγνωρισιμότητας των σχέσεων φωτός-σκιάς.
Σε ολόκληρη την επιφάνεια είναι επίσης ορατή μια φυσιολογική κροκλέρακ ή craquelure, λεπτή και φαινομενικά σταθερή, που αποδίδεται στις φυσικές διαδικασίες γήρανσης και στις διαφορές τάσεων μεταξύ του υφασματικού υποστήριγματος, των στρωμάτων προετοιμασίας και της ζωγραφικής επιφάνειας.
Η καλή αναγνωσιμότητα των μεσαίων φώτων των αποχρώσεων και των χρωματικών και υλικών λεπτομερειών, όπως η ωχρότητα της επιδερμίδας της Λακρούτζιας και οι χρυσές φωτεινώσεις της πανοπλίας του προσώπου σε πρώτο πλάνο, θα μπορούσαν να υποδηλώνουν την απουσία παρεμβάσεων καθαρισμού ιδιαίτερα επιθετικών. Η διατήρηση των τόνων και των βελούδων υπαγορεύει πράγματι ότι το ζωγραφικό φιλμ έχει διατηρήσει, τουλάχιστον κατά ένα μέρος, τη δική του αρχική στρωματοποίηση.
Το πανί θα μπορούσε να έχει αντικατασταθεί σε περίπτωση προηγούμενης παρέμβασης επανασύνδεσης. Οι τρέχουσες διαστάσεις του καμβά είναι 81 × 84 εκ.
Το έργο διατίθεται χωρίς κορνίζα, παρότι συνοδεύεται από μια όμορφη ξύλινη κορνίζα.

ΔΙΕΡΕΥΝΗΤΙΚΗ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ: Ιδιωτική Συλλογή

ΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ:
- ΑΝΑΡΡΑΚΤΗ QUADRERIA, Γενικός κατάλογος των ζωγραφικών έργων της συλλογής της Γκαλερί Intermidiart του Αντρέα Μάτζιο, 2026 (pdf).

Σε περίπτωση πώλησης έξω από την ιταλική επικράτεια, ο αγοραστής θα πρέπει να περιμένει την ολοκλήρωση των εξαγωγικών διαδικασιών.