Γλυπτό, L'Angélus de Jean-François Millet ca. 1860 - 38 cm - Ψευδάργυρος

Άγαλμα του Άγγελου του Jean-François Millet ύψους περίπου 38 cm και βάρους 1,2 kg, που απεικονίζει έναν νέο αγρότη εργάτη σε στάση περισυλλογής. Το μορφή φαίνεται με κεκλιμένο το κεφάλι, κρατώντας το κυκλικό καπέλο του επάνω στο στήθος και ακουμπώντας πάνω σε ένα μακρύ λάκτισμα (σκαπάνη), συνθέτοντας μια εικόνα με χαρακτηριστικό εντοπισμό κατ’ ιδιωτικό χαρακτήρα, σχετική με την αγροτική και ρεαλιστική εικονογραφία που αναπτύχθηκε στη Γαλλία κατά τον 19ο αιώνα.

Για τα τεχνικά και στιλιστικά του χαρακτηριστικά, θεωρώ πιθανή μια γαλλική παραγωγή από το τρίτο τέταρτο του 19ου αιώνα, περίπου μεταξύ 1860 και 1880, αν και μέχρι στιγμής δεν έχει εντοπιστεί υπογραφή ή σήμανση χαρτοσημείου που να επιτρέψει τη διαμόρφωση οριστικής attribution.

Το κομμάτι έχει γίνει με κρύσταλλο κεντρικής άδειας σε λευτό μέταλλο, πιθανώς zinc d’art, αργότερα πατιναρισμένο για να μιμηθεί την όψη του χαλκού. Αυτή η διαδικασία απέκτησε σημαντική εξάπλωση κατά το δεύτερο μισό του 19ου αιώνα: ειδικές πηγές τεκμηριώνουν μια ιδιαίτερα άφθονη παραγωγή σκελετών ψευδάργυρου κατά τις δεκαετίες του 1860 και 1870, ευνοούμενη από το χαμηλότερο κόστος σε σχέση με τον χαλκό και από τη δυνατότητα εφαρμογής φινιρισμάτων που αναπαριστούσαν μεταλλικά πιο ευγενή.

Η φωτογραφία του κάτω μέρους επιτρέπει να διακρίνεις καθαρά την κεντρική κατασκευή του κελύφους, αφήνοντας ορατές τις εσωτερικές τοίχους της χύτευσης και τη δομή της βάσης. Αυτή η μέθοδος συμπίπτει με τις ιστορικές τεχνικές που τεκμηριώνονται για γλυπτική σε ψευδάργυρο, κατά τις οποίες το ρευστό μέταλλο διανέμεται στους εσωτερικούς τοίχους της μήτρας για την απόκτηση κελύφων σώματος σχετικά ελαφρών.

Στο εσωτερικό ακούγεται επίσης ένα μικρό μεταλλικό στοιχείο ελεύθερο όταν αναποδογυρίζεται προσεκτικά το γλυπτό. Πιθανώς πρόκειται για κάποιο αρχαίο εξάρτημα στερέωσης ή συναρμολόγησης —βίδα, μπουλόνι ή παρόμοιο στοιχείο— που σήμερα αποσπάστηκε. Η ύπαρξή του συμβαδίζει με τις ιστορικές τεχνικές κατασκευής γλυπτών από ψευδάργυρο, που μπορούσαν να ενσωματώνουν εξαρτήματα κατασκευασμένα χωριστά και στη συνέχεια συνδεδεμένα με εξαρτήματα συναρμολόγησης ή ενίσχυσης. Δεν φαίνεται να επηρεάζει τη σταθερότητα της εξωτερικής μορφής του γλυπτού.

Το άγαλμα στηρίζεται σε μια περίτεχνη βάση ιστορικιστικού ρυθμού εμπνευσμένη από ροκοκό, διακοσμημένη με πλούσιους ρομβικά ή παραθυρικά φυτικά κύματα, βοστρύχους και διακοσμητικά ανάγλυφα. Αυτή η αντίθεση ανάμεσα στην απλότητα του νεαρού γεωργού και την πλούσια διακοσμητική του βάση αποτελεί χαρακτηριστικό στοιχείο του γούστου του ιστορικισμού του 19ου αιώνα.

Η επικάλυψη διατηρεί μια αρχαία σκούρα πατινάς με εμφάνιση μπρούτζου, με φθορές και απώλειες σε ορισμένες ζώνες που επιτρέπουν την προβολή της γκρίζας απόχρωσης του μεταλλικού υποβάθρου. Αυτή η συνθήκη είναι επίσης συνεπής με παλιούς γλυπτικούς ψευδάργυρους με πατινάς: το Smithsonian επισημαίνει το γκρι χρώμα του μετάλλου ως ένα από τα χρήσιμα χαρακτηριστικά για την ταυτοποίησή του, ενώ το Canadian Conservation Institute προειδοποιεί ότι πολυάριθμα γλυπτά που φαίνονται «μπρούντζινα» στις αρχές τέλους του 19ου αιώνα και στις αρχές του 20ού αιώνα είχαν στην πραγματικότητα κατασκευαστεί από λευκό μέταλλο και αργότερα πατιναρισθεί με επιφανειακές επεξεργασίες μπρούντζου.

Χαρακτηριστικά: πιθανώς Γαλλία, ca. 1860–1880; zinc d’art / régule πατιναρισμένο, attrib. υλικού εκκρεμεί ανάλυση οργάνου· κέλυφος κεντρικό· ύψος 38 cm· βάρος περίπου 1,2 kg· χωρίς ορατή σήμανση· πατινά μακροχρόνιας ηλικίας με φθορές και ενδείξεις ανάλογες με την ηλικία· μικρό μεταλλικό στοιχείο ελεύθερο ήχο στο εσωτερικό· εξωτερική δομή εμφανώς ολόκληρη.

Θέμα: νεαρός αγρότης ή εργάτης αγροτικής δραστηριότητας σε στάση περισυλλογής, πιθανώς σχετικό με τη γαλλική αγροτική εικονογραφική παράδοση του 19ου αιώνα και με την εικονογραφία του εργαζόμενου κατά τη διάρκεια της εργασίας του.