Μήτηρ του Πόνου και ο Άγιος Ιωάννης ο Ευαγγελιστής – ζεύγος φιγούρων από την ομάδα της Σταύρωσης – (2) - ξύλο πολυχρωματισμένο και χρυσωμένο - 1930-1940

Για μικρούς, ύψους περίπου 14 cm, αγαλματίδια βοηθητικά, που απεικονίζουν την Παναγία της Γλυκερής Θλίψης – Mater Dolorosa – και τον Άγιο Ιωάννη τον Ευαγγελιστή. Τα αγάλματα είχαν αρχικά ως πλευρικά στοιχεία μιας ομάδας Σταυρώσεως τύπου Stabat Mater, με τον σταυρό στη μέση, ο οποίος σήμερα δεν σώζεται.

Η Μαρία παρουσιάζεται με βεντάλι και με μακρύ, πολύ κα‑λυπτικό μανδύι, τα χέρια τοποθετημένα σε σημείο πένθους. Ένας ψάλιστος Δόρύς θανάτου κατευθύνεται προς το στήθος της, ο χερούλι του οποίου φαίνεται καθαρά. Το χαρακτηριστικό αυτό αναφέρεται στον προφήτη Συμεών και συμβολίζει τον πόνο της Μητέρας του Χριστού. Ο Άγιος Ιωάννης απεικονίζεται ως νέος, άτριχος άνδρας, με το πρόσωπο υψωμένο προς τον αόρατο σήμερα σταυρό. Μία χείρα ακουμπά το στήθος, και η άλλη βγαίνει σε γεμάτο συναισθηματικό βήμα.

Οι δύο αυτές φιγούρες έχουν σμιλευτεί κυρίως για θέαση από το μπροστά. Οι σχεδόν επίπεδες, μόνο σταδιακά επεξεργασμένες πίσω όψεις τους υποδεικνύουν ότι θα μπορούσαν αρχικά να προορίζονται για μικρή οικιακή θήκη ή παρεκκλήσιο, ρεταβουλούμ ή κοντά στην κατασκευή του Σταυρού και δεν προορίζονταν να λειτουργήσουν ως πλήρες, ανεξάρτητα γλυπτά.

Η μορφή της μορφής συνειδητά διατηρεί αναφορές στην παράδοση της μεταβυζαντινής γλυπτικής για ιερές σκηνές. Οι λεπτές αναλογίες, οι επιμηκυμένες σιλουέτες, οι αιχμηρές και γραμμικές πτυχώσεις των ενδυμάτων και οι εκφραστικές κινήσεις χαρακτηρίζουν ιστορικοποιημένες θρησκευτικές απεικονίσεις που έγιναν στο τέλος του 19ου και στις αρχές του 20ού αιώνα. Η πιο πιθανή καταγωγή είναι η Γερμανία ή η γερμανόφωνη Κεντρική Ευρώπη, γύρω στα 1900–1910. Τα αγάλματα θα μπορούσαν να ανήκουν στον εξοπλισμό μικρής παρεκκλησίας, οικιακού θρήσκου ή ενός μεγαλύτερου Σταυρού διατηρημένου σε στυλ νεογοτθικού.

Τα αγάλματα έχουν κατασκευαστεί από λεπτόκοκτο ξύλο φυλλοβόλο, επικαλυμμένο με θαλαμηρή προετοιμασία και χρυσάφι. Η επιφάνεια χρυσοχρωματισμένη φέρει τα ίχνη της ηλικίας, τοπικές επιδιορθώσεις και πιθανές μεταγενέστερες προσθήκες. Η πιθανή αρχική πολυχρωμία είναι σήμερα δύσκολα αναγνώσιμη ή έχει καλυφθεί από μεταγενέστερη επικάλυψη.

Κράση σε σχέση με την ηλικία: πλήθους φυσικών φθορών και τοπικές φθορές χρυσώματος, σκουρόχρωση της επιφάνειας, μικρές φθορές και ρωγμές του ξύλου, οπές χαρακτηριστικές για παλαιότερη προσβολή εντόμων καθώς και ίχνη πριν από τις παλαιότερες στηρίξεις ορατές στα βάση. Ο κεντρικός σταυρός και η αρχική περιβολή της σύνθεσης δεν διασώθηκαν. Όλα τα χαρακτηριστικά κατάστασης φαίνονται σε φωτογραφίες.

Δεν αποστέλλω στις ΗΠΑ, στην Τουρκία ή σε χώρες που βρίσκονται σε εμπόλεμη σύρραξη.