Αρχαία Αιγυπτιακή Faience σαμπτι. ύψος 6,7 εκ. Ύστερη Περίοδος, 664–332 π.Χ.

Shabti ή Ushabti

- πιο όμορφο στα χέρια από ότι οι εικόνες -

Αρχαία Αίγυπτος, Ύστερη Περίοδος, 664 - 332 π.Χ.

Φαιενς

6,7 εκ. ύψος

Προέλευση:
- Ιδιωτική συλλογή, ΗΠΑ. Από δημοπρασίες J. L. Malter, 2005-2006.

Κατάσταση: Καλή, βλέπε φωτογραφίες.

Αυτό το αγαλματάκι ουσαχτί ζωγραφίζεται ως εργάτης που κρατά δύο τσουβάλια για εργασία στα χωράφια του Όσιρι στον επουράνιο βίο. Φοράει τρίμετρο πλέγμα μαλλιών που πέφτει ανάμεσα στους ώμους. Διατηρεί μαλλί τύπου Όσιρι που τελειώνει σε δυνατό εμπρός στριφτό κούρμπωμα. Μόνο τα χέρια, σταυρωμένα στο στήθος και κρατώντας τα ήδη αναφερθέντα γεωργικά εργαλεία, ξεχωρίζουν από το μούμφο μορφής που καλύπτει ολόκληρο το σώμα.

Οι Ushabti κατασκευάζονταν από ένα αρχικό δίφυλλο καλούπι. Αφού ενώθηκαν τα δύο κομμάτια και αφαιρέθηκαν οι τραχιές ακμές, και ενώ το υλικό ήταν ακόμη υγρό, οι λεπτομερείες της εικόνας διορθώνονταν και καθορίζονταν οι στήλες πάνω στις οποίες θα χαράζονταν οι ιερογλυφικά. Αυτό σήμαινε ότι κάθε ουσαχτί ήταν μοναδική, παρότι προέρχονταν από το ίδιο καλούπι.

Ushabti, όρος που στην Αρχαία Αίγυπτο σημαίνει «απαντητές», ήταν μορφές που απεικόνιζαν άμεσα τον αποθανόντα. Εμφανίστηκαν στη Μέση Βασιλεία και η χρήση τους έγινε δημοφιλής στη Νέα Βασιλεία. Αποτελούσαν μέρος των κηδευτηρίων αγαθών. Το Κεφάλαιο VI του Βιβλίου των Νεκρών συνήθως ήταν χαραγμένο στο αγαλματάκι ή μια απλούστερη έκδοση με το όνομα και τον τίτλο του αποθανόντος. Η χρήση αυτών των φονερων μορφών επέτρεπε στον ιδιοκτήτη να απολαύσει τη μεταθάνατη ζωή, καθώς οι ουσαχτί λειτούργησαν ως μορφή αντικατάστασης εργάτη για τον ιδιοκτήτη στα πεδία του Αάρου, του αρχαϊκού παραδείσου των Αιγυπτίων, καθώς πίστευαν ότι τα πνεύματα αυτών των αγαλμάτων θα εργαζόταν γι’ αυτούς και έτσι θα εξασφάλιζαν την διατροφή τους στη μετά θάνατον ζωή. Υπήρχαν 365 ουσαχτί διασκορπισμένα ανάμεσα στα κηδευτικά αγαθά, ένα για κάθε ημέρα του χρόνου. Μαζί με αυτά υπήρχαν ίσως 36 επόπτες που θα ήταν υπεύθυνοι για κάθε εργάσιμη ομάδα που αποτελείτο από 10 εργάτες, ώστε να αποφευχθεί οποιανδήποτε πιθανότητα εξέγερσης. Αυτά τα αγαλματάκια μπορούσαν να βρεθούν σε ένα ειδικό ξύλινο κουτί ή να τοποθετηθούν σε μια ανεπίσημη ομάδα σε ένα σημείο κοντά στον σάκκοφογό. Στη Ύστερη Περίοδο αυτά τα αγαλματίδια παρήχθησαν κατά κόρον. Ο αριθμός αυξήθηκε και η χρήση τους έγινε συχνότερη στους τάφους αυτής της περιόδου.

Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία αυτού του ουσαχτί είναι φαιενς, φτιαγμένο από λεπτή άμμο που κονιορτοποιείται με ανθρακικό νάτριο και ανθρακικό νάτριο εξαγόμενα από νατρων. Ψήθηκε σε 950 βαθμούς Κελσίνης, το μείγμα δίνει φινίρισμα παρόμοιο με φτελιά με τα ανθρακικά να σχηματίζουν μια υαλοποιημένη επιφάνεια. Ήταν μια απλή διαδικασία και συνεπώς όχι δαπανηρή. Οι πράσινες και μπλε αποχρώσεις επιτυγχάνονταν με την προσθήκη μερικών γραμμαρίων οξειδίου χαλκού που εξήλθε από μαλακίτη ή αζουρίτη. Οι κόκκινες αποχρώσεις επιτυγχάνονταν με οξειδιο σιδήρου, τα έντονα γαλάζια με κοβάλτιο, το μαύρο με ανάμειξη οξειδίου σιδήρου και μαγνησιοξειδίου με νερό. Το μόνο που χρειάστηκε ήταν να ζωγραφισθούν οι επιλεγμένες λεπτομέρειες στο επιλεγμένο χρώμα με πινέλο πριν το ψήσιμο.