Αρχαία Αιγυπτιακή Faience Shabti. Ύψος 10 εκ. η τριακοστή δυναστεία, 378–341 π.Χ.

Shabti or Ushabti

- πιο ωραίο στα χέρια παρά στις εικόνες -

Αρχαία Αίγυπτος, 30η δυναστεία, 378 - 341 π.Χ.

Fayence

Ύψος 10 εκ

Προέλευση:
- Ιδιωτική συλλογή, ΗΠΑ. Από δημοπρασία J. L. Malter, 2005-2006.

Κατάσταση: Καλή, βλέπε φωτογραφίες.

Αυτή η φιγούρα ουσαμπτι απεικονίζεται ως εργάτης που κρατά δύο τσουγκριά για εργασία στους αγρούς του Ωσίρι στο μεταπτωτικό κόσμο. Φοράει τριχοτομικό μαλλί που πέφτει ανάμεσα στους ώμους. Φέρει γενειάδα τύπου Οσίρις που τελειώνει με ένα σφιχτό προς τα μπρος curling. Μόνο τα χέρια, crossed over the chest and holding the already-mentioned agricultural implements, emerge from the mummiform shroud covering the entire body.

Ushabti κατασκευάζονταν από ένα αρχικό δίφυλλο καλούπι. Μόλις ενώθηκαν τα δύο κομμάτια και αφαιρέθηκαν οι τραχείς άκρες, και ενώ το υλικό ήταν ακόμη υγρό, οι λεπτομέρειες της εικόνας διορθώνονταν και οι κολώνες σημειώνονταν πάνω στις οποίες θα χαράσσονταν τα ιερογλυφικά. Αυτό σήμαινε ότι κάθε ουσαμπτι ήταν μοναδικό, παρότι προέρχονταν από το ίδιο καλούπι.

Ουσαμπτι, όρος που στην Αρχαία Αίγυπτο σημαίνει «απαντητές», ήταν φιγούρες που αντιπροσώπευαν άμεσα τον αποθανόντα. Εμφανίστηκαν στη Μέση Βασιλεία και η χρήση τους έγινε δημοφιλής στην Νέα Βασιλεία. Αποτελούσαν μέρος των κτερισμάτων του τάφου. Το Κεφάλαιο VI του Βιβλίου των Νεκρών συνήθως ήταν γραμμένο στη φιγούρα, ή μια απλούστερη εκδοχή με το όνομα και τον τίτλο του αποθανόντος. Η χρήση αυτών των ταφικών φιγούρων επέτρεπε στον κάτοχο να απολαύσει την μεταθανατική ζωή, καθώς τα ουσαμπτι λειτουργούσαν ως μορφή αντικαταστάτη εργάτη για τον κάτοχο στους αγρούς του Αάρου, του Αιγυπτιακού Παραδείσου, καθώς οι Αιγύπτιοι πίστευαν ότι τα πνεύματα αυτών των φιγούρων θα εργάζονταν γι’ αυτούς και έτσι θα εξασφάλιζαν τη διατροφή τους στο μεταθανάτιο βίο. Υπήρχαν 365 ουσαμπτι τοποθετημένα ανάμεσα στα κτερίσματα, ένα για κάθε μέρα του έτους. Παράλληλα μπορεί να υπήρχαν 36 επιστάτες που θα ήταν υπεύθυνοι για κάθε ομάδα εργασίας που αποτελούνταν από 10 εργάτες, και έτσι να αποφεύγεται οποιαδήποτε πιθανότητα εξέγερσης στις τάξεις. Αυτές οι φιγούρες θα μπορούσαν να βρεθούν σε ένα ειδικό ξύλινο κουτί ή να τοποθετηθούν σε μια ανεπίσημη ομαδοποίηση σε έναν χώρο κοντά στο σαρκοφάγο. Στην ύστερη περίοδο αυτές οι φιγούρες παρήχθησαν μαζικά. Ο αριθμός αυξήθηκε και η χρήση τους became more frequent in the graves in that period.

Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία αυτού του ουσαμπτι είναι φαινίς, αποτελούμενο από λεπτό άμμο τσιμεντοποιημένη με νάτριο υδροξειδόνιο και ανθρακικό νάτριο εξαγόμενα από νάτρον. Ψήθηκε σε 950 βαθμούς Κελσίου, το μείγμα δίνει ένα φινίρισμα αντίστοιχο με γυαλώδη επίστρωση, με τα κατεθύσματα σχηματίζοντας μια υαλοειδή επιφάνεια. Ήταν μια απλή διαδικασία και κατά συνέπεια όχι δαπανηρή. Οι πράσινες και μπλε τόνοι επιτυγχάνονταν με την προσθήκη μερικών γραμμαρίων οξειδίου χαλκού που εξήγαγε από μολαχίτη ή αζουρίτη. Οι κόκκινες αποχρώσεις επετεύχθη με οξείδιο του σιδήρου, οι έντονες μπλε με κοβάλτιο, το μαύρο με ανάμειξη οξειδίου του σιδήρου και οξειδίου μαγνησίου με νερό. Το μόνο που χρειαζόταν ήταν να βαφθούν οι επιλεγμένες λεπτομέρειες με το επιλεγμένο χρώμα με ένα πινέλο πριν το ψήσιμο.