Αρχαία Αίγυπτος, τελευταία εποχή Ξύλο Θραύσμα ζωγραφισμένης ξύλινης μάσκας φέρετρου αρχαίας Αιγύπτου - 35 cm

Μεγάλο αρχαίο αιγυπτιακό ξύλινο τμήμα τραπεζοειδούς προσώπου, διατηρώντας σημαντικά υπολείμματα από το αρχικό γκέσο της βάσης και τη ζωγραφική διακόσμηση.

Το τμήμα απεικονίζει ένα μετωπικό, ιδεαλιστικό ανθρώπινο πρόσωπο με επιμηκυμένες αναλογίες. Τα χαρακτηριστικά του προσώπου γλύφτηκαν τρισδιάστατικά από ξύλο πριν η επιφάνειά του καλυφθεί με ένα ελαφρά χρωματιστό γύψο ή γκέσο και εν συνεχεία βαφτεί.

Ιδιαίτερα εντυπωσιακά είναι τα μεγάλα αμυγδατόμορφα μάτια, τονισμένα με έντονα μαύρα περιγράμματα που εκτείνονται σημαντικά προς τους κροτάφους. Iris και κόρες τονίζονται επίσης με σκούρα χρωματική απόδοση. Πάνω από τα μάτια υπάρχουν μακριά, απαλά καμπυλωτά μαύρα φρύδια.

Λόγω της διαφορικής διατήρησης της βαφικής επιφάνειας, τα δύο μάτια φαίνονται τώρα ελαφρώς διαφορετικά. Παρ’ όλα αυτά, η αρχική σύνθεση και η χαρακτηριστική αιγυπτιακή αντιμετώπιση των ματιών παραμένουν ευανάγνωστες.

Η μακριά, στενή μύτη μοντελοποιείται με έντονο γέφυρα. Το μικρό κλειστό στόμα έχει προσεκτικά σχηματισμένα χείλη, ενώ τα μάγουλα και πιγούνι αποδοσμένα με περιορισμένο, ήπια στρογγυλεμένο μοντέλο.

Κάτω από το πηγούνι, ο ξύλινος πυρήνας συνεχίζεται σε μια αξιοσημείωτα μακριά και στενή επέκταση. Αυτό φέρεται να ανήκει στην αρχική κατασκευή του αντικειμένου και δηλώνει ότι το πρόσωπο πιθανώς δεν είχε σχεδιαστεί ως ξεχωριστή φορετή μάσκα.

Αντ’ αυτού, το τμήμα πιθανότατα σχημάτιζε το προσώπισμα ενός ανθρωπομορφικού ξύλινου φέρετρου ή συναφούς ταφικού κατασκευάσματος, αρχικά ενσωματωμένο σε ή προσαρτημένο σε μια ευρύτερη δομή.

Η επέκταση τελειώνει σε ένα ανομοιόμορφο παλιό σπάσιμο ή επιφάνεια αποκοπής.

Σε αντίθεση με το προσεκτικά τελειωμένο πρόσωπο, η ράχη είναι σε σχέση αρκετά πρόχειρα δουλεμένη και σε μεγάλο βαθμό επίπεδη. Η φυσική ίνα και δομή του ξύλου παραμένουν εμφανείς, μαζί με παλιές ίχνης δουλειάς, ρωγμές και πολυάριθμα οπές και διόδους που συμπίπτουν με ιστορική εντομολογική δραστηριότητα.

Μέρη της πίσω όψης διατηρούν επίσης παλιά κολλημένα ίνες ή ύφασμα-μιμούμενο υλικό. Η ακριβής αρχική λειτουργία αυτών των υπολειμμάτων δεν μπορεί να διαπιστωθεί μόνο από το επιζών τμήμα. Θα μπορούσαν να συνδέονταν με αρχική ένωση, κάλυψη ή στρώση σύνδεσης.

Αυτά τα υπολείμματα αποτελούν μέρος της διατηρημένης ιστορικής κατάστασης του αντικειμένου.

Μεγάλες περιοχές της αρχικής ανοιχτής απόχρωσης γύψου ή γύψου της βάσης επιβιώνουν στο πρόσωπο. Η επιφάνεια τώρα κυμαίνεται από κρέμ-κρέμια έως ώχρα.

Οι αντίθετες βαμμένες μαύρες γραμμές ματιών, περιγράμματα και φρύδια διατηρούνται ιδιαίτερα καλά και συνιστούν το οπτικό σημείο αναφοράς του τμήματος, επιτρέποντας μεγάλο μέρος της αρχικής εμφάνισης του προσώπου να παραμείνει ευανάγνωστο παρά τις απώλειες στην περιβάλλουσα επιφάνεια.

Στο μέτωπο, στα μάγουλα, στα πλάγια και στις περιφερειακές περιοχές, το επίχρισμα της βάσης έχει μερικώς απολεSachθεί ή έχει εξαντληθεί εντελώς, αποκαλύπτοντας τον ξύλινο πυρήνα από κάτω.

Το επιζών επιφάνειας επομένως απεικονίζει σαφέστατα την αρχική κατασκευή του αντικειμένου: ένα γλυπτό ξύλινο υπόβαθρο, καλυμμένο με στρώμα προετοιμασμένου γύψου και εν συνεχεία βαμμένο.

Ανθρωπομορφικά φέρετρα και σχετιζόμενα ξύλινα ταφικά στοιχεία αποτέλεσαν σημαντικό μέρος της αρχαίας αιγυπτιακής ταφικής κουλτούρας. Το πρόσωπο που απεικονίζεται σε τέτοια αντικείμενα γενικά δεν προοριζόταν ως ατομικό πορτρέτο με τη σύγχρονη έννοια, αλλά παρουσίαζε τον αποθανόντα σε ιδεαλισμένη και διαχρονική μορφή.

Ιδιαίτερη έμφαση δινόταν στα μάτια. Η αμυγδαλόσχημη μορφή τους, οι εκτεινόμενες εξωτερικές γραμμές και τα έντονα σκούρα περιγράμματα ανήκουν σε μακροχρόνια παράδοση της αιγυπτιακής ταφικής απεικόνισης.

Βάσει της γλυπτής ξύλινης κατασκευής, του ανοιχτόχρωμου εδάφους και των επιζών βαμμένων λεπτομερειών του προσώπου, το παρόν τμήμα εντάσσεται στην παράδοση της αιγυπτιακής ταφικής ξυλογλυπτικής.

Δεδομένου ότι δεν διασώζεται επιγραφή ή αντίστοιχο στοιχείο που μπορεί να ημερομηνιοδοτήσει με ακρίβεια, η απόδοση σε συγκεκριμένη δυναστεία θα πρέπει να αποφεύγεται. Μια προσεκτική καταλογική προς την Ύστερη Περίοδο μέχρι την Πτολεμαϊκή Περίοδο, περίπου 7ος–1ος αιώνας π.Χ., είναι κατάλληλη.

Τμηματική κατάσταση που είναι συνεπής με σημαντική ηλικία.
Ο ξύλινος πυρήνας εμφανίζει ρωγμές ξήρανσης, παλιούς καναλιούς εντόμων και οπές, φθορές, κρούσεις και περιοχές απώλειας υλικού. Περισσότερες σημαντικές απώλειες εμφανίζονται κατά μήκος των πλευρών και πάνω μέρος του τμήματος.
Το γύψος/βάση επιβιώνει μόνο μερικώς και παρουσιάζει ηλικιακές ρωγμές, απολέπιση και ευμεταβλημένες περιοχές απώλειας. Η αρχική βαμμένη διακόσμηση επίσης είναι ατελής.

Παρά τις απώλειες αυτές, τα κύρια χαρακτηριστικά του προσώπου παραμένουν ευανάγνωστα. Ιδιαίτερα τα μάτια, οι μαύρες περιγράμμες γραμμές και τα φρύδια διατηρούν σημαντικό οπτικό αντίκτυπο.

Η επάνω άκρη είναι τμηματική και ακανόνιστη. Η μακριά κάτω επέκταση επίσης τελειώνει σε παλιό σπάσιμο ή επιφάνεια αποκοπής. Το πίσω μέρος δείχνει έντονες ενδείξεις γήρανσης και διατηρεί προσκολλημένες ίνες ή υφασμάτινο-όμοιο υλικό.

Απο provenance:
Πρώην στη Συλλογή Madeleine & Erich Dammann, Γερμανία. Αποκτήθηκε κατά τη διάρκεια εκτεταμένων ταξιδιών των ιδιοκτητών μεταξύ 1950 και 1970. Η συλλογή έχει τεκμηριωθεί στη Γερμανία από το 1970 και παρέμεινε συνεχώς στην οικογενειακή κατοχή έκτοτε.

Όπως ήταν σύνηθες για ιδιωτικές αγορές που έγιναν σε τοπικές αγορές κατά τη διάρκεια των 1950–1970, τα αποδεικτικά αγοράς ή τιμολόγια συνήθως δεν εκδίδονταν ούτε ζητούνταν. Η προέλευση τεκμηριώνεται μέσω της συνεχούς οικογενειακής κατοχής, ιστορικών φωτογραφιών και υποστηρικτικών βιογραφικών καταγραφών.