Κεντρική Ευρώπη – Ύστερη Εποχή του Χαλκού / Ύστερη Περίοδος urnfield / Χαλστάτ Μπρούντζος Μεγάλη χάλκινη αιχμή δόρυ της Ύστερης Εποχής του Χαλκού με ισχυρή κεντρική ράχη και οπή. - 40 cm

Ένας εξαιρετικά μεγάλος και επιβλητικός κεντροευρωπαϊκός μπρούνζεναι spearhead (κορυφή λόγχης), αποδίδεται στην Τελική Εποχή του Χαλκού / Τελική παράδοση Urnfield, περίπου τον 11ο–10ο αιώνα π.Χ.

Το μήκος του φτάνει σε περίπου 40 cm, και η κεφαλή της λόγχης διακρίνεται από τη μακριά, κομψή λεοντομήτη (λοξή) λεπίδα που φέρεται σε σχήμα φλόγας, εξαιρετικά έντονο αξονικό μέτωπο (midrib) και μακρύ κενό σκεύος/οπή.

Μία ισχυρή κεντρική ραφή ανυψώνεται από την οπή και συνεχίζεται σχεδόν σε ολόκληρο το μήκος της λεπίδας, βαθμιαία εξαφανιζόμενη λίγο πριν το σημείο. Η συγκεκριμένη κατασκευή με έντονο προφίλ παρείχε ακαμψία και δομική αντοχή στη συνήθως μακριά μπρούνζεν λεπίδα.

Σαφείς στην κάθε πλευρά της ραφής οι επιφάνειες της λεπίδας κλίνονται προς τις κοπτικές ακμές. Η λεπίδα φτάνει το μέγιστό της πλάτος στο χαμηλότερο τμήμα της προτού στενέψει αβίαστα κατά μήκος σε καμπύλες γραμμές προς την οπή.

Το άκρο είναι μακρύ και λεπτό και διατηρείται καλά.

Ο συνδυασμός του μεγέθους της, των μακριών αναλογιών, του έντονου μεσάρριου (midrib) και της σημαντικής οπής δίνουν στη κεφαλή λόγχης μια ιδιαίτερα εντυπωσιακή και υψηλά γλυπτή εμφάνιση.

Οπή και Σύνδεσμος

Η λεπίδα συγχωνεύεται άμεσα σε μια μακριά, κωνική κούρσε σκεύους/οπή, αρχικά προορισμένη να φιλοξενήσει ένα ξύλινο άξονα.

Ένα μικρό προβληματικό εξωτερικό περιφερειακό βρόχο/μάτι διαφύλαξε κοντά στη μετάβαση μεταξύ λεπίδας και οπής. Αυτό το χαρακτηριστικό πιθανώς συνδεόταν με τη σύσφιξη ή τη στερέωση της κεφαλής της λόγχης στον αρχικό ξύλινο άξονα.

Το ανοιχτό κάτω άκρο της οπής φαίνεται διατηρημένο και φανερώνει σαφώς την κενή της κατασκευή.

Τυπολογία και Χρονολογία

Μεγάλες μπρούνζινες κεφαλές με οστεοειδή λεπίδα/πατερίνα και έντονα ανεπτυγμένες ραφές γνωρίζονται από το όπλο της Προσωπικής Εποχής του Χαλκού στην Κεντρική Ευρώπη, ιδιαίτερα εντός της πολιτιστικής παράδοσης Urnfield.

Με βάση την τυπολογία, η παρούσα κεφαλή λόγχης μπορεί εύλογα να τοποθετηθεί στο τελικό Urnfield / horizon Hallstatt B, πιθανώς γύρω από Ha B1–B2, που αντιστοιχεί περίπου στον 11ο–10ο αιώνα π.Χ.

Μια ενδιαφέρουσα σύγκριση παρέχεται από πρόσφατες αρχαιολογικές ανακαλύψεις από τον Λόφο Somló στη δυτική Ουγγαρία, ένα σημαντικό κέντρο της Τελικής Εποχής Χαλκού και της Πρώτης Εποχής Σιδήρου, όπου ελέγχθηκαν αρκετοί θησαυροί μπρούνζης περιέχοντας όπλα και άλλα μεταλλικά αντικείμενα.

Μεταξύ αυτών των ευρημάτων περιλαμβάνεται μια μεγάλη κεφαλή λόγχης που περιγράφεται στην αρχαιολογική βιβλιογραφία ως «κεφαλή λόγχης σε στυλ Αλπίνων», η οποία παρουσιάζει μακριά λεπίδα, ισχυρή αξονική ενίσχυση και μακριά οπή.

Το παράδειγμα Somló δεν ταυτίζεται με την παρούσα κεφαλή και φέρει πρόσθετη διακόσμηση που απουσιάζει εδώ. Επομένως θα πρέπει να θεωρείται αυστηρά ως τυπολογική και χρονολογική σύγκριση, και όχι ως απόδειξη για συγκεκριμένο παραγωγικό κέντρο ή προέλευση.

Ο χαρακτηρισμός της παρούσας κεφαλής ως Late Urnfield / Hallstatt B βασίζεται στο μορφολογία και στην κατασκευή της. Στην απουσία τεκμηριωμένου αρχαιολογικού συμφραζόμενου εύρεσης, ο πιο ακριβής περιφερειακός χαρακτηρισμός θα πρέπει να παραμείνει ανοιχτός.

Λειτουργία

Η κεφαλή της λόγχης αρχικά τοποθετούνταν σε ξύλινο άξονα.

Η μακριά κενή οπή παρείχε σημαντική σύνδεση μεταξύ του μπρούνζινου κεφαλιού και του άξονα, ενώ η έντονη κεντρική ράχη ενίσχυε τη μακριά λεπίδα.

Οι λόγχες της Τελικής Εποχής Χαλκού αποτελούσαν σημαντικά στοιχεία του σύγχρονου οπλισμού και, ανάλογα με τις διαστάσεις και τη λαβή, μπορούσαν να χρησιμοποιηθούν είτε ως όπλα πρόσκρουσης είτε ως ρίψης.

Η ασυνήθιστα μεγάλη διάσταση και το προσεκτικά ανεπτυγμένο δομικό προφίλ της παρούσας περίπτωσης την καθιστούν έναν ιδιαίτερα εντυπωσιακό αντιπρόσωπο της τεχνολογίας όπλων μπρούνζου της Τελικής Εποχής Χαλκού.

Επιφάνεια και Πατίνα

Το μπρούνζον παρουσιάζει μια ελκυστική σκούρα καφέ έως σχεδόν μαύρη πατίνα, με περιοχές οξειδωμένης ελιάς-πρασινοκίτρινης απόχρωσης και ελαφριών μεταλλικών ιζημάτων.

Οι ανυψωμένες περιοχές της κεντρικής ραφής και της οπής εμφανίζουν μερικώς ομαλοποιημένες και πιο εκτεθειμένες επιφάνειες. Σε άλλες περιοχές, ορυκτές αποθέσεις, οξείδωση και γήρανση παραμένουν ορατές.

Η ποικίλη αρχαία επιφάνεια τονίζει τη δυναμικά σχηματισμένη κατασκευή της λεπίδας και τη διακριτή κεντρική ράχη της.

Κατάσταση

Καλής και ουσιαστικά πλήρης λαμβάνοντας υπόψη τη σημαντική της ηλικία.

Η μακριά λεπίδα και το άκρο διατηρούνται.

Οι κοπτικές ακμές εμφανίζουν μικρές ανομοιομορφίες, μικρές εγκοπές και τοπικές απώλειες που συνάδουν με την ηλικία. Το αιχμηρό άκρο παρουσιάζει κάποια στρογγύλευση και φθορά.

Η μακριά κενή οπή διατηρείται επίσης, συμπεριλαμβανομένου του περιφερειακού βρόχου πρόσδεσης. Το κάτω άκρο της οπής εμφανίζει μικρές ανομοιομορφίες και μικρές περιοχές απώλειας υλικού.

Οξειδώσεις που σχετίζονται με την ηλικία, οξείδωση, φθορά επιφανείας και μεταλλικά κατάλοιπα είναι ορατά σε ολόκληρη την επιφάνεια.

Δεν διακρίνονται προφανείς σύγχρονες προσθήκες ή εκτεταμένες αποκαταστάσεις από τις φωτογραφίες.

Παρακαλούμε εξετάστε προσεκτικά όλες τις φωτογραφίες, καθώς αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της περιγραφής της κατάστασης.

Το σύγχρονο εμφανισιακό βάθρο χρησιμοποιείται μόνο για παρουσίαση και δεν περιλαμβάνεται στην πώληση.

Σύγκριση

Για τυπολογική και χρονολογική σύγκριση, βλέπε την πρόσφατη αρχαιολογική έρευνα σχετικά με τα θησαυροφυλάκια της Τελικής Εποχής Χαλκού από τον Somló Hill, στη δυτική Ουγγαρία, συμπεριλαμβανομένων μεγάλων κεφαλών λόγχης που αποδίδονται στην ορίζουσα Hallstatt B.

Η σύγκριση παρέχεται μόνο για να απεικονίσει μορφές σχετικές με το ευρύτερο όπλιστικό παράδειγμα της Κεντρικής Ευρώπης της Τελικής Εποχής Χαλκού και δεν σημαίνει ότι η παρούσα κεφαλή προέρχεται από τον Somló ή από το ίδιο αρχαιολογικό συμφραζόμενο.

Κτήση/Κτήση Προέλευσης

Παλαιότερα στην Συλλογή Madeleine & Erich Dammann, Γερμανία.

Αποκτήθηκε κατά τη διάρκεια των εκτεταμένων ταξιδιών των συλλεκτών μεταξύ 1950 και 1970. Η συλλογή τεκμηριώνεται στη Γερμανία το 1970 μέσω ιστορικών φωτογραφιών της κατοικίας της οικογένειας και στη συνέχεια παρέμεινε σε συνεχή οικογενειακή κατοχή.

Τα αντικείμενα αποκτήθηκαν ιδιωτικά κατά τη διάρκεια των ταξιδιών των συλλεκτών. Όπως συνήθως για ιδιωτικές αγορές σε τοπικές αγορές κατά τη δεκαετία του 1950–1960, οι αποδείξεις αγοράς ή τιμολόγια συνήθως δεν εκδίδονταν ή ζητούνταν.

Ιστορικές φωτογραφίες και βιογραφικά έγγραφα που αφορούν τη Συλλογή Dammann είναι διαθέσιμα και στηρίζουν τη μακροχρόνια προέλευση της συλλογής.