Αρχαία Αιγυπτιακή Faience Shabti. Ύψος 10 εκ. η τριακοστή δυναστεία, 378–341 π.Χ.

Σαμπτί ή Ουσαμπτί

- πιο ευχάριστο στα χέρια παρά στις εικόνες -

Αρχαία Αίγυπτος, 30ή Δυναστεία, 378–341 π.Χ.

Φαιάνς

Ύψος 10 εκ.

Προέλευση:
- Ιδιωτική συλλογή, ΗΠΑ. Από δημοπρασία J. L. Malter, 2005–2006.

Κατάσταση: Καλή, δείτε φωτογραφίες.

Αυτή η φιγούρα ουσαμπτί απεικονίζεται ως εργάτης που κρατά δύο αγροτικά εργαλεία για εργασία στα πεδία του Όσιρι στην εργασία στον μετά θάνατον κόσμο. Φορά τρίμερη περούκα που πέφτει ανάμεσα στους ώμους. Διακρίνεται γενειάδα τύπου Όσιρι που τελειώνει με μια στενή προς τα εμπρός μπούκλα. Μόνο τα χέρια, σταυρωμένα πάνω στο στήθος και κρατώντας τα ήδη αναφερθέντα αγροτικά εργαλεία, ξεπροβάλλουν από το μούμια μορφή σάβανο που καλύπτει ολόκληρο το σώμα.

Οι ουσαμπτί κατασκευάζονται από ένα αρχικό δίλοβο καλούπι. Αφού ενώνονταν τα δύο κομμάτια και αφαιρούνταν οι τραχείς άκρες, και ενώ το υλικό ήταν ακόμα υγρό, τα λεπτομέρειες της εικόνας επιδιορθώνονταν και σημεύονταν οι κολώνες πάνω στις οποίες θα εγχέονταν οι αιχμές με τα ιερογλυφικά. Αυτό σήμαινε ότι κάθε ουσαμπτί ήταν μοναδικό, παρά το ότι προέρχονταν από το ίδιο καλούπι.

Οι ουσαμπτί, όρος που στην Αρχαία Αίγυπτο σημαίνει «απαντώντες», ήταν μορφές που αντιπροσώπευαν άμεσα τον αποθανόντα. Εμφανίστηκαν στη Μέση Βασιλεία και η χρήση τους έγινε δημοφιλής στη Νέα Βασιλεία. Αποτελούσαν μέρος των κτερισμάτων του τάφου. Το Κεφάλαιο VI του Βιβλίου των Νεκρών συνήθως ήταν εγγεγραμμένο στην φιγούρα, ή μια πιο απλή έκδοση με το όνομα και τον τίτλο του αποθανόντα. Η χρήση αυτών των ταφικών φιγούρων επέτρεπε στον ιδιοκτήτη να απολαύσει τη μεταθανάτια ζωή, καθώς οι ουσαμπτί λειτουργούσαν ως μορφή υποκαταστάτη εργάτη για τον ιδιοκτήτη στα πεδία του Ααρού, του αιγυπτιακού Παραδείσου, καθώς πίστευαν ότι τα πνεύματα αυτών των φιγούρων θα εργάζονταν γι' αυτούς και έτσι θα εξασφάλιζαν τη συντήρησή τους στη ζωή μετά θάνατον. Υπήρχαν 365 ουσαμπτί τοποθετημένα ανάμεσα στα κτερίσματα, ένα για κάθε ημέρα του χρόνου. Μαζί με αυτά, μπορεί να υπήρχαν 36 επίβλεπαν που θα ήταν υπεύθυνοι για κάθε εργώδη ομάδα που αποτελούνταν από 10 εργάτες, ώστε να αποφευχθεί κάθε πιθανότητα αντίστασης στις σειρές. Αυτές οι φιγούρες θα μπορούσαν να βρεθούν σε ειδικό ξύλινο κουτί ή μπορεί να τοποθετούνταν σε μια ανεπίσημη ομάδα σε ένα σημείο κοντά στο σαρκοφάγο. Στην Ύστερη Περίοδο αυτές οι φιγούρες παραχθηκαν μαζικά. Ο αριθμός αυξήθηκε και η χρήση τους became more frequent in graves in that period.

Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία αυτής της ουσαμπτι είναι φαινς, συνδυασμός λεπτού άμμου τσιμεντοποιημένης με ανθρακικό νάτριο και ομοιοκατανομή νατρίου ανθρακικού εξαγόμενα από νατρόνη. Ψήθηκε στους 950 βαθμούς Κελσίου, το μείγμα δίνει φινίρισμα αντίστοιχο με επίστρωση ατσάλι και οι ανθρακικές ουσίες σχηματίζουν επιφάνεια γυαλιστερή. Ήταν μια απλή διαδικασία και άρα όχι δαπανηρή. Οι πράσινοι και μπλε τόνοι επιτεύχθηκαν με την προσθήκη μερικών γραμμαρίων οξειδίου χαλκού που εξήχθη από χαλκομαλαχίτη ή αζουρίτη. Οι κόκκινες αποχρώσεις επιτεύχθηκαν με οξείδιο σιδήρου, οι έντονοι μπλε μεκοβαλτ, το μαύρο με ανάμειξη οξειδίου σιδήρου και μαγνησίου με νερό. Το μόνο που χρειαζόταν ήταν να βαφτούν οι επιλεγμένες λεπτομέρειες με τη βοήθεια ενός πινέλου πριν το ψήσιμο.