J. Collin de Plancy - Dictionnaire Infernal - 1863

Διχαστικό Λεξικό των Κάτω Τιμών – Πανευρωπαϊκό Αρχείο των όντων, χαρακτήρων, βιβλίων, γεγονότων και πραγμάτων που σχετίζονται με πνεύματα, δαίμονες, μάγους, το εμπόριο της κόλασης, τη μαντεία, τα κακοποιητικά, την ιεραποστολή, τη σάλα και τις άλλες τεκτονικές επιστήμες, τα θαύματα, τις απάτες, τις διάφορες δεισιδαιμονίες και τις προφητείες, τα πραγματικά συμβάντα του πνευματισμού, και γενικά σε όλες τις ψευδείς θαυματουργές πίστεις, συναρπαστικές, μυστηριώδεις και υπερφυσικές.

του Jacques Collin de Plancy

Έκτη έκδοση, εμπλουτισμένη με 800 νέα άρθρα και εικονογραφημένη με 550 εικόνες, ανάμεσα τους πορτρέτα 72 δαιμόνων, σχεδιασμένα από τον M. L. Breton, σύμφωνα με τα επίσημα τεκμήρια.

Εκδόθηκε για πρώτη φορά το 1818, το Διχαστικό Λεξικό έχει γίνει με τα επόμενα επανεκδόσεις ένα από τα μεγάλα γαλλικά πανεπιστήμια αφιερωμένα στην δαιμονολογία και τις υπερφυσικές πίστεις. Καταγράφει με αλφαβητική σειρά τους δαίμονες, τους μάγους, τα γριμούρια, τις εμφανίσεις, τις μαντείες και τις λαϊκές δεισιδαιμονίες. Κείμενο, αρχικά χωρισμένο σε δύο τόμους, ανασχέθηκε πολλές φορές: έξι εκδόσεις διαδέχθηκαν η μία την άλλη μέχρι το 1863, καθεμία διορθωμένη και εμπλουτισμένη. Η έκτη, τυπωμένη στο οίκο Henri Plon, είναι η πιο διάσημη. Η σελίδα τίτλου προαναγγέλλει οκτακόσια νέα άρθρα και πεντακόσια και πενήντα εικονογραφήσεις, από τις οποίες τα πορτρέτα των εξήντα δύο δαιμόνων σχεδιασμένα από τον Louis Breton. Αυτές οι φιγούρες, μερικές γοτθικές, άλλες μυστηριακά μοντέρνες, γνώρισαν τεράστια οπτική επίδραση: χρησιμοποιήθηκαν για την εικονογράφηση αμέτρητων βιβλίων εσωτερισμού και δαιμονολογίας, μέχρι σύγχρονών εκδόσεων, αλλά και ενέπνευσαν πολλούς καλλιτέχνες, πρωτίστως τους σουρεαλιστές. Το έργο διατηρεί έτσι διπλό αντίκτυπο, ως τεκμήριο για τους φόβους και τις πίστεις του ένατο-ενάτου αιώνα, και ως σταθμό στην ιστορία της εικονογράφησης του διαβόλου.

Jacques Albin Simon Collin de Plancy (1793-1881) υπήρξε αρχικά ένα διανοούμενο βιρονικός, σκεπτικιστής απέναντι στους δεισιδαίμονες που συλλέγαν με περιφρονητική ειρωνεία. Μεταστράφηκε στον καθολικισμό τις επόμενες δεκαετίες, καταδίκασε εν μέρει τα προηγούμενα γραπτά του και επανεξέτασε το Διχαστικό Λεξικό για να το ευθυγραμμίσει με την καθολική θεολογία, πλέον επικυρώνοντας την πραγματικότητα του διαβόλου. Απτότυπος συγγραφέας, δημοσίευσε επίσης έργα για τις λείψανα, τις θρύλους και τα θαύματα, όπως και Le Diable peint par lui-même το 1825. Ο Louis Breton, εικονογράφος της έκδοσης του 1863, είχε ιατρική κατάρτιση και του άρεσε να βλέπει σκηνές ναυτικού· οι εικονογραφήσεις των δαιμόνων παραμένουν το πιο γνωστό του έργο.

Παρίσι, Henri Plon, 1863, in-4 (18 x 27 εκ.), 720 σελίδες (από 723). Δερματoδέσμη σε μισό δέρμα μπορντό, ράχη με πέντε ψευδό-νεύρα, τίτλος και όνομα συγγραφέα χρυσογραμμένα. Δερμάτινη επικάλυψη φθαρμένη, η πάνω γωνία του πίσω τεμαχίου ραγισμένη κατά 5 εκ. Έλλειψη στα περιθώρια της σελίδας του προλόγου, που φέρει σφραγίδα στο οπισθόφυλλο. Η ίδια σφραγίδα βρίσκεται και στη σελίδα του ψευδοτίτλου. Μέτρια αποκόλληση ορισμένων σελίδων. Κρανίζωση (χωρίς απώλεια) σε 19 εκ. της σελίδας 582. Απώλεια στη γωνία του κάτω μέρος των δύο τελευταίων σελίδων. Το βιβλίο σταματά στη σελίδα 720. Συνεπώς απουσιάζουν οι τρεις τελευταίες σελίδες: 721, 722 και 723.