Mario Borrelli - Sublime

Με απόλυτο επαγγελματισμό.

Η Γλυκάνιστη της Αφροδίτης του Mario Borrelli
‘’Τώρα, θα συμφωνήσεις ότι το προτιμώμενο απαλό αντί για το σκληρό αποτελεί απόδειξη της φύσης του Έρωτα’’. Πλάτων, Symposium, 195 d-e

Ο νεαρός ζωγράφος Mario Borrelli, στον οποίο η κριτική αποδίδει τον τίτλο του τελευταίου Ρομαντικού, τοποθετεί στο κέντρο της καλλιτεχνικής του εμπειρίας το σώμα. Σε συνέχεια με τη σκέψη της κλασικής παράδοσης, η οποία έκανε τον άνθρωπο μέτρου πάντων, ο ζωγράφος αφηγείται τον εαυτό του στην πρώτη του ατομική έκθεση μέσα από μια σειρά εικονιστικών καμβάδων, όπου ο άνθρωπος, το ανθρώπινο σώμα, γίνεται μέτρον πάντων. Ένα είδος που σήμερα υποτιμάται λόγω μόδας, αλλά έχει βαθιές ρίζες και κατοικεί σε κάθε ψυχή, ακόμη και αν με κρύπτο τρόπο, όπως διδάσκουν άλλωστε τα αρχέτυπα. Η απεικόνιση του γυμνού σώματος έχει αρχαίες ρίζες, θα μπορούσε να ειπωθεί ότι γεννήθηκε πρώτα το σώμα και μετά το πρόσωπο, πριν το τοπίο, πριν τη νεκρή φύση, ακόμα πριν τη γραφή, αρκεί να σκεφτούμε τη Βενέραια του Wi lendorf που διατηρείται στη Βιέννη και όλες τις προϊστορικές Αφροδίτες. Το ερωτικό σώμα που διηγείται ο Mario Borrelli μέσα από τα έργα του δεν είναι ένα σώμα „γδύτο“, „τέλειο“, „γυμνωμένο“. Για να κατανοήσουμε καλύτερα αυτή τη προοπτική πρέπει να σταθούμε σε μια μικρή και εύστοχη διόραση του Kenneth Clark, βρετανικού ιστορικού της τέχνης της δεκαετίας του ’50. Ο Clark εισάγει μια διάκριση που προβλέπεται να φέρει μεγάλη τύχη στην αγγλική γλώσσα. Being naked, naked, σημαίνει να είσαι χωρίς ρούχα, και ταυτόχρονα υποδηλώνει αυτό το αίσθημα της αμηχανίας που σχεδόν όλοι μας σε αυτή την κατάσταση νιώθουμε. Η λέξη nude, γυμνός, αντίθετα, δεν περιλαμβάνει αυτή τη αίσθηση δυσαρέσκειας και χρησιμοποιείται στην τέχνη. Είναι ένα σώμα επανασχηματισμένο, άρα αρμονικό, ανθισμένο και με αυτοπεποίθηση. Είναι σαν το γυμνότητας να ήταν μια μορφή ενδυμασίας. Αλλά ποιανού; Ο ζωγράφος- ραφτής μας ενδύει τα σώματα του Έρωτα, εξομολογώντας τη ζωτική επιθυμία μέσω ιερών επιφάνειων της σάρκας, έτσι το γυμνό σώμα γλιστρά έξω από το περιστασιακό για να ανυψωθεί σε ιδέα, σε ένωση ιερού και κοινού έρωτα. Ο Freedberg γράφει ότι οι εικόνες λειτουργούν με τρόπο που εξάπτει την επιθυμία· και μέσω των ματιών, η ματιά στα έργα του Mario Borrelli μεταφέρει άλλες αισθήσεις προς τη μελλοντική θεάση του ορθολογικά της εικόνας. Είναι η σάρκα που γίνεται άγια, είναι ο επίγειος ναός που ανυψώνει το πνεύμα αναθερμασμένο από τις εικόνες, διεγερμένο από την ιονιστική κίνηση· είναι εξέγερση και επανάσταση του ενστίκτου, που με τη σειρά του μεταμορφώνεται σε συναίσθημα. Γι’ αυτό ο μυστικισμός της σάρκας που προέρχεται από την ερωτική αφήγηση του ζωγράφου είναι ισχυρός, συνταρακτικός, και ωθεί να ερευνηθεί τι κρύβεται, τι καλύπτεται, σχεδόν ντρέπεται από συνήθεια, συμβίωση, ηθικολογία, ψευδαίσθηση. Δεν πρέπει ποτέ να ξεχνάμε, όπως φαίνεται να προτείνει ο καλλιτέχνης, ότι ο μαγνητισμός των σχημάτων είναι ιερός όπως ιεροί είναι οι σώματα που κινούνται από τον Έρωτα. Σώματα γυμνά, καλυμμένα, εν μέρει κρυμμένα, συνδέουν σε αισθησιακή ερωτική ένωση τον θεατή μέσω ενός συγκεκριμένου σημείου: ένα χέρι, ένα πέπλο, μια αλογοκρούνα μαλλιών κ.λπ. Για να εγκατασταθεί μια μεταμόρφωση: ο Έρως γίνεται μυστήριο και η ιερή μήτρα εμφανίζεται με όλη της την αλήθεια, μέσα από την ασυμβίβαστη της δύναμη, και είναι εδώ όπου μπορεί να διακρίνεται η τελική αλήθεια της ύπαρξης. Σώματα γυμνά, καλυμμένα, εν μέρει κρυμμένα, συνδέουν σε αισθησιακή ερωτική ένωση τον θεατή μέσω ενός συγκεκριμένου σημείου: ένα χέρι, ένα πέπλο, μια αλογοκρούνα μαλλιών κ.λπ. Για να εγκατασταθεί μια μεταμόρφωση: ο Έρως γίνεται μυστήριο και η ιερή μήτρα εμφανίζεται με όλη της την ασύγκριτη δύναμη, και είναι εδώ όπου μπορεί να διακριθεί η τελική αλήθεια της ύπαρξης. Εκρήγνυται ο ζωτικός δυναμισμός, ίσως λαμβάνει διαφορετικές μορφές η ομορφιά της αλήθειας, επιβάλλεται η διαφάνεια του Έρωτα που δεν ντρέπεται να φανερωθεί γιατί μετράει τα πάντα. Στην αγνότητα που αποτυπώνεται από τον Mario Borrelli διακρίνεται η αλήθεια, αυτή που οι λατινοί, όχι τυχαία, συνέδεαν όχι χωρίς αντιφάσεις με την αγνή αγνότητα χωρίς ρυπαρία, είναι η naked veritas του Klimt, η αλήθεια γυμνή και αγνή, που δεν φοβάται να φανερωθεί. Οι φυσικές εικόνες αφηγούνται τη δική τους ιστορία σε έναν χώρο-μη-χώρος μεταιστορικό, εκτός από συγκεκριμένες χωροχρονικές συνδέσεις και μέσα σε όρια που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ηρωικά: η σχέση ανάμεσα στους χώρους και τα πρόσωπα είναι ιδεατά, για τον ζωγράφο, μια επιτακτική ανάγκη επαναμνημόνευσης και δεν περιορίζει την αίσθηση της εμβάπτισης, αντίθετα τη διευρύνει σε έναν μη τόπο που παράγει αποστροφή. Εκρήγνυται ο ζωτικός δυναμισμός, ίσως λαμβάνει διαφορετικές μορφές η ομορφιά της αλήθειας, επιβάλλεται η διαφάνεια του Έρωτα που δεν ντρέπεται να φανερωθεί γιατί μετράει τα πάντα. Στην αγνότητα που αποτυπώνεται από τον Mario Borrelli διακρίνεται η αλήθεια, αυτή που οι λατινοί, όχι τυχαία, συνέδεαν όχι χωρίς αντιφάσεις με την αγνή αγνότητα χωρίς ρυπαρία, είναι η naked veritas του Klimt, η αλήθεια γυμνή και αγνή, που δεν φοβάται να φανερωθεί. Οι φυσικές εικόνες αφηγούνται τη δική τους ιστορία σε έναν χώρο-μη-χώρος μεταιστορικό, έξω από συγκεκριμένες συνδέσεις χώρου και χρόνου και μέσα σε όρια που θα μπορούσαν να χαρακτηριστούν ηρωικά: η σχέση ανάμεσα στους χώρους και τα πρόσωπα αποτελεί για τον ζωγράφο μια επιτακτική ανακουφιστική επιθυμία και δεν περιορίζει την αίσθηση της εμβάπτισης, αντίθετα την διευρύνει σε έναν μη τόπο που παράγει αποξένωση. Τέλος ο καλλιτέχνης, προτιμώντας τη γυναικεία γυμνότητα με τις μαλακές μορφές, όχι λόγω αίσθησης φύλου, αλλά επειδή σε αυτές τις μαλακότητες κατοικεί ο νικητήριος έρωτας, δίνει έμφαση σε μια ερωτική νίκη, που μεταφράζεται σε μια χειροπιαστή μορφή αυτής της δημιουργικής δύναμης που αγωνίζεται αιώνια εναντίον του Θανάτου, του αντίπαλου του, φέρνο on της καταστροφής. Τέλος ο καλλιτέχνης, προτιμώντας τη γυναικεία γυμνότητα με τις μαλακές μορφές, όχι λόγω αίσθησης φύλου, αλλά γιατί σε αυτές τις μαλακότητες κατοικεί ο έρωτας, δίνει έμφαση σε μια ερωτική νίκη, που μεταφράζεται στη χειροπιαστή μορφή αυτής της δημιουργικής δύναμης που μάχεται αιώνια ενάντια στον Θάνατο. Αλλά η ένταση ανάμεσα στον Έρωτα και τον Θάνατο διηγείται με ανείπωτη τρυφερότητα. Και ίσως, σε εκείνο το ekstasis όπου οι μορφές είναι κρυσταλλωμένες, είναι ο πνευματικός τόπος όπου ο καλλιτέχνης καταφέρνει απροσδόκητα να μιλήσει για τον ίδιο, για την τέχνη του και τη ζωγραφική του ως προσευχή και ποίηση.

Δηλώνει Daniela Marra