Αρχαία Αιγυπτιακή Faience σαμπτι. ύψος 6,7 εκ. Ύστερη Περίοδος, 664–332 π.Χ.

Shabti ή Ushabti

- πιο όμορφο στα χέρια από τις εικόνες -

Αρχαίο Αιγύπτιο, Ύστερη περίοδος, 664 - 332 π.Χ.

Fayence

6,7 εκ. ύψος

Απόκτηση:
- Ιδιωτική συλλογή, ΗΠΑ. Από δημοπρασία J. L. Malter, 2005-2006.

Κατάσταση: Καλή, βλέπε φωτογραφίες.

Αυτή η φιγούρα ουσαβθι απεικονίζει έναν εργάτη που κρατά δύο μυλόπετρες για εργασία στα χωράφια του Όσιρι στην μετά θάνατον ζωή. Φοράει τρίτριχο κομμώμα που κατεβαίνει ανάμεσα από τους ώμους. Διακρίνεται από γενειάδα τύπου Όσιρι που τελειώνει σε σφιχτό προεξοχή. Μόνο τα χέρια, σταυρωμένα πάνω από το στήθος και κρατώντας τα ήδη αναφερόμενα γεωργικά εργαλεία, διακρίνονται από το μούμια μορφή σκήνωσης που καλύπτει ολόκληρο το σώμα.

Ushabti έγιναν από ένα αρχικό δίθυρο καλούπι. Αφού ενώθηκαν τα δύο κομμάτια και αφαιρέθηκαν οι τραχυσήρες ακμές, και ενώ το υλικό ήταν ακόμη υγρό, οι λεπτομέρειες της εικόνας διορθώνονταν και μαρκάρονταν οι στύλοι πάνω στους οποίους θα χαράζονταν οι ιερογλυφικά. Σημαινούν ότι κάθε ουσαβθι ήταν μοναδικό, παρόλο που προέρχονταν από το ίδιο καλούπι.

Ushabti, όρος που στην Αρχαία Αιγύπτο σημαίνει «απαντητές», ήταν μορφές που στους νεκρούς πρόσωπο αντιπροσωπεύαν άμεσα τον αποθανόντα. Εμφανίσθηκαν στο Μέσο Βασίλειο και η χρήση τους έγινε δημοφιλής στο Νέο Βασίλειο. Αποτελούσαν μέρος των θανατικών αγαθών. Το Κεφάλαιο VI του Βιβλίου των Νεκρών συχνά εγχαράζονταν στη φιγούρα, ή μια απλούστερη εκδοχή με το όνομα και τον τίτλο του αποθανόντος. Η χρήση αυτών των νεκροφόρων φιγούρων επέτρεπε στον κάτοχο να απολαύσει τη μετά θάνατον ζωή, καθώς οι ουσαβθί δραστηριοποιούνταν ως μορφή αντικαταστάτη εργάτη για τον ιδιοκτήτη στα χωράφια του Αάρου, παραδείγματος περιπέτειας του αιγυπτιακού παραδείσου, καθώς πίστευαν ότι τα πνεύματα αυτών των φιγούρων θα εργάζονταν γι' αυτούς και θα εξασφάλιζαν τη διαβίωση τους στην μετά θάνατον ζωή. Υπήρχαν 365 ουσαβθί τοποθετημένα ανάμεσα στα θανατικά αγαθά, ένα για κάθε μέρα του έτους. Μαζί με αυτά υπήρχαν ίσως 36 επίβλεπτες που θα ευθύνονταν για κάθε ομάδα εργασίας που αποτελούνταν από 10 εργάτες, αποφεύγοντας έτσι πιθανότητα επανάστασης στις γραμμές. Αυτές οι φιγούρες θα μπορούσαν να βρεθούν σε ειδικό ξύλινο κουτί ή να τοποθετηθούν σε χαλαρή ομάδα σε ένα μέρος κοντά στο σαρκοφάγο. Στη Λατινική Περίοδο οι φιγούρες αυτές παραγόταν μαζικά. Ο αριθμός αυξήθηκε και η χρήση τους έγινε πιο συχνή στους τάφους αυτής της περιόδου.

Το υλικό που χρησιμοποιήθηκε για τη δημιουργία αυτής της ουσαβθί είναι φαιενς, φτιαγμένο από ψιλό άμμο χωρισμένο με ανθρακικό νάτριο και διττανθρακικό νάτριο εξαγώφυ από νάτρον. Ψήθηκε στους 950 βαθμούς Κελσίου, το μείγμα δίνει ένα φινίρισμα αντίστοιχο με εποξειδική βαφή με τα ανθρακικά να σχηματίζουν μια γυαλιστερή επιφάνεια. Ήταν μια απλή διαδικασία και επομένως όχι δαπανηρή. Οι πράσινοι και οι μπλε τόνοι επιτυγχάνονταν με την προσθήκη μερικών γραμμαρίων χαλκού οξειδίου που εξήγαγε από μλαχίτης ή αζουρίτης. Οι κόκκινοι τόνοι επιτυγχάνονταν με μαύρες οξειδώσεις, οι έντονοι μπλε με κοβάλιτο, το μαύρο με ανάμιξη οξειδίου του σιδήρου και μαγνησίας με νερό. Το μόνο που χρειάστηκε ήταν να βάψετε τις επιλεγμένες λεπτομέρειες στο επιλεγμένο χρώμα με ένα πινέλο πριν το ψήσιμο.