Bettinelli - Giuoco delle Carte - 1775

ΤΑΙΝΙΑ ΤΟΥ ΤΑΙΝΙΟΥ ΚΑΡΤΕΣ ΚΑΙ ΑΝΘΡΩΠΙΝΕΣ ΠΑΘΕΙΣ - ΌΤΑΝ ΟΙ ΚΑΡΤΕΣ ΓΙΝΟΝΤΑΙ ΠΟΙΗΣΗ
Ένα πρωτότυπο επτακονταετών ποιηματάκι αφιερωμένο στο παιχνίδι των καρτών, τη μοίρα και στα πάθη που κυβερνούν την ανθρώπινη συμπεριφορά. Γραμμένο από τον διακεκριμένο διανοούμενο του Διαφωτισμού, Saverio Bettinelli, από τις φωνές που θεωρούνται μεταξύ των πιο επιδραστικών στην ιταλική κουλτούρα του 18ου αιώνα. Δεύτερη έκδοση, εκδοθείσα στην Κρέμονα το 1775, με προσωπική διόρθωση από τον ίδιο τον συγγραφέα και εμπλουτισμένη με σημειώσεις. Μια παράξενη μαρτυρία της ιστορίας του παιχνιδιού, της κοινωνικής ζωής και των διασκεδάσεων στην Ευρώπη του Ancien Régime.

ΑΠΟΛΟΓΙΣΤΙΚΟ
Το «Giuoco delle carte» του Saverio Bettinelli αποτελεί ένα ενδιαφέρον διδακτικό και σατιρικό ποιηματάκι που μετατρέπει έναν από τους πιο διαδεδομένους τρόπους ψυχαγωγίας της επταγενεακής κοινωνίας σε θέμα ποιητικής σκέψης, ηθικής και κοινωνίας. Ο συγγραφέας εξετάζει κυρίως τα παιχνίδια τύχης και τζόγου, στα οποία η απρόβλεπτη συνδυαστικότητα και η εναλλαγή νικών και ηττών πυροδοτούν πάθη, ελπίδες, αντιζηλίες και απογοητεύσεις. Μέσα από μια κομψή και ζωηρή γραφή, ο Bettinelli παρατηρεί τη συμπεριφορά των παικτών και τις αντιφάσεις της ανθρώπινης φύσης, δείχνοντας πώς ένα απλό κατάστρωμα καρτών μπορεί να γίνει καθρέφτης της κοινωνίας. Το έργο ανήκει στην παράδοση της διδακτικής ποίησης του 18ου αιώνα, ικανή να προσεγγίσει καθημερινά θέματα με καλλιτεχνικά και τεχνικά μέσα. Αυτή η δεύτερη έκδοση του 1775, διορθωμένη από τον συγγραφέα και συνοδευόμενη από επεξηγηματικές σημειώσεις, αποτελεί σημαντική μαρτυρία για την τύχη του ποιηματάκι, καθώς και για το ενδιαφέρον του Διαφωτισμού για τα ήθη, τους διασκεδασμούς και τις αδυναμίες του ανθρώπου.

ΓΙΑΤΙ ΝΑ ΑΓΟΡΑΣΕΙΣ
Έργο ιδιαίτερου ενδιαφέροντος για τους συλλέκτες αρχαίων βιβλίων αφιερωμένων στα παιχνίδια, στις κάρτες, στην ιστορία του τζόγου και στην ιταλική λογοτεχνία του 18ου αιώνα. Η γοητεία του προέρχεται από τον απίθανο συνδυασμό ποίησης και κουλτούρας παιχνιδιού, με την πένα ενός εκ των μεγάλων διανοούμενων του ιταλικού Διαφωτισμού. Η δεύτερη έκδοση, ρητά δηλωμένη ως διορθωμένη από τον ίδιο, αντιπροσωπεύει μια σημαντική εκδοτική μορφή του κειμένου, που εκδόθηκε μόλις έναν χρόνο μετά την πρώτη κρεμονική εντύπωση του 1774. Η παρουσία των σημειώσεων επιτρέπει την εκτίμηση του λογοτεχνικού και ηθικού χαρακτήρα του έργου, καθιστώντας το ενδιαφέρον και για τους μελετητές της κοινωνίας του 18ου αιώνα. Η παλιά βιβλιογραφική καταγωγή, τεκμηριωμένη από την ετικέτα στο μπροστινό φύλλο, προσθέτει ένα στοιχείο στην ιστορία της υλικής περιγραφής του αντίτυπου. Μια βιβλιογραφική ενδιαφέρον για να εμπλουτίσει συλλογές εξειδικευμένες στην ιστορία των παιχνιδιών, στη σατιρική ποίηση και στην κουλτούρα του Ancien Régime.

ΑΞΙΑ ΑΓΟΡΑΣ
Η κρεμονική έκδοση του 1775 ανήκει σε μια εξειδικευμένη συλλεκτική αγορά και συνενώνει το ενδιαφέρον για τη ιταλική Διαφωτιστική λογοτεχνία και την ιστορία των παιχνιδιών με τραπουλόχαρτα. Για ένα ολόκληρο αντίτυπο, πλήρες και καλά συντηρημένο, ένα λιανικό περιθώριο τιμής 200–300 ευρώ φαίνεται λογικό. Η δεύτερη έκδοση, διορθωμένη από τον ίδιο, και το ιδιαίτερο θέμα των παιχνιδιών τζόγου συνιστούν τα κύρια στοιχεία εμπορικού ενδιαφέροντος.

ΦΥΣΙΚΗ ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ
Δερμάτινη εξώφυλλο με κάρτα γραμμάτων σε γκρι χαρτί και ετικέτα βιβλιοθήκης προσκολλημένη στην μπροστινή πλάκα. Αντίτυπο με ελαττώματα στη βιβλιοδεσία και ίχνη χρήσης. Τυπογραφικό εξώφυλλο με τίτλο σε πολλές γραμμές, διακοσμητικά εξτελέσματα, χαρακτικό με σήμανση αρμοστικής ασπίδας πάνω από κορώνα και επιγραφές στα πόδια. Οι σελίδες έχουν άπαλα περιθώρια. Σε παλιά βιβλία με πολυαιώνια ιστορία μπορεί να υπάρχουν ορισμένες ατέλειες, που δεν διαφαίνονται πάντα στην περιγραφή. Αυτή η καταχώριση περιλαμβάνει οπτικές τεχνολογίες AI. Ανατρέξτε στις αρχικές φωτογραφίες για να ελέγξετε τις πραγματικές συνθήκες του αντικειμένου. Οι εικόνες αποτελούν αναπόσπαστο μέρος της περιγραφής. Σελίδες 58· (2).

ΠΛΗΡΕΣ ΤΙΤΛΟΣ ΚΑΙ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑΣ
Saverio Bettinelli.
Il giuoco delle carte.
Σε Κρέμονα, από τον Lorenzo Manini και Εταιρεία, το 1775.

ΠΛΑΙΣΙΟ ΚΑΙ ΣΗΜΑΣΙΑ
Αιχμή του 18ου αιώνα, το παιχνίδι των καρτών κατείχε κεντρική θέση στην ευρωπαϊκή κοινωνική ζωή. Στις σαλέ της αριστοκρατίας, στα καφέ, στα ιδιωτικά σαλόνια και στις κοσμικές συζητήσεις, τα τραπουλόχαρτα αντιπροσώπευαν ένα διαδεδομένο χόμπι και μια ευκαιρία συνάντησης ανθρώπων από διαφορετικά πολιτιστικά περιβάλλοντα. Δίπλα στα παιχνίδια δεξιοτήτων ευδοκιμούσαν αυτά που βασίζονταν στην τύχη, συχνά συνοδευόμενα από στοίχημα και αληθινά πάθη. Ο Bettinelli εντοπίζει ακριβώς σε αυτή τη διάσταση μια ποιητική ύλη γεμάτη ηθικά και ψυχολογικά νοήματα. Το παιχνίδι γίνεται μια συμβολική αναπαράσταση της ανθρώπινης ύπαρξης, στην οποία ο τυχαίος παράγοντας μπορεί να ανατρέψει απροσδόκητα τις προσδοκίες και να μεταβάλει την τύχη των συμμετεχόντων. Το έργο ανήκει στο κλίμα του Διαφωτισμού, όταν οι λογοτέχνες και οι φιλόσοφοι απευθύνονταν με αυξανόμενη προσοχή στην κοινωνία του χρόνου, στα ήθη της και στις συμπεριφορές της. Η επιλογή να αφιερώσει ένα ποιηματάκι σε μια δραστηριότητα φαινομενικά ελαφριά τεκμηριώνει τη θέληση να επεκτείνει τη λογοτεχνία σε νέους θεματικούς πεδία, ξεπερνώντας τα παραδοσιακά όρια της επετειακής και μυθολογικής ποίησης. Μέσω του συνδυασμού ειρωνείας, κοινωνικής παρατήρησης και ηθικής σκέψης, το Il giuoco delle carte συνιστά σημαντική μαρτυρία για τον ιταλικό πολιτισμό του παιχνιδιού και τη σχέση διασκέδασης, τύχης και πειθαρχίας των παθών στην Εποχή των Φώτων.

ΣΥΝΤΟΜΗ ΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΤΟΥ ΣΥΓΓΡΑΦΕΑ
Ο Saverio Bettinelli (Mantova, 1718–1808) υπήρξε ιησουίτης ιερωμένος, ποιητής, λογοκριτής, ιστορικός και ιταλός διανοούμενος, ανάμεσα στους πρωταγωνιστές της κουλτούρας του Διαφωτισμού του 18ου αιώνα. Εισήλθε στην Εταιρεία του Ιησού, δίδαξε και συνανατράφηκε με σημαντικά ιταλικά και ευρωπαϊκά πνευματικά κέντρα. Έφτασε σε μεγάλη φήμη με τα Lettere virgiliane, δημοσιευμένα το 1757, στα οποία εξέφρασε κριτικές αξιολογήσεις για τη ιταλική λογοτεχνική παράδοση, προκαλώντας ζωντανές φιλονικίες, κυρίως για τις απόψεις του περί Ντάντε. Ήταν συγγραφέας των Lettere inglesi, τραγωδιών, ποιητικών συνθέσεων και ιστορικών έργων, μεταξύ των οποίων Del risorgimento d'Italia negli studi, nelle arti e ne' costumi dopo il Mille. Η παραγωγή του αποδεικνύει συνεχή ενδιαφέρον για την ανανέωση της ιταλικής κουλτούρας, τη γεύση της λογοτεχνίας και τη κριτική παρατήρηση των ανθρώπινων συμπεριφορών. Στο «Giuoco delle carte» αυτές οι ποιότητες εμφανίζονται μέσα από μια ασυνήθη ύλη, προσεγγισμένη με ειρωνεία και την ηθική ευαισθησία της ποίησης του 18ου αιώνα.

ΙΣΤΟΡΙΚΟ ΤΥΠΟΠΟΙΗΣΗΣ ΚΑΙ ΚΥΚΛΟΦΟΡΙΑ
Η πρώτη έκδοση του Giuoco delle carte εμφανίστηκε στην Κρέμονα το 1774, από τον Lorenzo Manini. Το ποιηματάκι γνώρισε αρκετό ενδιαφέρον ώστε να δικαιολογηθεί νέα έκδοση ήδη τον επόμενο χρόνο. Η δεύτερη έκδοση του 1775 φέρει ρητά στο τίτλο τη φράση «Edizione seconda riveduta dall'Autore», σημαντικό στοιχείο βιβλιογραφικό γιατί μαρτυρεί την άμεση παρέμβαση Bettinelli στη διόρθωση του κειμένου. Το έργο εκδόθηκε σε μια στιγμή που η διδακτική και σατιρική ποίηση ευημέρησε ιδιαίτερα στο αναγνωστικό κοινό της ιταλικής κουλτούρας. Η επιλογή ενός ασυνήθιστου θέματος όπως το παιχνίδι των καρτών συνέβαλε στο να διακριθεί το ποίημα από την πιο συμβατική ποιητική παραγωγή. Το κείμενο εντάσσεται επίσης σε μια αγορά εκδόσεων χαρακτήρας, όπου ευνοείται η κυκλοφορία συντομότερων έργων για αναγνώστες που ενδιαφέρονται για τα ήθη της εποχής και για τις λογοτεχνικές περιέργειες. Δεν τεκμηριώνεται με βεβαιότητα ο αριθμός των αντίτυπων της κρεμονικής έκδοσης του 1775, ούτε ο αριθμός των αρχικά διανεμημένων αντιτύπων. Η παρουσία του έργου σε βιβλιογραφικά καταλόγους και σε παλαιοπωλεία μαρτυρεί την επιβίωση αυτής της curiosa παραγωγής μικρής κλίμακας του Bettinelli, η οποία σήμερα αξιολογείται κυρίως για το ιδιαίτερο θέμα της και το ενδιαφέρον της στην κοινωνική ιστορία του παιχνιδιού.

ΒΙΒΛΙΟΓΡΑΦΙΑ ΚΑΙ ΑΝΑΦΟΡΕΣ
Έργο που ανήκει στην κληρονομιά της μικρής ποιητικής παραγωγής του Saverio Bettinelli και στην παράδοση της ιταλικής διδακτικής και σατιρικής ποίησης του 18ου αιώνα. Πρώτη έκδοση δημοσιεύθηκε στην Κρέμονα το 1774· δεύτερη έκδοση διορθωμένη από τον ίδιο, Κρέμονα, Lorenzo Manini, 1775. Το ποιηματάκι αποτελεί ειδικό ενδιαφέρον για τη βιβλιογραφία που αφορά τα τραπουλόχαρτα, τη διασκέδαση του Ancien Régime και τη λογοτεχνική κουλτούρα του Διαφωτισμού. Η ένδειξη για ανάλογη αναθεώρηση δίνει στη δεύτερη έκδοση μια συγκεκριμένη γλωσσολογική σημασία, ενώ οι σημειώσεις μαρτυρούν τον διδακτικό και ηθικό χαρακτήρα του έργου. Η δημοσίευση αποτελεί σημαντικό έγγραφο για τη λογοτεχνική αποδοχή του τζόγου στην ιταλική αντιληπτή του 18ου αιώνα και βρίσκεται φυσικά στις συλλογές αφιερωμένες στην ιστορία του ήθους, στην ιταλική λογοτεχνία και στον ευρωπαϊκό πολιτισμό του παιχνιδιού.