Αρχαία Αιγυπτιακή Faience Shabti. Ύψος 10 εκ. η τριακοστή δυναστεία, 378–341 π.Χ.

Σάβτι ή Ούσαμπτι

- πιο ωραίο στα χέρια από τις εικόνες -

Αρχαία Αίγυπτος, δυναστεία 30, 378–341 π.Χ.

Φαιάνς

Ύψος 10 εκ

Προέλευση:
- Ιδιωτική συλλογή, ΗΠΑ. Από δημοπρασία J. L. Malter, 2005-2006.

Κατάσταση: Καλή, βλέπε φωτογραφίες.

Αυτή η φιγρούρα ούσαμπτι εικονογραφείται ως εργάτης που κρατά δύο αρότρα για αγροτικές εργασίες στα χωράφια του Όσιρι στην μεταθανάτια ζωή. Φοράει τρίμερη/τριμερή περούκα που πέφτει ανάμεσα στους ώμους. Διαθέτει γένι «τύπου Όσιρι» που τελειώνει σε μια στενή προς τα εμπρός στροφή. Μόνο τα χέρια διασταυρωμένα πάνω από το στήθος και κρατώντας τα ήδη αναφερόμενα γεωργικά εργαλεία προέρχονται από τον μούμιο-φόρεμα που καλύπτει ολόκληρο το σώμα.

Οι ουσαμπτι κατασκευάζονταν από ένα αρχικό δίφυλλο καλούπι. Αφού ενώθηκαν τα δύο τεμάχια και απομακρύνθηκαν οι τραχείς άκρες, και ενώ το υλικό εξακολουθούσε να είναι υγρό, οι λεπτομέρειες της μορφής επιμελούνταν εκ νέου και οι στήλες που θα χαράζονταν οι ιερογλυφικές επιγραφές σημειώθηκαν. Αυτό σήμαινε ότι κάθε ουσαμπτι ήταν μοναδικό, παρότι προέρχονταν από το ίδιο καλούπι.

Οι ουσαμπτι, όρος που στην Αρχαία Αίγυπτο σημαίνει «απαντώντες», ήταν φιγούρες που αντιπροσώπευαν άμεσα τον αποθανόντα. Εμφανίστηκαν στη Μέση Βασιλεία και η χρήση τους έγινε δημοφιλής στη Νέα Βασιλεία. Αποτελούσαν μέρος των ταφικού εξοπλισμού. Το Κεφάλαιο VI του Βιβλίου των Νεκρών συχνά ήταν χαραγμένο στη φιγούρα, ή μια απλούστερη εκδοχή με το όνομα και τον τίτλο του αποθανόντος. Η χρήση αυτών των ταφικών φιγούρων επέτρεπε στον ιδιοκτήτη να απολαύσει τη μετά θάνατον ζωή, καθώς οι ουσαμπτι λειτουργούσαν ως μορφή αντικαταστάτη εργάτη για τον ιδιοκτήτη στα χωράφια του Αάουρ, τον Αιγυπτιακό παράδεισο, καθώς οι Αιγύπτιοι πίστευαν ότι τα πνεύματα αυτών των φιγούρων θα δούλευαν για αυτούς και έτσι θα εξασφάλιζαν τη διατροφή τους στη μεταθανάτια ζωή. Υπήρχαν 365 ουσαμπτι τοποθετημένα ανάμεσα στα ταφικά αγαθά, ένα για κάθε ημέρα του έτους. Μαζί με αυτά υπήρχαν ίσως 36 επιτηρητές που θα επιβλέπουν κάθε ομάδα εργασίας που αποτελείτο από 10 εργάτες, αποφεύγοντας κάθε πιθανότητα εξέγερσης στους κόλπους. Αυτές οι φιγούρες μπορούσαν να βρεθούν σε ένα ειδικό ξύλινο κουτί ή μπορεί να τοποθετούνταν σε μια ανεπίσημη ομάδα σε ένα σημείο κοντά στον σαρκοφάγο. Στην ύστερη περίοδο αυτές οι φιγούρες παρήχθησαν μαζικά. Ο αριθμός τους αυξανόταν και η χρήση τους γινόταν συχνότερη στους τάφους της περιόδου.

Το υλικό χρήσης για τη δημιουργία αυτής της ουσαμπτι είναι φαιάνς, αποτελούμενο από λεπτή άμμο εμποτισμένη με θειικό νάτριο και ανθρακικό νάτριο που εξήχθη από νατρον. Ψήθηκε σε 950 βαθμούς Κελσίου, το μίγμα δίνει ένα φινίρισμα όμοιο με εμαγιέ με τα ανθρακικά να σχηματίζουν μια γυάλινη επιφάνεια. Ήταν μια απλή διαδικασία και ως εκ τούτου όχι δαπανηρή. Οι πράσινοι και μπλε τόνοι επιτεύχθηκαν με την προσθήκη μερικών γραμμαρίων οξειδίου χαλτού που εξήχθη από μαλαίχαιτ ή ακονίτη. Οι κόκκινοι τόνοι επιτεύχθηκαν με οξειδιο του σιδήρου, οι έντονοι μπλε με κοβάλτιο, το μαύρο με ανάμιξη οξειδίου του σιδήρου και μαγνησιακού οξειδίου με νερό. Το μόνο που χρειάστηκε ήταν να βαφθούν οι επιλεγμένες λεπτομέρειες με το επιλεγμένο χρώμα με ένα πινέλο πριν το ψήσιμο.