Kircher - Iter Extaticum II - 1657

Κίρχερ Αθανάσιος

Iter Extaticum II Λείπει & Mundi Subterranei Prodromus ορίζεται ως πρότυπο Geocosmi Opificium

Ρώμη - 1657 -
Τύπος Mascardi

(24), 237, (13)p.
Σε φύλλο 4ο - 23 Χ 17 εκ. -

Ο ΔΙΚΗ ΜΕ ΤΟΠΟ ΣΤΙΣ ΠΡΟ ΥΠΟΓΕΙΟΥ ΤΗΣ ΓΗΣ, ΑΝΑΤΡΟΦΟΚΑ ΓΙΑ ΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΗΣ ΓΕΩΛΟΓΙΑΣ.

Η πρώτη σπάνια έκδοση αυτού του θεμελιώδους έργου, που έγινε ο πρόλογος του «Mundus Subterraneus».
Τα έργα του Κίρχερ σχετικά με τη Γη αποκαλύφθηκαν αμφιλεγόμενα για τους σύγχρονούς του, από τις δύο πλευρές της αυξανόμενης θεολογικο-κοσμικής διαίρεσης.
Από όλα τα έργά του που δημοσιεύθηκαν, ωστόσο, ο μόνος τόμος που κατακρίθηκε από την ιεραποστολική λογοκρισία για φιλοσοφικούς λόγους ήταν ο προάγγελος του «Mundus Subterraneus» και το πρώτο του χειρόγραφο γεωλογικού χαρακτήρα, το «Iter Extaticum II», εδώ παρουσιαζόμενο σε λαμπρή κόπια.
Γι’ αυτόν τον λόγο πολλοί αντίτυπα αυτής της εργασίας καταστράφηκαν και εξαλείφθηκαν, με αποτέλεσμα το κείμενο να είναι εξαιρετικά σπάνιο και ανεύρετο.

Το «Iter Extaticum II» ήταν και ένα επεκταμένο από την προηγούμενη εργασία, το «Itinerarium Extaticum» (1655), η οποία αφορούσε την κοσμολογία του σύμπαντος.

Το «Iter» αντιπροσωπεύει τη συνέχεια του φανταστικού «ταξιδιού εξάσκησης» του Κίρχερ, αυτή τη φορά προσανατολισμένο προς το βάθος της Γης αντί προς το εξωτερικό ή τον ουρανό.

Στην εργασία ο Κίρχερ αρχίζει να διαγράφει τις θεωρίες του για φωτιές υπόγειες, ποικίλες εκτάσεις θαλασσών κρυμμένων, εξάτμιση και κανάλια που συνδέουν τις θάλασσες στην επιφάνεια με υπόγεια εξέχοντα σιλαντάρια (τα λεγόμενα «hydrophylacia»).

Ο Κίρχερ φαντάζεται ένα παγκόσμιο υδραυλικό και ηφαιστειακό σύστημα ικανό να εξηγήσει φαινόμενα όπως μερικά παλίρροια, σεισμοί και εκρήξεις.
Εξετάζεται η ανατομία και η εσωτερική δομή του γήινου σφαγείου, διατυπώνοντας πρώτες θεωρίες για τις φωτιές υπόγειες (η ηφαιστειότητα), για τις μεγάλες θαλάσσιες δεξαμενές που κρύβονται και για τους μηχανισμούς μετατροπής της ύλης.

Το έργο αποδείχθηκε προβληματικό για τη λογοκρισία των ιεραποστόλων, καθώς η ερμηνεία της Γης που πρότεινε ο Κίρχερ αντιφάσκει στην εξουσιαστική αντίληψη του φυσικού κόσμου του Αριστοτέλη.

Ο Κίρχερ προφάσκει ένα εξάσκητο απαγωγή/απόκοψη· ο εαυτός του.Alter Ego Theodidactus (εκείνος που διδάσκεται από τον Θεό) καθοδηγείται από τον άγγελο Cosmiel και από τον άγγελο του ύδατος Hydriel:

- Διάλογος I -
Το στοιχείο του ύδατος, αρχή του κόσμου.
Θεωρία των ‘Hydrophylacia’, τεράστιοι αποθηκευτικοί χώροι που τροφοδοτούν πηγές και ποταμούς.

- Διάλογος II -
De admirando arcanorum - Geocosmi, το μυστήριο του Γεωκόσμου.
Κεντρική φωτιά, αγωγοί φωτιάς (Pyrophylacia), αέρας, σεισμοί, ηφαίστεια (και εδώ ο Κίρχερ εξηγεί την Αίτνα και το Στρομπολί, που είχε επισκεφθεί το 1637-38).

- Διάλογος III -
Ταξίδι εξάσκησης στον πραγματικά υπόγειο κόσμο.
Απολιθώματα, υπόγεια ζώα, μέταλλα, δηλητήρια, δαίμονες.

Άριστη και συμπαγής αντίκτυπη βιβλιοδεσία με πλήρη παλαιά περγαμηνή ήμισυ-σταθερή.
Μικρά ίχνη σκουριάς και μικρή διάβρωση στον οπίσθιο τόνο, με ασπρόμαυρη χειρόγραφη επισήμανση.
Πολύ σταθερό μπλοκ.

Κάρτες γενικά καλά διατηρημένες, με εμφανή ίχνη υγρασίας, κιτρινίσεις και επίδραση στον άκρο περιθώριο του άνω περιθωρίου (περισσότερο φανερά στο κεντρικό μέρος του τόμου).
Ωστόσο το κείμενο φαίνεται εντελώς αναγνώσιμο.
Στην πρώτη σελίδα τιμητικό σφραγιστικό οικόσημο με λέοντα σε οβάλ, πιθανώς συνδεδεμένο με την Παλαινοτοία/Μοβία, συνεπούς με την αφιέρωση στον Λεοπόλδο Βασιλιά Ουγγαρίας και Μοβίας.
Παρούσες ακόμη παλαιές βιβλιοθηκογραφικές επιγραφές χρονολογ from 1765, οκτώ χρόνια πριν από τη διάλυση των Ιησουιτών το 1773, όταν πολλές βιβλιοθήκες διαλύθηκαν.
Σφάλμα στο αντίστροφο της τελευταίας σελίδας (2H5v) και τελευταία λευκή 2H6.
Οι αυθεντικές σελιδοφράκτες διατηρούνται.

Κείμενο σπάνιο και θεμελιώδες των έργων του Κίρχερ, πλήρες και πρωτότυπο σε κάθε του μέρος.
ΣΥΛΛΕΓΜΕΝΟ. ΠΛΗΡΕΣ