Μια ξύλινη μάσκα - Bobo - Μπουρκίνα Φάσο (χωρίς τιμή ασφαλείας)
02
ημέρες
03
ώρες
04
λεπτά
33
δευτερόλεπτα
Τρέχουσα προσφορά
€ 397
χωρίς τιμή ασφαλείας
Ειδικός
Επιλεγμένο από Dimitri André
Κατέχει μεταπτυχιακό στην Αφρικανική Μελέτη και 15 χρόνια εμπειρίας στην αφρικανική τέχνη.
Εκτιμήστε € 1,100 - € 1,400
 | 397 € | |
|---|---|---|
 | 356 € | |
| 340 € | |
Προστασία Αγοραστή Catawiki
Η πληρωμή σας είναι ασφαλής μαζί μας μέχρι να παραλάβετε το αντικείμενό σας.Προβολή λεπτομερειών
Trustpilot 4.4 | 145304 κριτικών
Βαθμολογήθηκε με Άριστα στο Trustpilot.
Μια ξύλινη μάσκα με τίτλο «A wooden mask», που αποδίδεται στον πολιτισμό Μπόμπο της περιοχής Μπόμπο-Ντιουλασό στο Μπουρκίνα Φάσο, φέρει γεωμετρικά μοτίβα και έχει ύψος 100 εκ.
Περίληψη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης
Περιγραφή από τον πωλητή
Μάσκα Bobo με γεωμετρικό διάκοσμο και σχηματοποιημένη ζωική μορφή - Περιοχή Μπομπό-Ντιουλάσο, Μπουρκίνα Φάσο
Πολιτισμός: Bobo, αποδιδόμενη
Προέλευση: Περιοχή Μπομπό-Ντιουλάσο, νοτιοδυτική Μπουρκίνα Φάσο
Υλικό: Ξύλο, σκαλισμένο, με πολύχρωμη χρωστική σε μαύρες, λευκές και γήινες αποχρώσεις, κόκκινες γυάλινες χάντρες ή παρόμοια διακοσμητικά στοιχεία, οργανικά δεσίματα, συμπεριλαμβανομένης της βάσης.
Τύπος αντικειμένου: Μάσκα μεγάλων διαστάσεων, με γεωμετρικό σχέδιο και ζωόμορφα και ενδεχομένως κοσμολογικά σύμβολα
Πολιτισμικό πλαίσιο: Παραδόσεις μασκών του λαού Bobo στη δυτική Μπουρκίνα Φάσο, ιδιαίτερα σε σχέση με τις τελετές μύησης, την κοινωνική ανανέωση και τις θρησκευτικές πεποιθήσεις γύρω από το Do
Χρονολόγηση: Αβέβαιη
Περιγραφή
Αυτή η εξαιρετικά εκφραστική ξύλινη μάσκα από την περιοχή Μπομπό-Ντιουλάσο χαρακτηρίζεται από αυστηρά συμμετρική, επίπεδη σύνθεση, της οποίας η μνημειακή εντύπωση προκύπτει από την αλληλεπίδραση γεωμετρικών μορφών, χρωματικών πεδίων με έντονες αντιθέσεις και σχολαστικά επεξεργασμένων ανάγλυφων δομών. Το σώμα της μάσκας έχει πλατιά, σχεδόν σταυροειδή σιλουέτα, με τις άνω και κάτω πλευρές να προεξέχουν οριζόντια και το επάνω τμήμα να διευρύνεται προς τα κάτω σε τραπεζοειδές σχήμα. Τα εξωτερικά περιγράμματα διαρθρώνονται από πολλαπλές γωνιακές γραμμές, δημιουργώντας μια δυναμική, σχεδόν πτερυγοειδή συνολική μορφή. Στο άνω ήμισυ δεσπόζει ένα πλατύ, ελαφρώς κυρτό προς τα πάνω εγκάρσιο πεδίο, η επιφάνεια του οποίου καλύπτεται εξ ολοκλήρου από διαγώνια διατεταγμένα, ανάγλυφα τριγωνικά και ρομβοειδή μοτίβα. Τα επιμέρους πεδία σκιάζονται εναλλάξ με ανοιχτές και σκούρες αποχρώσεις, δημιουργώντας μια ρυθμικά δυναμική δομή που θυμίζει λέπια, φτερά ή σχηματοποιημένη ύφανση. Στο κέντρο της άνω ζώνης βρίσκεται ένα μεγάλο ημικυκλικό μοτίβο, χωρισμένο από έναν κάθετο άξονα. Οι σκούρες εσωτερικές επιφάνειές του φέρουν ακανόνιστα ίχνη λευκής χρωστικής, ενώ το εξωτερικό περίγραμμα τονίζεται με προσεκτικά χαραγμένες γραμμές. Κάτω από αυτή τη ζώνη εμφανίζονται δύο κυκλικά, ελαφρώς υπερυψωμένα στοιχεία, διακοσμημένα με πολυάριθμες μικρές κόκκινες χάντρες. Η τακτική διάταξή τους τους προσδίδει έντονη διακοσμητική παρουσία και υποδηλώνει ότι μπορεί να πρόκειται για μάτια ή συμβολικά κέντρα της απεικόνισης. Μια έντονη, κατακόρυφη προεξέχουσα ταινία περνά ανάμεσά τους, συνεχίζεται προς τα κάτω και καταλήγει σε ένα μικρό, επίσης κόκκινο, δακτυλιοειδές μοτίβο. Αυτό μπορεί να αναπαριστά μια σχηματοποιημένη μύτη με κόσμημα ή να αποτελεί ανεξάρτητο συμβολικό στοιχείο. Αρκετά ομόκεντρα τόξα πλαισιώνουν την κεντρική περιοχή του προσώπου, ενισχύοντας την εντύπωση μιας προσεκτικά οργανωμένης γεωμετρικής εικαστικής γλώσσας. Στο κάτω ήμισυ κυριαρχούν διαγώνια ρομβοειδή και τριγωνικά μοτίβα, τα οποία συνεχίζονται και στα πλευρικά προεξέχοντα τμήματα. Η τραπεζοειδής κάτω ακμή φέρει αρκετές οριζόντιες, επάλληλες σειρές τριγώνων που προεξέχουν τρισδιάστατα, καθώς και μια καταληκτική ζώνη με γωνιακές εγχαράξεις. Στην κορυφή υψώνεται μια κοντή, κυλινδρική προεξοχή με σκούρα κορώνα οργανικής όψης, της οποίας η ακριβής μορφή και λειτουργία δεν είναι απολύτως σαφείς. Σε ολόκληρη την επιφάνεια διακρίνεται πολυστρωματική πατίνα, με εμφανή σημάδια φθοράς, μικρές ατέλειες, ρωγμές και μερική απώλεια χρωστικής. Οι βαθύτερες ρωγμές στο ξύλο είναι ιδιαίτερα ορατές στο κάτω τμήμα. Η σύγχρονη μαύρη μεταλλική βάση στήριξης δεν αποτελεί μέρος του αρχικού σχεδιασμού.
Ιστορία της τέχνης και ανάλυση
Οι Bobo συγκαταλέγονται στις σημαντικότερες εθνοτικές ομάδες της δυτικής Μπουρκίνα Φάσο. Η παραδοσιακή τους επικράτεια εκτείνεται κυρίως στις περιοχές γύρω από το Μπομπό-Ντιουλάσο, το Ουντέ και τις γειτονικές περιοχές. Οι θρησκευτικές και καλλιτεχνικές παραδόσεις των Bobo χαρακτηρίζονται από ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών θεσμών, κοινοτήτων μύησης και τελετουργικών πρακτικών, στο οποίο οι μάσκες μπορούν να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο. Ιδιαίτερη σημασία έχει η θρησκευτική τάξη γύρω από το Do, η οποία συνδέεται με έννοιες κοινωνικής ανανέωσης, ηθικής τάξης και της σχέσης μεταξύ της ανθρώπινης κοινότητας και ανώτερων δυνάμεων. Η τέχνη των μασκών των Bobo περιλαμβάνει ποικίλες μορφές, όπως ανθρωπόμορφα, ζωόμορφα και ιδιαίτερα αφαιρετικά γεωμετρικά σχέδια. Χαρακτηριστικές είναι ιδίως οι ξύλινες μάσκες μεγάλων διαστάσεων, των οποίων οι επιφάνειες διακοσμούνται με έντονα αντιθετικά μαύρα, λευκά και, περιστασιακά, έγχρωμα μοτίβα. Με βάση τη σαρωτική σιλουέτα της, τη συμμετρική σύνθεση και τον περίπλοκο γεωμετρικό σχεδιασμό της επιφάνειας, η παρούσα μάσκα μπορεί τυπολογικά να ενταχθεί σε αυτό το πλαίσιο. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η συνεπής αναγωγή της απεικονιζόμενης μορφής σε βασικά γεωμετρικά στοιχεία. Οι πλατιές οριζόντιες προεξοχές και ο αυστηρά δομημένος κεντρικός άξονας δημιουργούν μια μνημειακή εντύπωση που δεν αποσκοπεί στη νατουραλιστική απεικόνιση. Αντίθετα, αναδύεται μια αυτόνομη εικαστική γλώσσα, στην οποία η διακοσμητική δομή και πιθανές εικονιστικές αναφορές συνενώνονται. Η μορφή θα μπορούσε να παραπέμπει σε μια σχηματοποιημένη ζωική μορφή ή σε ένα υπερατομικό ον. Ωστόσο, δεν είναι δυνατή η οριστική ταύτισή της με συγκεκριμένο τύπο μάσκας των Bobo χωρίς τεκμηριωμένη τοπική ονομασία και εθνογραφικά συγκριτικά αντικείμενα. Ιδιαίτερη προσοχή αξίζουν επίσης τα ασυνήθιστα κόκκινα απλικέ από χάντρες, καθώς δημιουργούν διακριτές οπτικές έμφασεις στον κατά τα άλλα αυστηρά γεωμετρικό σχεδιασμό. Από τη φωτογραφία δεν μπορεί να εξακριβωθεί αν αυτά τα στοιχεία ανήκαν στον αρχικό σχεδιασμό ή προστέθηκαν με την πάροδο του χρόνου.
Συμβολισμός και γεωμετρική εικαστική γλώσσα
Ο διακοσμητικός σχεδιασμός της μάσκας αποτελεί το κύριο μέσο έκφρασης της πιθανής συμβολικής σημασίας της. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η σχεδόν πλήρης κάλυψη της επιφάνειας με τακτικά διατεταγμένα τρίγωνα, ρόμβους, τόξα και ομόκεντρες μορφές. Σε διάφορες παραδόσεις μασκών της Δυτικής Αφρικής, τέτοια γεωμετρικά μοτίβα δεν έχουν αποκλειστικά διακοσμητική λειτουργία, αλλά μπορεί επίσης να παραπέμπουν σε έννοιες όπως η τάξη, η κίνηση, η μετάβαση και η σχέση μεταξύ του ορατού και του αόρατου κόσμου. Για τον λαό Bobo τεκμηριώνονται σύνθετες συμβολικές συνδέσεις ανάμεσα στη μορφή της μάσκας, τη θρησκευτική ένταξη και την τελετουργική δράση. Ωστόσο, η συγκεκριμένη σημασία των επιμέρους μοτίβων ποικίλλει ανάλογα με την τοπική παράδοση και τον τύπο της μάσκας. Οι επάνω σειρές τριγώνων, διατεταγμένες διαγώνια, θα μπορούσαν να θυμίζουν φτερά, λέπια ή σχηματοποιημένες φυσικές μορφές. Τα πλατιά, σαρωτικά πλευρικά τμήματα ενισχύουν την εντύπωση πτερυγοειδούς σχήματος, υποδηλώνοντας πιθανή σύνδεση με μοτίβο πτηνού. Μια τέτοια ερμηνεία, ωστόσο, παραμένει υποθετική. Τα δύο κυκλικά στοιχεία με κοκκινωπές αποχρώσεις στο κέντρο θα μπορούσαν να ερμηνευτούν ως μάτια, προσδίδοντας στη γεωμετρική σύνθεση ανθρωπόμορφη ή ζωόμορφη αναγνωσιμότητα. Το έντονο χρώμα τους τα διακρίνει σαφώς από την υπόλοιπη επιφάνεια και τους προσδίδει ιδιαίτερη οπτική σημασία. Ο κάθετος κεντρικός άξονας οργανώνει ολόκληρη την παράσταση και συνδέει την άνω ημικυκλική ζώνη με το κάτω δακτυλιοειδές μοτίβο. Έτσι δημιουργείται μια αυστηρά συμμετρική διάταξη που δίνει την εντύπωση μιας σκόπιμα κατασκευασμένης συμβολικής μορφής. Τα ομόκεντρα τόξα ενδέχεται να έχουν πρόσθετες διακοσμητικές ή εικονογραφικές σημασίες, αλλά χωρίς γνώση της τοπικής παράδοσης η ερμηνεία τους δεν μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα. Ο χρωματικός συνδυασμός του μαύρου και του λευκού αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα πολλών παραδόσεων μασκών στη δυτική Μπουρκίνα Φάσο. Η έντονη αντίθεση ενισχύει την ευκρίνεια των γεωμετρικών μοτίβων και πιθανότατα ήταν ιδιαίτερα σημαντική κατά τις τελετουργικές παραστάσεις.
Τελετουργική λειτουργία και κοινωνικό πλαίσιο
Οι μάσκες των Bobo συνδέονται παραδοσιακά στενά με κοινωνικούς και θρησκευτικούς θεσμούς. Μπορεί να εμφανίζονται σε τελετές μύησης, νεκρικές τελετές, γεωργικές γιορτές και τελετουργίες συλλογικής ανανέωσης. Σε τέτοια πλαίσια, οι μάσκες δεν είναι απλώς σκαλισμένα αντικείμενα, αλλά αποτελούν μέρος σύνθετων παραστάσεων που συνδυάζουν ενδυμασίες, κίνηση, μουσική και τελετουργικές πράξεις. Επομένως, η συγκεκριμένη σημασία μιας μάσκας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πλαίσιο χρήσης της. Λόγω της μεγάλης και εκτεταμένης μορφής της, αυτή η συγκεκριμένη μάσκα ενδέχεται να προοριζόταν για δυναμική παρουσίαση στο πλαίσιο μιας τέτοιας παράστασης. Η πλατιά σιλουέτα και ο διάκοσμος με τις έντονες αντιθέσεις θα δημιουργούσαν εντυπωσιακό οπτικό αποτέλεσμα, ιδίως κατά τις εναλλαγές στάσεων και κινήσεων. Η επάνω κορώνα μπορεί να αποτελούσε μέρος κάποιας στήριξης ή πρόσθετης κατασκευής. Ωστόσο, η ακριβής κατασκευή της αρχικής διάταξης στήριξης δεν μπορεί να προσδιοριστεί από την εμπρόσθια όψη. Χωρίς εξέταση της πίσω πλευράς, είναι αδύνατο να διαπιστωθεί αν η μάσκα φοριόταν ακριβώς μπροστά από το πρόσωπο, στερεωνόταν πάνω από το κεφάλι ή παρουσιαζόταν με κάποιον άλλο τρόπο. Οι ορατές φθορές και η απώλεια χρωστικής θα μπορούσαν να σχετίζονται με μακρά ιστορία χρήσης, δεν επιτρέπουν όμως την αξιόπιστη ανασύσταση της αρχικής τελετουργικής λειτουργίας της. Συνεπώς, παραμένει ανοιχτή η ειδική απόδοση σε συγκεκριμένη κοινότητα μύησης, τοπική λατρευτική κοινότητα ή γνωστή μασκοφόρα μορφή.
Ιστορικοκαλλιτεχνική αποτίμηση
Η μάσκα χαρακτηρίζεται από την αυστηρά συμμετρική σύνθεση και τον σχεδόν εξ ολοκλήρου γεωμετρικό σχεδιασμό της επιφάνειας. Οι σαρωτικές οριζόντιες μορφές προσδίδουν στο αντικείμενο αξιοσημείωτη χωρική παρουσία, ενώ ο κάθετος κεντρικός άξονας ενοποιεί τον περίπλοκο διάκοσμο σε ένα συνεκτικό σύνολο. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η αλληλεπίδραση των τρισδιάστατα προεξέχουσων σειρών τριγώνων με τα λεπτά χαραγμένα ομόκεντρα τόξα. Η ανάγλυφη επεξεργασία της επιφάνειας δημιουργεί μια ζωντανή αλληλεπίδραση φωτός και σκιάς, η οποία ενισχύεται περαιτέρω από τη χρωματική αντίθεση. Μέσα σε αυτή τη γεωμετρική διάταξη, τα απλικέ από κόκκινες χάντρες σχηματίζουν μικρά αλλά εντυπωσιακά σημεία εστίασης οπτικής έντασης. Η μάσκα αποτελεί παράδειγμα καλλιτεχνικής προσέγγισης όπου η εικονιστική αναπαράσταση και η αφηρημένη διακόσμηση δεν λειτουργούν ως αντίθετα, αλλά συνενώνονται σε μια αυτόνομη συμβολική γλώσσα. Στο πλαίσιο της ποικιλόμορφης τέχνης των μασκών της Μπουρκίνα Φάσο, αυτό το έργο καταδεικνύει αξιοσημείωτη ικανότητα τυπικής συμπύκνωσης και μνημειακής διαμόρφωσης δισδιάστατης ξύλινης γλυπτικής. Η ιστορικοκαλλιτεχνική του σημασία έγκειται ιδίως στον συνδυασμό της διακοσμητικής πολυπλοκότητας, της πιθανής τελετουργικής λειτουργίας και της εξαιρετικά ισχυρής οπτικής παρουσίας.
Βιβλιογραφία
Le Moal, Guy: Les Bobo: Nature et fonction des masques. Παρίσι: ORSTOM, 1980.
Roy, Christopher D. / Wheelock, Thomas G.: Land of the Flying Masks: Art and Culture in Burkina Faso. Μόναχο: Prestel, 2007.
Kerchache, Jacques / Paudrat, Jean-Louis / Stéphan, Lucien: L'art africain. Παρίσι: Citadelles & Mazenod, 1988.
Οι εθνογραφικές μελέτες του Guy Le Moal συγκαταλέγονται στα θεμελιώδη επιστημονικά έργα για τις θρησκευτικές πεποιθήσεις και τις παραδόσεις μασκών του λαού Bobo. Η έκδοση των Christopher D. Roy και Thomas G. Wheelock παρέχει σημαντικές ιστορικοκαλλιτεχνικές αναφορές για την τέχνη των μασκών της Μπουρκίνα Φάσο και την περιφερειακή της ποικιλομορφία. Τα έργα που αναφέρονται παραπάνω συμβάλλουν στην πολιτισμική και τεχνοτροπική πλαισίωση της παρούσας μάσκας. Ωστόσο, δεν αποτελούν άμεση δημοσίευση ή οριστική ταυτοποίηση του συγκεκριμένου αντικειμένου.
Πνευματικά δικαιώματα και επιστημονική τεκμηρίωση
Ορισμένες πληροφορίες και φωτογραφίες έχουν δημιουργηθεί με τη συνδρομή τεχνητής νοημοσύνης και βασίζονται σε δημοσιευμένες πηγές εθνογραφίας, αρχαιολογίας και ιστορίας της τέχνης. Τα πρωτότυπα κείμενα και οι φωτογραφίες ενδέχεται να προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα. Επιφυλάσσονται όλα τα δικαιώματα των αντίστοιχων δικαιούχων.
Αρ. καταλόγου MAZ34065
Πληροφοριοδότης: Petit Coulibaly
Ιστορία πωλητή
Η ενασχόληση του Βολφγκανγκ Γιανίκκη με την αφρικανική τέχνη ξεκίνησε όχι στον χώρο εργασίας ή στην αγορά, αλλά σε ένα πιο ήσυχο, εσωτερικό πεδίο—ανάμεσα σε χαρτιά, βιβλία και αντικείμενα που ανήκαν στον πατέρα του. Το αρχείο για τις πρώην αποικίες της Γερμανίας δεν είχε δομηθεί για να αφηγηθεί μια ενιαία ιστορία· πρότεινε πολλές. Προκαλούσε κριτική σκέψη αντί σεβασμού και δίδαξε από νωρίς στον Γιανίκκη ότι τα αντικείμενα ποτέ δεν είναι μουγκά. Με μεταφέρουν μέσα στον χρόνο—θραύση και συνέχεια συνυπάρχουν με τον ίδιο τον τρόπο—και ζητούν να διαβαστούν όσο το δυνατόν προσεκτικότερα, όπως τα κείμενα.
Για περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα, ο Γιανίκκη εργάζεται ως συλλέκτης, έμπορος και διαμεσολαβητής, αν και κανένας από αυτούς τους όρους δεν αποτυπώνει πλήρως το σχήμα της πρακτικής του. Εκείνα που παλιότερα ομαδοποιούνταν, με υπερβολική χαλαρότητα, under τον τίτλο “Τ Tribal Art” ποτέ δεν φαινόταν γι’ αυτόν ως σφραγισμένη ή ιστορική κατηγορία. Είναι, αντίθετα, ένα σετ ζωντανών παραδόσεων, συνεχώς διαπραγματευόμενο με το παρόν. Η ακαδημαϊκή του εκπαίδευση—στην εθνολογία, στην Ιστορία της Τέχνης και στο Συγκριτικό Δίκαιο—παρείχε μια γραμματική. Η γλώσσα την ίδια την έμαθε αλλού. Στο Μάλι, την Καμερούν, την Ακτή Ελεφαντοστού, το Μπιαρί-Μαφά, το Τόγκο και την Γκάνα, η γνώση αναδύθηκε αργά, μέσα από επαναλαμβανόμενες συναντήσεις που σφυρηλάτησαν σχέσεις και μέσα από την αμοιβαία εμπιστοσύνη που χτίστηκε όχι απότομα αλλά διαμέσου χρόνου.
Το Μάλι έγινε ο βαρυτικός κεντρικός άξονας αυτής της εμπειρίας. Μεταξύ 2002 και 2012, ο Γιανίκκη έζησε και εργάστηκε στο Μάμακο και στο Σεγού, όπου διεύθυνε το Tribalartforum, μια γκαλερί με θέα τον Νίγηρα. Ο χώρος αντέκρουε την εύκολη χρονολόγηση. Γλυπτά και κεραμικά μοιράζονταν το δωμάτιο με τη φωτογραφία, και έργα του Malick Sidibé—εικόνες της μαλιάνι νεολαίας στα μέσα της δεκαετίας του 1970, αυτοπεποίθησης και εκστατικής ενέργειας—κρεμόντουσαν δίπλα σε αρχαιότερες ιερές μορφές. Το αποτέλεσμα δεν ήταν νοσταλγικό αλλά διαφωτιστικό: παρελθόν και παρόν δεν αλληλοδιαγράφονται· οξύνουν το ένα το άλλο.
Ο πόλεμος του 2012 τελείωσε αυτό το κεφάλαιο απότομα, όπως τείνουν να κάνουν οι πόλεμοι. Αλλά δεν διέλυσε τη δουλειά. Μαζί με τον Aguibou Kamaté, ο Γιανίκκη επανασυστάθηκε στο Λομέ, κοντύτερα στα μέρη όπου προέρχονταν πολλά από τα αντικείμενα και στις διαδρομές που συνεχίζουν να διασχίζουν. Από το 2018, η Βερολίνο έχει γίνει ένα ακόμη σημείο σε αυτή τη χάρτη. Η Galerie Wolfgang Jaenicke λειτουργεί πλέον αντίθετα από το Παλάτι Charlottenburg, στηριζόμενη από μια μικρή ομάδα ειδικών. Εστιάζει, ιδιαιτέρως, σε μπρούνζες και τερακότες της Δυτικής Αφρικής—υλικά με τη γη και τη φωτιά, και σε μορφές μνήμης που αντιστέκονται σε εύκολη μετάφραση.
Αυτό που διακρίνει την πρακτική του Γιανίκκη δεν είναι μόνο η γεωγραφική της έκταση αλλά η εσωτερική της ένταση. Το πεδίο εργασίας συμπληρώνεται με έρευνα προελεύσεων· το εμπόριο αντιμετωπίζεται ως αναπόσπαστο από την ευθύνη. Σε συνεργασία με μουσεία και ακαδημαϊκές πρωτοβουλίες, η κυκλοφορία δεν θεωρείται εξαγωγή αλλά ηθική διαδικασία που παραμένει ανολοκλήρωτη. Στόχος δεν είναι να απομακρύνει αντικείμενα από τον κόσμο και να τα σφραγίσει, αλλά να τα καθιστά αναγνώσιμα εντός αυτού—να τα επιτρέψει να συνεχίσουν να μιλούν, ακόμη και όταν οι όροι της φωνής τους αλλάζουν.
------------
Galerie Wolfgang Jaenicke προς το παρόν είναι μια γκαλερί με έδρα το Βερολίνο, που εξειδικεύεται στην δυτική αφρικανική γλυπτική, τα μπρούνζ, τις τερακότες, τις μάσκες και την σύγχρονη αφρικανική τέχνη. Διευθύνεται από τον Βολφγκανγκ Γιανίκκη, του οποίου το έργο συνδυάζει τη συλλογή, την εμπορία, την έρευνα προελεύσεων, το πεδίο και την αρχειακή τεκμηρίωση.
Σύμφωνα με τον ίδιο τον λογαριασμό της γκαλερί, ο Γιανίκκη σπούδασε εθνολογία, ιστορία της τέχνης και συγκριτικό δίκαιο και εργάζεται στον χώρο της αφρικανικής τέχνης για πάνω από είκοσι πέντε χρόνια. Οι δραστηριότητές του ανάπτυξαν μέσω μακροχρόνιας εμπλοκής σε χώρες όπως το Μάλι, το Καμερούν, η Ακτή Ελεφαντοστού, το Μπιρκί Σαφώ, η Γκάνα και το Τόγκο. Αντί να παρουσιάζει την αφρικανική τέχνη ως κλειστή ιστορική κατηγορία, τη χαρακτηρίζει ως συνεχιζόμενη πολιτιστική παράδοση που διαμορφώνεται από ζωντανές κοινότητες και μεταβαλλόμενα ιστορικά συμφραζόμενα.
Μια ιδιαίτερα σημαντική φάση της καριέρας του ήταν στο Μάλι, όπου έζησε και εργάστηκε περίπου από το 2002 έως το 2012 στο Μάλακο και το Σεγού. Εκεί λειτούργησε το Tribalartforum, μια γκαλερί που συνδύαζε αρχαία αφρικανική γλυπτική με σύγχρονη αφρικανική φωτογραφία, συμπεριλαμβανομένων έργων του Malick Sidibé. Η πολιτική και στρατιωτική κρίση στο Μάλι το 2012 οδήγησε στο κλείσιμο αυτής της φάσης της δραστηριότητας.
Αργότερα, μαζί με τον Aguibou Kamaté, ο Γιανίκκη συνέχισε να εργάζεται από το Λομέ, Τόγκο, πριν εγκαινιάσει τη γκαλερί στη Βερολίνο κοντά στο Παλάτι Charlottenburg. Η γκαλερί δίνει ιδιαίτερη έμφαση στους μπρούνζες δυτικής Αφρικής, τις τερακότες, έργα που σχετίζονται με το Μπόινί και το Ίφε, τη γλυπτική Nok, την τέχνη των Ντόγκον, τη γλυπτική Baule, τα αντικείμενα Senufo και το υλικό των Γκουόμπι.
Ένα διακριτικό στοιχείο της δημόσιας θέσης του Γιανίκκη είναι η επαναλαμβανόμενη έμφαση στη διαφάνεια προελεύσεων και στις συζητήσεις αποκατάστασης. Σε αρκετές δημοσιευμένες καταγραφές αντικειμένων, η γκαλερί συζητά ρητά ζητήματα γύρω από τεκμηρίωση εξαγωγής, τις συμβάσεις της UNESCO, τις ιστορίες ιδιοκτησίας και τη συνεργασία με μελετητές και ερευνητές αποκατάστασης. Αυτές οι δηλώσεις αντικατοπτρίζουν ευρύτερες σύγχρονες συζητήσεις σχετικά με την κυκλοφορία της αφρικανικής πολιτισμικής κληρονομιάς, τη νομιμότητα, την ιστορία συλλογής και τις πρακτικές απόκτησης από μουσεία.
Η γκαλερί διατηρεί εκτενείς διαδικτυακές αρχεία και καταλόγους που τεκμηριώνουν εκατοντάδες αφρικανικά αντικείμενα, συμπεριλαμβανομένων μπρούνζες του Μπόινι και Ίφε, τερακότες Nok, γλυπτικά Ντόγκον, φιγούρες Baule, αντικείμενα Fon, φιγούρες Moba και άλλ material δυτικής Αφρικής.
Για ερευνητές που ενδιαφέρονται για την ιστορία του εμπορίου αφρικανικής τέχνης, ο Γιανίκκη αντιπροσωπεύει μια μεταγενέστερη γενιά εμπόρων σε σχέση με φιγούρες όπως ο John J. Klejman. Ενώ ο Klejman ανήκε στην μεταπολεμική αγορά της Νέας Υόρκης της δεκαετίας του 1950–1970, η δουλειά του Γιανίκκη διαμορφώθηκε από σύγχρονες ανησυχίες με την τεκμηρίωση πεδίου, την έρευνα προελεύσεων, τις συζητήσεις επιστροφής, ψηφιακά αρχεία και άμεση επαφή με δίκτυα και καλλιτέχνες της Δυτικής Αφρικής.
Αυτό το κείμενο βασίζεται σε AI Information
Μετάφραση από Google ΜετάφρασηΜάσκα Bobo με γεωμετρικό διάκοσμο και σχηματοποιημένη ζωική μορφή - Περιοχή Μπομπό-Ντιουλάσο, Μπουρκίνα Φάσο
Πολιτισμός: Bobo, αποδιδόμενη
Προέλευση: Περιοχή Μπομπό-Ντιουλάσο, νοτιοδυτική Μπουρκίνα Φάσο
Υλικό: Ξύλο, σκαλισμένο, με πολύχρωμη χρωστική σε μαύρες, λευκές και γήινες αποχρώσεις, κόκκινες γυάλινες χάντρες ή παρόμοια διακοσμητικά στοιχεία, οργανικά δεσίματα, συμπεριλαμβανομένης της βάσης.
Τύπος αντικειμένου: Μάσκα μεγάλων διαστάσεων, με γεωμετρικό σχέδιο και ζωόμορφα και ενδεχομένως κοσμολογικά σύμβολα
Πολιτισμικό πλαίσιο: Παραδόσεις μασκών του λαού Bobo στη δυτική Μπουρκίνα Φάσο, ιδιαίτερα σε σχέση με τις τελετές μύησης, την κοινωνική ανανέωση και τις θρησκευτικές πεποιθήσεις γύρω από το Do
Χρονολόγηση: Αβέβαιη
Περιγραφή
Αυτή η εξαιρετικά εκφραστική ξύλινη μάσκα από την περιοχή Μπομπό-Ντιουλάσο χαρακτηρίζεται από αυστηρά συμμετρική, επίπεδη σύνθεση, της οποίας η μνημειακή εντύπωση προκύπτει από την αλληλεπίδραση γεωμετρικών μορφών, χρωματικών πεδίων με έντονες αντιθέσεις και σχολαστικά επεξεργασμένων ανάγλυφων δομών. Το σώμα της μάσκας έχει πλατιά, σχεδόν σταυροειδή σιλουέτα, με τις άνω και κάτω πλευρές να προεξέχουν οριζόντια και το επάνω τμήμα να διευρύνεται προς τα κάτω σε τραπεζοειδές σχήμα. Τα εξωτερικά περιγράμματα διαρθρώνονται από πολλαπλές γωνιακές γραμμές, δημιουργώντας μια δυναμική, σχεδόν πτερυγοειδή συνολική μορφή. Στο άνω ήμισυ δεσπόζει ένα πλατύ, ελαφρώς κυρτό προς τα πάνω εγκάρσιο πεδίο, η επιφάνεια του οποίου καλύπτεται εξ ολοκλήρου από διαγώνια διατεταγμένα, ανάγλυφα τριγωνικά και ρομβοειδή μοτίβα. Τα επιμέρους πεδία σκιάζονται εναλλάξ με ανοιχτές και σκούρες αποχρώσεις, δημιουργώντας μια ρυθμικά δυναμική δομή που θυμίζει λέπια, φτερά ή σχηματοποιημένη ύφανση. Στο κέντρο της άνω ζώνης βρίσκεται ένα μεγάλο ημικυκλικό μοτίβο, χωρισμένο από έναν κάθετο άξονα. Οι σκούρες εσωτερικές επιφάνειές του φέρουν ακανόνιστα ίχνη λευκής χρωστικής, ενώ το εξωτερικό περίγραμμα τονίζεται με προσεκτικά χαραγμένες γραμμές. Κάτω από αυτή τη ζώνη εμφανίζονται δύο κυκλικά, ελαφρώς υπερυψωμένα στοιχεία, διακοσμημένα με πολυάριθμες μικρές κόκκινες χάντρες. Η τακτική διάταξή τους τους προσδίδει έντονη διακοσμητική παρουσία και υποδηλώνει ότι μπορεί να πρόκειται για μάτια ή συμβολικά κέντρα της απεικόνισης. Μια έντονη, κατακόρυφη προεξέχουσα ταινία περνά ανάμεσά τους, συνεχίζεται προς τα κάτω και καταλήγει σε ένα μικρό, επίσης κόκκινο, δακτυλιοειδές μοτίβο. Αυτό μπορεί να αναπαριστά μια σχηματοποιημένη μύτη με κόσμημα ή να αποτελεί ανεξάρτητο συμβολικό στοιχείο. Αρκετά ομόκεντρα τόξα πλαισιώνουν την κεντρική περιοχή του προσώπου, ενισχύοντας την εντύπωση μιας προσεκτικά οργανωμένης γεωμετρικής εικαστικής γλώσσας. Στο κάτω ήμισυ κυριαρχούν διαγώνια ρομβοειδή και τριγωνικά μοτίβα, τα οποία συνεχίζονται και στα πλευρικά προεξέχοντα τμήματα. Η τραπεζοειδής κάτω ακμή φέρει αρκετές οριζόντιες, επάλληλες σειρές τριγώνων που προεξέχουν τρισδιάστατα, καθώς και μια καταληκτική ζώνη με γωνιακές εγχαράξεις. Στην κορυφή υψώνεται μια κοντή, κυλινδρική προεξοχή με σκούρα κορώνα οργανικής όψης, της οποίας η ακριβής μορφή και λειτουργία δεν είναι απολύτως σαφείς. Σε ολόκληρη την επιφάνεια διακρίνεται πολυστρωματική πατίνα, με εμφανή σημάδια φθοράς, μικρές ατέλειες, ρωγμές και μερική απώλεια χρωστικής. Οι βαθύτερες ρωγμές στο ξύλο είναι ιδιαίτερα ορατές στο κάτω τμήμα. Η σύγχρονη μαύρη μεταλλική βάση στήριξης δεν αποτελεί μέρος του αρχικού σχεδιασμού.
Ιστορία της τέχνης και ανάλυση
Οι Bobo συγκαταλέγονται στις σημαντικότερες εθνοτικές ομάδες της δυτικής Μπουρκίνα Φάσο. Η παραδοσιακή τους επικράτεια εκτείνεται κυρίως στις περιοχές γύρω από το Μπομπό-Ντιουλάσο, το Ουντέ και τις γειτονικές περιοχές. Οι θρησκευτικές και καλλιτεχνικές παραδόσεις των Bobo χαρακτηρίζονται από ένα σύνθετο σύστημα κοινωνικών θεσμών, κοινοτήτων μύησης και τελετουργικών πρακτικών, στο οποίο οι μάσκες μπορούν να διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο. Ιδιαίτερη σημασία έχει η θρησκευτική τάξη γύρω από το Do, η οποία συνδέεται με έννοιες κοινωνικής ανανέωσης, ηθικής τάξης και της σχέσης μεταξύ της ανθρώπινης κοινότητας και ανώτερων δυνάμεων. Η τέχνη των μασκών των Bobo περιλαμβάνει ποικίλες μορφές, όπως ανθρωπόμορφα, ζωόμορφα και ιδιαίτερα αφαιρετικά γεωμετρικά σχέδια. Χαρακτηριστικές είναι ιδίως οι ξύλινες μάσκες μεγάλων διαστάσεων, των οποίων οι επιφάνειες διακοσμούνται με έντονα αντιθετικά μαύρα, λευκά και, περιστασιακά, έγχρωμα μοτίβα. Με βάση τη σαρωτική σιλουέτα της, τη συμμετρική σύνθεση και τον περίπλοκο γεωμετρικό σχεδιασμό της επιφάνειας, η παρούσα μάσκα μπορεί τυπολογικά να ενταχθεί σε αυτό το πλαίσιο. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η συνεπής αναγωγή της απεικονιζόμενης μορφής σε βασικά γεωμετρικά στοιχεία. Οι πλατιές οριζόντιες προεξοχές και ο αυστηρά δομημένος κεντρικός άξονας δημιουργούν μια μνημειακή εντύπωση που δεν αποσκοπεί στη νατουραλιστική απεικόνιση. Αντίθετα, αναδύεται μια αυτόνομη εικαστική γλώσσα, στην οποία η διακοσμητική δομή και πιθανές εικονιστικές αναφορές συνενώνονται. Η μορφή θα μπορούσε να παραπέμπει σε μια σχηματοποιημένη ζωική μορφή ή σε ένα υπερατομικό ον. Ωστόσο, δεν είναι δυνατή η οριστική ταύτισή της με συγκεκριμένο τύπο μάσκας των Bobo χωρίς τεκμηριωμένη τοπική ονομασία και εθνογραφικά συγκριτικά αντικείμενα. Ιδιαίτερη προσοχή αξίζουν επίσης τα ασυνήθιστα κόκκινα απλικέ από χάντρες, καθώς δημιουργούν διακριτές οπτικές έμφασεις στον κατά τα άλλα αυστηρά γεωμετρικό σχεδιασμό. Από τη φωτογραφία δεν μπορεί να εξακριβωθεί αν αυτά τα στοιχεία ανήκαν στον αρχικό σχεδιασμό ή προστέθηκαν με την πάροδο του χρόνου.
Συμβολισμός και γεωμετρική εικαστική γλώσσα
Ο διακοσμητικός σχεδιασμός της μάσκας αποτελεί το κύριο μέσο έκφρασης της πιθανής συμβολικής σημασίας της. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η σχεδόν πλήρης κάλυψη της επιφάνειας με τακτικά διατεταγμένα τρίγωνα, ρόμβους, τόξα και ομόκεντρες μορφές. Σε διάφορες παραδόσεις μασκών της Δυτικής Αφρικής, τέτοια γεωμετρικά μοτίβα δεν έχουν αποκλειστικά διακοσμητική λειτουργία, αλλά μπορεί επίσης να παραπέμπουν σε έννοιες όπως η τάξη, η κίνηση, η μετάβαση και η σχέση μεταξύ του ορατού και του αόρατου κόσμου. Για τον λαό Bobo τεκμηριώνονται σύνθετες συμβολικές συνδέσεις ανάμεσα στη μορφή της μάσκας, τη θρησκευτική ένταξη και την τελετουργική δράση. Ωστόσο, η συγκεκριμένη σημασία των επιμέρους μοτίβων ποικίλλει ανάλογα με την τοπική παράδοση και τον τύπο της μάσκας. Οι επάνω σειρές τριγώνων, διατεταγμένες διαγώνια, θα μπορούσαν να θυμίζουν φτερά, λέπια ή σχηματοποιημένες φυσικές μορφές. Τα πλατιά, σαρωτικά πλευρικά τμήματα ενισχύουν την εντύπωση πτερυγοειδούς σχήματος, υποδηλώνοντας πιθανή σύνδεση με μοτίβο πτηνού. Μια τέτοια ερμηνεία, ωστόσο, παραμένει υποθετική. Τα δύο κυκλικά στοιχεία με κοκκινωπές αποχρώσεις στο κέντρο θα μπορούσαν να ερμηνευτούν ως μάτια, προσδίδοντας στη γεωμετρική σύνθεση ανθρωπόμορφη ή ζωόμορφη αναγνωσιμότητα. Το έντονο χρώμα τους τα διακρίνει σαφώς από την υπόλοιπη επιφάνεια και τους προσδίδει ιδιαίτερη οπτική σημασία. Ο κάθετος κεντρικός άξονας οργανώνει ολόκληρη την παράσταση και συνδέει την άνω ημικυκλική ζώνη με το κάτω δακτυλιοειδές μοτίβο. Έτσι δημιουργείται μια αυστηρά συμμετρική διάταξη που δίνει την εντύπωση μιας σκόπιμα κατασκευασμένης συμβολικής μορφής. Τα ομόκεντρα τόξα ενδέχεται να έχουν πρόσθετες διακοσμητικές ή εικονογραφικές σημασίες, αλλά χωρίς γνώση της τοπικής παράδοσης η ερμηνεία τους δεν μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα. Ο χρωματικός συνδυασμός του μαύρου και του λευκού αποτελεί χαρακτηριστικό γνώρισμα πολλών παραδόσεων μασκών στη δυτική Μπουρκίνα Φάσο. Η έντονη αντίθεση ενισχύει την ευκρίνεια των γεωμετρικών μοτίβων και πιθανότατα ήταν ιδιαίτερα σημαντική κατά τις τελετουργικές παραστάσεις.
Τελετουργική λειτουργία και κοινωνικό πλαίσιο
Οι μάσκες των Bobo συνδέονται παραδοσιακά στενά με κοινωνικούς και θρησκευτικούς θεσμούς. Μπορεί να εμφανίζονται σε τελετές μύησης, νεκρικές τελετές, γεωργικές γιορτές και τελετουργίες συλλογικής ανανέωσης. Σε τέτοια πλαίσια, οι μάσκες δεν είναι απλώς σκαλισμένα αντικείμενα, αλλά αποτελούν μέρος σύνθετων παραστάσεων που συνδυάζουν ενδυμασίες, κίνηση, μουσική και τελετουργικές πράξεις. Επομένως, η συγκεκριμένη σημασία μιας μάσκας εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το πλαίσιο χρήσης της. Λόγω της μεγάλης και εκτεταμένης μορφής της, αυτή η συγκεκριμένη μάσκα ενδέχεται να προοριζόταν για δυναμική παρουσίαση στο πλαίσιο μιας τέτοιας παράστασης. Η πλατιά σιλουέτα και ο διάκοσμος με τις έντονες αντιθέσεις θα δημιουργούσαν εντυπωσιακό οπτικό αποτέλεσμα, ιδίως κατά τις εναλλαγές στάσεων και κινήσεων. Η επάνω κορώνα μπορεί να αποτελούσε μέρος κάποιας στήριξης ή πρόσθετης κατασκευής. Ωστόσο, η ακριβής κατασκευή της αρχικής διάταξης στήριξης δεν μπορεί να προσδιοριστεί από την εμπρόσθια όψη. Χωρίς εξέταση της πίσω πλευράς, είναι αδύνατο να διαπιστωθεί αν η μάσκα φοριόταν ακριβώς μπροστά από το πρόσωπο, στερεωνόταν πάνω από το κεφάλι ή παρουσιαζόταν με κάποιον άλλο τρόπο. Οι ορατές φθορές και η απώλεια χρωστικής θα μπορούσαν να σχετίζονται με μακρά ιστορία χρήσης, δεν επιτρέπουν όμως την αξιόπιστη ανασύσταση της αρχικής τελετουργικής λειτουργίας της. Συνεπώς, παραμένει ανοιχτή η ειδική απόδοση σε συγκεκριμένη κοινότητα μύησης, τοπική λατρευτική κοινότητα ή γνωστή μασκοφόρα μορφή.
Ιστορικοκαλλιτεχνική αποτίμηση
Η μάσκα χαρακτηρίζεται από την αυστηρά συμμετρική σύνθεση και τον σχεδόν εξ ολοκλήρου γεωμετρικό σχεδιασμό της επιφάνειας. Οι σαρωτικές οριζόντιες μορφές προσδίδουν στο αντικείμενο αξιοσημείωτη χωρική παρουσία, ενώ ο κάθετος κεντρικός άξονας ενοποιεί τον περίπλοκο διάκοσμο σε ένα συνεκτικό σύνολο. Ιδιαίτερα εντυπωσιακή είναι η αλληλεπίδραση των τρισδιάστατα προεξέχουσων σειρών τριγώνων με τα λεπτά χαραγμένα ομόκεντρα τόξα. Η ανάγλυφη επεξεργασία της επιφάνειας δημιουργεί μια ζωντανή αλληλεπίδραση φωτός και σκιάς, η οποία ενισχύεται περαιτέρω από τη χρωματική αντίθεση. Μέσα σε αυτή τη γεωμετρική διάταξη, τα απλικέ από κόκκινες χάντρες σχηματίζουν μικρά αλλά εντυπωσιακά σημεία εστίασης οπτικής έντασης. Η μάσκα αποτελεί παράδειγμα καλλιτεχνικής προσέγγισης όπου η εικονιστική αναπαράσταση και η αφηρημένη διακόσμηση δεν λειτουργούν ως αντίθετα, αλλά συνενώνονται σε μια αυτόνομη συμβολική γλώσσα. Στο πλαίσιο της ποικιλόμορφης τέχνης των μασκών της Μπουρκίνα Φάσο, αυτό το έργο καταδεικνύει αξιοσημείωτη ικανότητα τυπικής συμπύκνωσης και μνημειακής διαμόρφωσης δισδιάστατης ξύλινης γλυπτικής. Η ιστορικοκαλλιτεχνική του σημασία έγκειται ιδίως στον συνδυασμό της διακοσμητικής πολυπλοκότητας, της πιθανής τελετουργικής λειτουργίας και της εξαιρετικά ισχυρής οπτικής παρουσίας.
Βιβλιογραφία
Le Moal, Guy: Les Bobo: Nature et fonction des masques. Παρίσι: ORSTOM, 1980.
Roy, Christopher D. / Wheelock, Thomas G.: Land of the Flying Masks: Art and Culture in Burkina Faso. Μόναχο: Prestel, 2007.
Kerchache, Jacques / Paudrat, Jean-Louis / Stéphan, Lucien: L'art africain. Παρίσι: Citadelles & Mazenod, 1988.
Οι εθνογραφικές μελέτες του Guy Le Moal συγκαταλέγονται στα θεμελιώδη επιστημονικά έργα για τις θρησκευτικές πεποιθήσεις και τις παραδόσεις μασκών του λαού Bobo. Η έκδοση των Christopher D. Roy και Thomas G. Wheelock παρέχει σημαντικές ιστορικοκαλλιτεχνικές αναφορές για την τέχνη των μασκών της Μπουρκίνα Φάσο και την περιφερειακή της ποικιλομορφία. Τα έργα που αναφέρονται παραπάνω συμβάλλουν στην πολιτισμική και τεχνοτροπική πλαισίωση της παρούσας μάσκας. Ωστόσο, δεν αποτελούν άμεση δημοσίευση ή οριστική ταυτοποίηση του συγκεκριμένου αντικειμένου.
Πνευματικά δικαιώματα και επιστημονική τεκμηρίωση
Ορισμένες πληροφορίες και φωτογραφίες έχουν δημιουργηθεί με τη συνδρομή τεχνητής νοημοσύνης και βασίζονται σε δημοσιευμένες πηγές εθνογραφίας, αρχαιολογίας και ιστορίας της τέχνης. Τα πρωτότυπα κείμενα και οι φωτογραφίες ενδέχεται να προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα. Επιφυλάσσονται όλα τα δικαιώματα των αντίστοιχων δικαιούχων.
Αρ. καταλόγου MAZ34065
Πληροφοριοδότης: Petit Coulibaly
Ιστορία πωλητή
Η ενασχόληση του Βολφγκανγκ Γιανίκκη με την αφρικανική τέχνη ξεκίνησε όχι στον χώρο εργασίας ή στην αγορά, αλλά σε ένα πιο ήσυχο, εσωτερικό πεδίο—ανάμεσα σε χαρτιά, βιβλία και αντικείμενα που ανήκαν στον πατέρα του. Το αρχείο για τις πρώην αποικίες της Γερμανίας δεν είχε δομηθεί για να αφηγηθεί μια ενιαία ιστορία· πρότεινε πολλές. Προκαλούσε κριτική σκέψη αντί σεβασμού και δίδαξε από νωρίς στον Γιανίκκη ότι τα αντικείμενα ποτέ δεν είναι μουγκά. Με μεταφέρουν μέσα στον χρόνο—θραύση και συνέχεια συνυπάρχουν με τον ίδιο τον τρόπο—και ζητούν να διαβαστούν όσο το δυνατόν προσεκτικότερα, όπως τα κείμενα.
Για περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα, ο Γιανίκκη εργάζεται ως συλλέκτης, έμπορος και διαμεσολαβητής, αν και κανένας από αυτούς τους όρους δεν αποτυπώνει πλήρως το σχήμα της πρακτικής του. Εκείνα που παλιότερα ομαδοποιούνταν, με υπερβολική χαλαρότητα, under τον τίτλο “Τ Tribal Art” ποτέ δεν φαινόταν γι’ αυτόν ως σφραγισμένη ή ιστορική κατηγορία. Είναι, αντίθετα, ένα σετ ζωντανών παραδόσεων, συνεχώς διαπραγματευόμενο με το παρόν. Η ακαδημαϊκή του εκπαίδευση—στην εθνολογία, στην Ιστορία της Τέχνης και στο Συγκριτικό Δίκαιο—παρείχε μια γραμματική. Η γλώσσα την ίδια την έμαθε αλλού. Στο Μάλι, την Καμερούν, την Ακτή Ελεφαντοστού, το Μπιαρί-Μαφά, το Τόγκο και την Γκάνα, η γνώση αναδύθηκε αργά, μέσα από επαναλαμβανόμενες συναντήσεις που σφυρηλάτησαν σχέσεις και μέσα από την αμοιβαία εμπιστοσύνη που χτίστηκε όχι απότομα αλλά διαμέσου χρόνου.
Το Μάλι έγινε ο βαρυτικός κεντρικός άξονας αυτής της εμπειρίας. Μεταξύ 2002 και 2012, ο Γιανίκκη έζησε και εργάστηκε στο Μάμακο και στο Σεγού, όπου διεύθυνε το Tribalartforum, μια γκαλερί με θέα τον Νίγηρα. Ο χώρος αντέκρουε την εύκολη χρονολόγηση. Γλυπτά και κεραμικά μοιράζονταν το δωμάτιο με τη φωτογραφία, και έργα του Malick Sidibé—εικόνες της μαλιάνι νεολαίας στα μέσα της δεκαετίας του 1970, αυτοπεποίθησης και εκστατικής ενέργειας—κρεμόντουσαν δίπλα σε αρχαιότερες ιερές μορφές. Το αποτέλεσμα δεν ήταν νοσταλγικό αλλά διαφωτιστικό: παρελθόν και παρόν δεν αλληλοδιαγράφονται· οξύνουν το ένα το άλλο.
Ο πόλεμος του 2012 τελείωσε αυτό το κεφάλαιο απότομα, όπως τείνουν να κάνουν οι πόλεμοι. Αλλά δεν διέλυσε τη δουλειά. Μαζί με τον Aguibou Kamaté, ο Γιανίκκη επανασυστάθηκε στο Λομέ, κοντύτερα στα μέρη όπου προέρχονταν πολλά από τα αντικείμενα και στις διαδρομές που συνεχίζουν να διασχίζουν. Από το 2018, η Βερολίνο έχει γίνει ένα ακόμη σημείο σε αυτή τη χάρτη. Η Galerie Wolfgang Jaenicke λειτουργεί πλέον αντίθετα από το Παλάτι Charlottenburg, στηριζόμενη από μια μικρή ομάδα ειδικών. Εστιάζει, ιδιαιτέρως, σε μπρούνζες και τερακότες της Δυτικής Αφρικής—υλικά με τη γη και τη φωτιά, και σε μορφές μνήμης που αντιστέκονται σε εύκολη μετάφραση.
Αυτό που διακρίνει την πρακτική του Γιανίκκη δεν είναι μόνο η γεωγραφική της έκταση αλλά η εσωτερική της ένταση. Το πεδίο εργασίας συμπληρώνεται με έρευνα προελεύσεων· το εμπόριο αντιμετωπίζεται ως αναπόσπαστο από την ευθύνη. Σε συνεργασία με μουσεία και ακαδημαϊκές πρωτοβουλίες, η κυκλοφορία δεν θεωρείται εξαγωγή αλλά ηθική διαδικασία που παραμένει ανολοκλήρωτη. Στόχος δεν είναι να απομακρύνει αντικείμενα από τον κόσμο και να τα σφραγίσει, αλλά να τα καθιστά αναγνώσιμα εντός αυτού—να τα επιτρέψει να συνεχίσουν να μιλούν, ακόμη και όταν οι όροι της φωνής τους αλλάζουν.
------------
Galerie Wolfgang Jaenicke προς το παρόν είναι μια γκαλερί με έδρα το Βερολίνο, που εξειδικεύεται στην δυτική αφρικανική γλυπτική, τα μπρούνζ, τις τερακότες, τις μάσκες και την σύγχρονη αφρικανική τέχνη. Διευθύνεται από τον Βολφγκανγκ Γιανίκκη, του οποίου το έργο συνδυάζει τη συλλογή, την εμπορία, την έρευνα προελεύσεων, το πεδίο και την αρχειακή τεκμηρίωση.
Σύμφωνα με τον ίδιο τον λογαριασμό της γκαλερί, ο Γιανίκκη σπούδασε εθνολογία, ιστορία της τέχνης και συγκριτικό δίκαιο και εργάζεται στον χώρο της αφρικανικής τέχνης για πάνω από είκοσι πέντε χρόνια. Οι δραστηριότητές του ανάπτυξαν μέσω μακροχρόνιας εμπλοκής σε χώρες όπως το Μάλι, το Καμερούν, η Ακτή Ελεφαντοστού, το Μπιρκί Σαφώ, η Γκάνα και το Τόγκο. Αντί να παρουσιάζει την αφρικανική τέχνη ως κλειστή ιστορική κατηγορία, τη χαρακτηρίζει ως συνεχιζόμενη πολιτιστική παράδοση που διαμορφώνεται από ζωντανές κοινότητες και μεταβαλλόμενα ιστορικά συμφραζόμενα.
Μια ιδιαίτερα σημαντική φάση της καριέρας του ήταν στο Μάλι, όπου έζησε και εργάστηκε περίπου από το 2002 έως το 2012 στο Μάλακο και το Σεγού. Εκεί λειτούργησε το Tribalartforum, μια γκαλερί που συνδύαζε αρχαία αφρικανική γλυπτική με σύγχρονη αφρικανική φωτογραφία, συμπεριλαμβανομένων έργων του Malick Sidibé. Η πολιτική και στρατιωτική κρίση στο Μάλι το 2012 οδήγησε στο κλείσιμο αυτής της φάσης της δραστηριότητας.
Αργότερα, μαζί με τον Aguibou Kamaté, ο Γιανίκκη συνέχισε να εργάζεται από το Λομέ, Τόγκο, πριν εγκαινιάσει τη γκαλερί στη Βερολίνο κοντά στο Παλάτι Charlottenburg. Η γκαλερί δίνει ιδιαίτερη έμφαση στους μπρούνζες δυτικής Αφρικής, τις τερακότες, έργα που σχετίζονται με το Μπόινί και το Ίφε, τη γλυπτική Nok, την τέχνη των Ντόγκον, τη γλυπτική Baule, τα αντικείμενα Senufo και το υλικό των Γκουόμπι.
Ένα διακριτικό στοιχείο της δημόσιας θέσης του Γιανίκκη είναι η επαναλαμβανόμενη έμφαση στη διαφάνεια προελεύσεων και στις συζητήσεις αποκατάστασης. Σε αρκετές δημοσιευμένες καταγραφές αντικειμένων, η γκαλερί συζητά ρητά ζητήματα γύρω από τεκμηρίωση εξαγωγής, τις συμβάσεις της UNESCO, τις ιστορίες ιδιοκτησίας και τη συνεργασία με μελετητές και ερευνητές αποκατάστασης. Αυτές οι δηλώσεις αντικατοπτρίζουν ευρύτερες σύγχρονες συζητήσεις σχετικά με την κυκλοφορία της αφρικανικής πολιτισμικής κληρονομιάς, τη νομιμότητα, την ιστορία συλλογής και τις πρακτικές απόκτησης από μουσεία.
Η γκαλερί διατηρεί εκτενείς διαδικτυακές αρχεία και καταλόγους που τεκμηριώνουν εκατοντάδες αφρικανικά αντικείμενα, συμπεριλαμβανομένων μπρούνζες του Μπόινι και Ίφε, τερακότες Nok, γλυπτικά Ντόγκον, φιγούρες Baule, αντικείμενα Fon, φιγούρες Moba και άλλ material δυτικής Αφρικής.
Για ερευνητές που ενδιαφέρονται για την ιστορία του εμπορίου αφρικανικής τέχνης, ο Γιανίκκη αντιπροσωπεύει μια μεταγενέστερη γενιά εμπόρων σε σχέση με φιγούρες όπως ο John J. Klejman. Ενώ ο Klejman ανήκε στην μεταπολεμική αγορά της Νέας Υόρκης της δεκαετίας του 1950–1970, η δουλειά του Γιανίκκη διαμορφώθηκε από σύγχρονες ανησυχίες με την τεκμηρίωση πεδίου, την έρευνα προελεύσεων, τις συζητήσεις επιστροφής, ψηφιακά αρχεία και άμεση επαφή με δίκτυα και καλλιτέχνες της Δυτικής Αφρικής.
Αυτό το κείμενο βασίζεται σε AI Information
Μετάφραση από Google ΜετάφρασηΛεπτομέρειες
Ομάδα έθνικ/πολιτισμός
Bobo
Χώρα προέλευσης
Μπουρκίνα Φάσο
Υλικό
Ξύλο
Sold with stand
Ναι
Κατάσταση
Fair condition
Τίτλος έργου τέχνης
A wooden mask
Height
100 cm
Depth
76 cm
Βάρος
6.8 kg
Γνησιότητα
Αυθεντικό/επίσημο
Πωλήθηκε από τον/-ην
ΓερμανίαΕπαληθεύτηκε
protop
Rechtliche Informationen des Verkäufers
- Unternehmen:
- Jaenicke Njoya GmbH
- Repräsentant:
- Wolfgang Jaenicke
- Adresse:
- Jaenicke Njoya GmbH
Klausenerplatz 7
14059 Berlin
GERMANY - Telefonnummer:
- +493033951033
- Email:
- w.jaenicke@jaenicke-njoya.com
- USt-IdNr.:
- DE241193499
AGB
AGB des Verkäufers. Mit einem Gebot auf dieses Los akzeptieren Sie ebenfalls die AGB des Verkäufers.
Widerrufsbelehrung
- Frist: 14 Tage sowie gemäß den hier angegebenen Bedingungen
- Rücksendkosten: Käufer trägt die unmittelbaren Kosten der Rücksendung der Ware
- Vollständige Widerrufsbelehrung
