Ένα ξύλινο γλυπτό - Ibeji - Γιορούμπα - Νιγηρία (χωρίς τιμή ασφαλείας)
07
ημέρες
11
ώρες
56
λεπτά
20
δευτερόλεπτα
Εναρκτήρια προσφορά
€ 1
χωρίς τιμή ασφαλείας
Ειδικός
Επιλεγμένο από Dimitri André
Κατέχει μεταπτυχιακό στην Αφρικανική Μελέτη και 15 χρόνια εμπειρίας στην αφρικανική τέχνη.
Εκτιμήστε € 450 - € 550
Δεν υποβλήθηκαν προσφορές
Προστασία Αγοραστή Catawiki
Η πληρωμή σας είναι ασφαλής μαζί μας μέχρι να παραλάβετε το αντικείμενό σας.Προβολή λεπτομερειών
Trustpilot 4.4 | 144879 κριτικών
Βαθμολογήθηκε με Άριστα στο Trustpilot.
Περιγραφή από τον πωλητή
Ζεύγος αγαλματιδίων Ίμπετζι — Èrè Ìbejì
Πολιτισμική περιοχή: Γιορούμπα, νοτιοδυτική Νιγηρία
Προέλευση: Ιμπέτζου, πολιτεία του Λάγος
Υλικά: Σκαλιστό ξύλο, κοκκινωπή καστανή πατίνα, κοχύλια κάουρι και υφαντά στοιχεία
Χρονολόγηση: Απροσδιόριστη
Κατάσταση: Ορατές ρωγμές και τοπική φθορά
Περιγραφή
Αυτό το ζεύγος ανθρωπόμορφων αγαλματιδίων, γνωστών ως èrè ìbejì, απεικονίζει δύο όρθιες μορφές σκαλισμένες σε ξύλο, με γυαλιστερή κοκκινωπή καστανή πατίνα. Ο σχεδιασμός τους βασίζεται σε μια σχηματοποιημένη απόδοση του ανθρώπινου σώματος, που χαρακτηρίζεται από μεγάλα κεφάλια, κυλινδρικούς λαιμούς, στρογγυλεμένους ώμους και σχετικά κοντά άκρα. Τα πρόσωπα έχουν μεγάλα, εξογκωμένα μάτια, επιμήκεις μύτες, προτεταμένα χείλη και αυτιά σε μεγάλη απόσταση μεταξύ τους. Τα μάγουλα και το μέτωπο κοσμούνται με αρκετές παράλληλες εγχαράξεις. Οι μορφές διακρίνονται κυρίως από τα χτενίσματά τους: το ένα, ψηλό και πεπλατυσμένο, φέρει γεωμετρικά μοτίβα σε σχήμα ψαροκόκαλου· το άλλο, κωνικό, έχει λεπτές κάθετες αυλακώσεις και στην κορυφή του ένα μικρό εξόγκωμα. Στους κορμούς διακρίνονται ανάγλυφα στήθη, ενώ τα λυγισμένα χέρια τοποθετούν τις παλάμες κοντά στους γοφούς. Τα πόδια στηρίζονται σε στρογγυλεμένες βάσεις και τα πέλματα αποδίδονται με ιδιαίτερη προσοχή. Σε φωτογραφία φαίνονται οι δύο μορφές μαζί, σε μια ομάδα που είναι καλυμμένη πλουσιοπάροχα με κοχύλια κάουρι, τοποθετημένα σε πυκνές σειρές πάνω σε ύφασμα ή ινώδη κατασκευή. Ρωγμές είναι ορατές, ιδιαίτερα στα καλύμματα της κεφαλής, στα πρόσωπα και στις βάσεις.
Ιστορική και καλλιτεχνική ανάλυση
Τα γλυπτά αυτά ανήκουν στην καλλιτεχνική παράδοση των Γιορούμπα που αφορά την απεικόνιση διδύμων και άκμασε στη Νιγηρία μεταξύ του 19ου και του 20ού αιώνα. Ο σχεδιασμός τους αντανακλά μια αισθητική που συνδυάζει συμβατικές αναλογίες, διακοσμητική ακρίβεια και επιδίωξη της ισορροπίας. Τα υπερμεγέθη κεφάλια κατέχουν κεντρική θέση στη σύνθεση. Η έμφαση αυτή στο κεφάλι αντανακλά την αντίληψη των Γιορούμπα, σύμφωνα με την οποία το orí αποτελεί θεμελιώδη όψη του ατόμου, συνδεδεμένη με την ταυτότητα και το πεπρωμένο του. Η σχολαστική απόδοση των χτενισμάτων και των ουλών τελετουργικής σημασίας μαρτυρά δεξιοτεχνία στην ξυλουργική. Οι διαφορές ανάμεσα στις δύο μορφές αναδεικνύουν την ελευθερία των γλυπτών στο πλαίσιο μιας παράδοσης που διέπεται από κοινές μορφολογικές αρχές. Η απόδοση της προέλευσης στο χωριό Ιμπέτζου, στη σημερινή πολιτεία του Λάγος, προσφέρει ένα ενδιαφέρον γεωγραφικό στοιχείο. Ωστόσο, δεν αρκεί για να προσδιοριστεί κάποιο συγκεκριμένο εργαστήριο ή να καθοριστεί με βεβαιότητα η χρονολόγηση.
Εικονογραφία
Η εικονογραφία των èrè ìbejì βασίζεται σε μια εξιδανικευμένη απεικόνιση του ανθρώπου. Αν και προορίζονται να παραπέμπουν σε δίδυμα παιδιά, τα γλυπτά αυτά συνήθως αποδίδουν τα σωματικά χαρακτηριστικά ώριμων ατόμων. Τα περίτεχνα χτενίσματα τονίζουν τη σημασία της εξωτερικής εμφάνισης και της κοινωνικής ταυτότητας. Οι ουλές στο πρόσωπο αποτελούν μέρος της αισθητικής και πολιτισμικής παράδοσης των Γιορούμπα, όμως η διάταξή τους δεν επιτρέπει να προσδιοριστεί με βεβαιότητα κάποια συγκεκριμένη οικογενειακή καταγωγή στη συγκεκριμένη περίπτωση. Τα σωματικά χαρακτηριστικά επιτρέπουν την έμφυλη ερμηνεία των μορφών, χωρίς όμως να διασφαλίζουν την ταυτοποίηση του φύλου καθεμιάς. Τα κοχύλια κάουρι, που συνδέονται σε διάφορες παραδόσεις της Δυτικής Αφρικής με τον πλούτο και την ευημερία, εμπλουτίζουν τον συμβολικό τους χαρακτήρα.
Ιστορική και καλλιτεχνική αποτίμηση
Η καλλιτεχνική αξία αυτού του συνόλου έγκειται στην ποιότητα των μορφών του και στην ισορροπία ανάμεσα στην αφαίρεση και την παραστατικότητα. Τα εκφραστικά πρόσωπα, τα βαθιά εγχαραγμένα χτενίσματα και η λαμπερή πατίνα μαρτυρούν ιδιαίτερα σχολαστική γλυπτική δεξιοτεχνία. Η παράθεση των δύο μορφών αναδεικνύει τις επιμέρους διαφοροποιήσεις τους, οι οποίες ενισχύουν την οπτική συμπληρωματικότητά τους. Η προσθήκη ενός περιδέραιου από κοχύλια κάουρι εισάγει επίσης μια σημαντική υλική διάσταση: το έργο δεν περιορίζεται πλέον στη γλυπτική, αλλά ενσωματώνει στοιχεία που συμβάλλουν στη χρήση και την παρουσίασή του.
Πολιτισμικό πλαίσιο
Στους Γιορούμπα, οι γεννήσεις διδύμων κατέχουν σημαντική θέση στις οικογενειακές και θρησκευτικές πεποιθήσεις. Τα δίδυμα, που αποκαλούνται ìbejì, θεωρούνται παραδοσιακά όντα με ξεχωριστή θέση, ικανά να φέρουν ευλογίες στην οικογένειά τους. Σε αρκετές κοινότητες των Γιορούμπα συνδέονται με τον Ṣàngó, τη θεότητα της βροντής και της δύναμης. Η σύνδεση αυτή βοηθά να εξηγηθεί η προσοχή που δίνεται στη γέννησή τους, στην προστασία τους και στη διατήρηση της μνήμης τους. Η κατασκευή αγαλματιδίων èrè ìbejì αντανακλά, επομένως, μια αντίληψη για το άτομο, σύμφωνα με την οποία οι οικογενειακοί δεσμοί μπορούν να συνεχίζονται και μετά τον θάνατο.
Τελετουργική χρήση
Όταν πέθαινε ένα από τα δίδυμα, η οικογένειά του μπορούσε να παραγγείλει ένα αγαλματίδιο, με σκοπό να διατηρήσει μια συμβολική σχέση με τον νεκρό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, κατασκευάζονταν δύο μορφές όταν είχαν πεθάνει και τα δύο παιδιά. Τα γλυπτά αυτά λάμβαναν φροντίδα ανάλογη με εκείνη που προσφερόταν στους ζωντανούς: πλύσιμο, επάλειψη με έλαια, ένδυση, στολισμό και προσφορές τροφής. Μπορούσαν να φυλάσσονται στο σπίτι ή σε οικογενειακό βωμό. Η παρουσία πολυάριθμων κοχυλιών κάουρι σε αυτό το σύνολο συνάδει με αυτή την παράδοση στολισμού. Ωστόσο, η συγκεκριμένη τελετουργική χρήση του δεν μπορεί να προσδιοριστεί αποκλειστικά βάσει των φωτογραφιών.
Ιστορική σημασία στην τέχνη των Γιορούμπα
Τα èrè ìbejì αποτελούν σημαντική μαρτυρία για τις σχέσεις ανάμεσα στη γλυπτική, την οικογενειακή μνήμη και τις θρησκευτικές πεποιθήσεις των Γιορούμπα. Η μορφολογική τους ποικιλομορφία επιτρέπει τη μελέτη των περιφερειακών παραδόσεων, των εργαστηρίων γλυπτικής και της εξέλιξης των καλλιτεχνικών πρακτικών. Αυτό το ζεύγος αναδεικνύει την ικανότητα των καλλιτεχνών των Γιορούμπα να μετατρέπουν μια βαθιά ανθρώπινη οικογενειακή εμπειρία σε ένα έργο τέχνης με διάρκεια. Υπενθυμίζει επίσης ότι η ιστορική αξία ενός αφρικανικού γλυπτού έγκειται τόσο στο πολιτισμικό του πλαίσιο και τη λειτουργία του όσο και στις αισθητικές του ιδιότητες.
Βιβλιογραφία — Αναφορές
Chemeche, George, with John Pemberton III and John Picton. Ibeji: The Yoruba Cult of Twins. Milan: 5 Continents, 2003.
Joubert, Hélène, and Xavier Richer. Ibeji: Divins jumeaux / Divine Twins. Paris: Somogy Éditions d'Art, 2016.
Drewal, Henry John, John Pemberton III, and Rowland Abiodun. Yoruba: Nine Centuries of African Art and Thought. New York: Center for African Art, 1989.
Abiodun, Rowland. Yoruba Art and Language: Seeking the African in African Art. Cambridge: Cambridge University Press, 2014.
Drewal, Margaret Thompson. Yoruba Ritual: Performers, Play, Agency. Bloomington: Indiana University Press, 1992.
Πνευματικά δικαιώματα και επιστημονική τεκμηρίωση
Ορισμένες από τις πληροφορίες και τις φωτογραφίες έχουν παραχθεί με τη συνδρομή τεχνητής νοημοσύνης και βασίζονται σε δημοσιευμένες πηγές εθνογραφίας, αρχαιολογίας και ιστορίας της τέχνης. Τα πρωτότυπα κείμενα και οι φωτογραφίες ενδέχεται να προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα. Επιφυλάσσονται όλα τα δικαιώματα των αντίστοιχων δικαιούχων.
Πληροφοριοδότης Amadou Dogo
Αρ. ευρετηρίου MAZ34667
Ιστορία πωλητή
Η ενασχόληση του Βολφγκανγκ Γιανίκκη με την αφρικανική τέχνη ξεκίνησε όχι στον χώρο εργασίας ή στην αγορά, αλλά σε ένα πιο ήσυχο, εσωτερικό πεδίο—ανάμεσα σε χαρτιά, βιβλία και αντικείμενα που ανήκαν στον πατέρα του. Το αρχείο για τις πρώην αποικίες της Γερμανίας δεν είχε δομηθεί για να αφηγηθεί μια ενιαία ιστορία· πρότεινε πολλές. Προκαλούσε κριτική σκέψη αντί σεβασμού και δίδαξε από νωρίς στον Γιανίκκη ότι τα αντικείμενα ποτέ δεν είναι μουγκά. Με μεταφέρουν μέσα στον χρόνο—θραύση και συνέχεια συνυπάρχουν με τον ίδιο τον τρόπο—και ζητούν να διαβαστούν όσο το δυνατόν προσεκτικότερα, όπως τα κείμενα.
Για περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα, ο Γιανίκκη εργάζεται ως συλλέκτης, έμπορος και διαμεσολαβητής, αν και κανένας από αυτούς τους όρους δεν αποτυπώνει πλήρως το σχήμα της πρακτικής του. Εκείνα που παλιότερα ομαδοποιούνταν, με υπερβολική χαλαρότητα, under τον τίτλο “Τ Tribal Art” ποτέ δεν φαινόταν γι’ αυτόν ως σφραγισμένη ή ιστορική κατηγορία. Είναι, αντίθετα, ένα σετ ζωντανών παραδόσεων, συνεχώς διαπραγματευόμενο με το παρόν. Η ακαδημαϊκή του εκπαίδευση—στην εθνολογία, στην Ιστορία της Τέχνης και στο Συγκριτικό Δίκαιο—παρείχε μια γραμματική. Η γλώσσα την ίδια την έμαθε αλλού. Στο Μάλι, την Καμερούν, την Ακτή Ελεφαντοστού, το Μπιαρί-Μαφά, το Τόγκο και την Γκάνα, η γνώση αναδύθηκε αργά, μέσα από επαναλαμβανόμενες συναντήσεις που σφυρηλάτησαν σχέσεις και μέσα από την αμοιβαία εμπιστοσύνη που χτίστηκε όχι απότομα αλλά διαμέσου χρόνου.
Το Μάλι έγινε ο βαρυτικός κεντρικός άξονας αυτής της εμπειρίας. Μεταξύ 2002 και 2012, ο Γιανίκκη έζησε και εργάστηκε στο Μάμακο και στο Σεγού, όπου διεύθυνε το Tribalartforum, μια γκαλερί με θέα τον Νίγηρα. Ο χώρος αντέκρουε την εύκολη χρονολόγηση. Γλυπτά και κεραμικά μοιράζονταν το δωμάτιο με τη φωτογραφία, και έργα του Malick Sidibé—εικόνες της μαλιάνι νεολαίας στα μέσα της δεκαετίας του 1970, αυτοπεποίθησης και εκστατικής ενέργειας—κρεμόντουσαν δίπλα σε αρχαιότερες ιερές μορφές. Το αποτέλεσμα δεν ήταν νοσταλγικό αλλά διαφωτιστικό: παρελθόν και παρόν δεν αλληλοδιαγράφονται· οξύνουν το ένα το άλλο.
Ο πόλεμος του 2012 τελείωσε αυτό το κεφάλαιο απότομα, όπως τείνουν να κάνουν οι πόλεμοι. Αλλά δεν διέλυσε τη δουλειά. Μαζί με τον Aguibou Kamaté, ο Γιανίκκη επανασυστάθηκε στο Λομέ, κοντύτερα στα μέρη όπου προέρχονταν πολλά από τα αντικείμενα και στις διαδρομές που συνεχίζουν να διασχίζουν. Από το 2018, η Βερολίνο έχει γίνει ένα ακόμη σημείο σε αυτή τη χάρτη. Η Galerie Wolfgang Jaenicke λειτουργεί πλέον αντίθετα από το Παλάτι Charlottenburg, στηριζόμενη από μια μικρή ομάδα ειδικών. Εστιάζει, ιδιαιτέρως, σε μπρούνζες και τερακότες της Δυτικής Αφρικής—υλικά με τη γη και τη φωτιά, και σε μορφές μνήμης που αντιστέκονται σε εύκολη μετάφραση.
Αυτό που διακρίνει την πρακτική του Γιανίκκη δεν είναι μόνο η γεωγραφική της έκταση αλλά η εσωτερική της ένταση. Το πεδίο εργασίας συμπληρώνεται με έρευνα προελεύσεων· το εμπόριο αντιμετωπίζεται ως αναπόσπαστο από την ευθύνη. Σε συνεργασία με μουσεία και ακαδημαϊκές πρωτοβουλίες, η κυκλοφορία δεν θεωρείται εξαγωγή αλλά ηθική διαδικασία που παραμένει ανολοκλήρωτη. Στόχος δεν είναι να απομακρύνει αντικείμενα από τον κόσμο και να τα σφραγίσει, αλλά να τα καθιστά αναγνώσιμα εντός αυτού—να τα επιτρέψει να συνεχίσουν να μιλούν, ακόμη και όταν οι όροι της φωνής τους αλλάζουν.
------------
Galerie Wolfgang Jaenicke προς το παρόν είναι μια γκαλερί με έδρα το Βερολίνο, που εξειδικεύεται στην δυτική αφρικανική γλυπτική, τα μπρούνζ, τις τερακότες, τις μάσκες και την σύγχρονη αφρικανική τέχνη. Διευθύνεται από τον Βολφγκανγκ Γιανίκκη, του οποίου το έργο συνδυάζει τη συλλογή, την εμπορία, την έρευνα προελεύσεων, το πεδίο και την αρχειακή τεκμηρίωση.
Σύμφωνα με τον ίδιο τον λογαριασμό της γκαλερί, ο Γιανίκκη σπούδασε εθνολογία, ιστορία της τέχνης και συγκριτικό δίκαιο και εργάζεται στον χώρο της αφρικανικής τέχνης για πάνω από είκοσι πέντε χρόνια. Οι δραστηριότητές του ανάπτυξαν μέσω μακροχρόνιας εμπλοκής σε χώρες όπως το Μάλι, το Καμερούν, η Ακτή Ελεφαντοστού, το Μπιρκί Σαφώ, η Γκάνα και το Τόγκο. Αντί να παρουσιάζει την αφρικανική τέχνη ως κλειστή ιστορική κατηγορία, τη χαρακτηρίζει ως συνεχιζόμενη πολιτιστική παράδοση που διαμορφώνεται από ζωντανές κοινότητες και μεταβαλλόμενα ιστορικά συμφραζόμενα.
Μια ιδιαίτερα σημαντική φάση της καριέρας του ήταν στο Μάλι, όπου έζησε και εργάστηκε περίπου από το 2002 έως το 2012 στο Μάλακο και το Σεγού. Εκεί λειτούργησε το Tribalartforum, μια γκαλερί που συνδύαζε αρχαία αφρικανική γλυπτική με σύγχρονη αφρικανική φωτογραφία, συμπεριλαμβανομένων έργων του Malick Sidibé. Η πολιτική και στρατιωτική κρίση στο Μάλι το 2012 οδήγησε στο κλείσιμο αυτής της φάσης της δραστηριότητας.
Αργότερα, μαζί με τον Aguibou Kamaté, ο Γιανίκκη συνέχισε να εργάζεται από το Λομέ, Τόγκο, πριν εγκαινιάσει τη γκαλερί στη Βερολίνο κοντά στο Παλάτι Charlottenburg. Η γκαλερί δίνει ιδιαίτερη έμφαση στους μπρούνζες δυτικής Αφρικής, τις τερακότες, έργα που σχετίζονται με το Μπόινί και το Ίφε, τη γλυπτική Nok, την τέχνη των Ντόγκον, τη γλυπτική Baule, τα αντικείμενα Senufo και το υλικό των Γκουόμπι.
Ένα διακριτικό στοιχείο της δημόσιας θέσης του Γιανίκκη είναι η επαναλαμβανόμενη έμφαση στη διαφάνεια προελεύσεων και στις συζητήσεις αποκατάστασης. Σε αρκετές δημοσιευμένες καταγραφές αντικειμένων, η γκαλερί συζητά ρητά ζητήματα γύρω από τεκμηρίωση εξαγωγής, τις συμβάσεις της UNESCO, τις ιστορίες ιδιοκτησίας και τη συνεργασία με μελετητές και ερευνητές αποκατάστασης. Αυτές οι δηλώσεις αντικατοπτρίζουν ευρύτερες σύγχρονες συζητήσεις σχετικά με την κυκλοφορία της αφρικανικής πολιτισμικής κληρονομιάς, τη νομιμότητα, την ιστορία συλλογής και τις πρακτικές απόκτησης από μουσεία.
Η γκαλερί διατηρεί εκτενείς διαδικτυακές αρχεία και καταλόγους που τεκμηριώνουν εκατοντάδες αφρικανικά αντικείμενα, συμπεριλαμβανομένων μπρούνζες του Μπόινι και Ίφε, τερακότες Nok, γλυπτικά Ντόγκον, φιγούρες Baule, αντικείμενα Fon, φιγούρες Moba και άλλ material δυτικής Αφρικής.
Για ερευνητές που ενδιαφέρονται για την ιστορία του εμπορίου αφρικανικής τέχνης, ο Γιανίκκη αντιπροσωπεύει μια μεταγενέστερη γενιά εμπόρων σε σχέση με φιγούρες όπως ο John J. Klejman. Ενώ ο Klejman ανήκε στην μεταπολεμική αγορά της Νέας Υόρκης της δεκαετίας του 1950–1970, η δουλειά του Γιανίκκη διαμορφώθηκε από σύγχρονες ανησυχίες με την τεκμηρίωση πεδίου, την έρευνα προελεύσεων, τις συζητήσεις επιστροφής, ψηφιακά αρχεία και άμεση επαφή με δίκτυα και καλλιτέχνες της Δυτικής Αφρικής.
Αυτό το κείμενο βασίζεται σε AI Information
Μετάφραση από Google ΜετάφρασηΖεύγος αγαλματιδίων Ίμπετζι — Èrè Ìbejì
Πολιτισμική περιοχή: Γιορούμπα, νοτιοδυτική Νιγηρία
Προέλευση: Ιμπέτζου, πολιτεία του Λάγος
Υλικά: Σκαλιστό ξύλο, κοκκινωπή καστανή πατίνα, κοχύλια κάουρι και υφαντά στοιχεία
Χρονολόγηση: Απροσδιόριστη
Κατάσταση: Ορατές ρωγμές και τοπική φθορά
Περιγραφή
Αυτό το ζεύγος ανθρωπόμορφων αγαλματιδίων, γνωστών ως èrè ìbejì, απεικονίζει δύο όρθιες μορφές σκαλισμένες σε ξύλο, με γυαλιστερή κοκκινωπή καστανή πατίνα. Ο σχεδιασμός τους βασίζεται σε μια σχηματοποιημένη απόδοση του ανθρώπινου σώματος, που χαρακτηρίζεται από μεγάλα κεφάλια, κυλινδρικούς λαιμούς, στρογγυλεμένους ώμους και σχετικά κοντά άκρα. Τα πρόσωπα έχουν μεγάλα, εξογκωμένα μάτια, επιμήκεις μύτες, προτεταμένα χείλη και αυτιά σε μεγάλη απόσταση μεταξύ τους. Τα μάγουλα και το μέτωπο κοσμούνται με αρκετές παράλληλες εγχαράξεις. Οι μορφές διακρίνονται κυρίως από τα χτενίσματά τους: το ένα, ψηλό και πεπλατυσμένο, φέρει γεωμετρικά μοτίβα σε σχήμα ψαροκόκαλου· το άλλο, κωνικό, έχει λεπτές κάθετες αυλακώσεις και στην κορυφή του ένα μικρό εξόγκωμα. Στους κορμούς διακρίνονται ανάγλυφα στήθη, ενώ τα λυγισμένα χέρια τοποθετούν τις παλάμες κοντά στους γοφούς. Τα πόδια στηρίζονται σε στρογγυλεμένες βάσεις και τα πέλματα αποδίδονται με ιδιαίτερη προσοχή. Σε φωτογραφία φαίνονται οι δύο μορφές μαζί, σε μια ομάδα που είναι καλυμμένη πλουσιοπάροχα με κοχύλια κάουρι, τοποθετημένα σε πυκνές σειρές πάνω σε ύφασμα ή ινώδη κατασκευή. Ρωγμές είναι ορατές, ιδιαίτερα στα καλύμματα της κεφαλής, στα πρόσωπα και στις βάσεις.
Ιστορική και καλλιτεχνική ανάλυση
Τα γλυπτά αυτά ανήκουν στην καλλιτεχνική παράδοση των Γιορούμπα που αφορά την απεικόνιση διδύμων και άκμασε στη Νιγηρία μεταξύ του 19ου και του 20ού αιώνα. Ο σχεδιασμός τους αντανακλά μια αισθητική που συνδυάζει συμβατικές αναλογίες, διακοσμητική ακρίβεια και επιδίωξη της ισορροπίας. Τα υπερμεγέθη κεφάλια κατέχουν κεντρική θέση στη σύνθεση. Η έμφαση αυτή στο κεφάλι αντανακλά την αντίληψη των Γιορούμπα, σύμφωνα με την οποία το orí αποτελεί θεμελιώδη όψη του ατόμου, συνδεδεμένη με την ταυτότητα και το πεπρωμένο του. Η σχολαστική απόδοση των χτενισμάτων και των ουλών τελετουργικής σημασίας μαρτυρά δεξιοτεχνία στην ξυλουργική. Οι διαφορές ανάμεσα στις δύο μορφές αναδεικνύουν την ελευθερία των γλυπτών στο πλαίσιο μιας παράδοσης που διέπεται από κοινές μορφολογικές αρχές. Η απόδοση της προέλευσης στο χωριό Ιμπέτζου, στη σημερινή πολιτεία του Λάγος, προσφέρει ένα ενδιαφέρον γεωγραφικό στοιχείο. Ωστόσο, δεν αρκεί για να προσδιοριστεί κάποιο συγκεκριμένο εργαστήριο ή να καθοριστεί με βεβαιότητα η χρονολόγηση.
Εικονογραφία
Η εικονογραφία των èrè ìbejì βασίζεται σε μια εξιδανικευμένη απεικόνιση του ανθρώπου. Αν και προορίζονται να παραπέμπουν σε δίδυμα παιδιά, τα γλυπτά αυτά συνήθως αποδίδουν τα σωματικά χαρακτηριστικά ώριμων ατόμων. Τα περίτεχνα χτενίσματα τονίζουν τη σημασία της εξωτερικής εμφάνισης και της κοινωνικής ταυτότητας. Οι ουλές στο πρόσωπο αποτελούν μέρος της αισθητικής και πολιτισμικής παράδοσης των Γιορούμπα, όμως η διάταξή τους δεν επιτρέπει να προσδιοριστεί με βεβαιότητα κάποια συγκεκριμένη οικογενειακή καταγωγή στη συγκεκριμένη περίπτωση. Τα σωματικά χαρακτηριστικά επιτρέπουν την έμφυλη ερμηνεία των μορφών, χωρίς όμως να διασφαλίζουν την ταυτοποίηση του φύλου καθεμιάς. Τα κοχύλια κάουρι, που συνδέονται σε διάφορες παραδόσεις της Δυτικής Αφρικής με τον πλούτο και την ευημερία, εμπλουτίζουν τον συμβολικό τους χαρακτήρα.
Ιστορική και καλλιτεχνική αποτίμηση
Η καλλιτεχνική αξία αυτού του συνόλου έγκειται στην ποιότητα των μορφών του και στην ισορροπία ανάμεσα στην αφαίρεση και την παραστατικότητα. Τα εκφραστικά πρόσωπα, τα βαθιά εγχαραγμένα χτενίσματα και η λαμπερή πατίνα μαρτυρούν ιδιαίτερα σχολαστική γλυπτική δεξιοτεχνία. Η παράθεση των δύο μορφών αναδεικνύει τις επιμέρους διαφοροποιήσεις τους, οι οποίες ενισχύουν την οπτική συμπληρωματικότητά τους. Η προσθήκη ενός περιδέραιου από κοχύλια κάουρι εισάγει επίσης μια σημαντική υλική διάσταση: το έργο δεν περιορίζεται πλέον στη γλυπτική, αλλά ενσωματώνει στοιχεία που συμβάλλουν στη χρήση και την παρουσίασή του.
Πολιτισμικό πλαίσιο
Στους Γιορούμπα, οι γεννήσεις διδύμων κατέχουν σημαντική θέση στις οικογενειακές και θρησκευτικές πεποιθήσεις. Τα δίδυμα, που αποκαλούνται ìbejì, θεωρούνται παραδοσιακά όντα με ξεχωριστή θέση, ικανά να φέρουν ευλογίες στην οικογένειά τους. Σε αρκετές κοινότητες των Γιορούμπα συνδέονται με τον Ṣàngó, τη θεότητα της βροντής και της δύναμης. Η σύνδεση αυτή βοηθά να εξηγηθεί η προσοχή που δίνεται στη γέννησή τους, στην προστασία τους και στη διατήρηση της μνήμης τους. Η κατασκευή αγαλματιδίων èrè ìbejì αντανακλά, επομένως, μια αντίληψη για το άτομο, σύμφωνα με την οποία οι οικογενειακοί δεσμοί μπορούν να συνεχίζονται και μετά τον θάνατο.
Τελετουργική χρήση
Όταν πέθαινε ένα από τα δίδυμα, η οικογένειά του μπορούσε να παραγγείλει ένα αγαλματίδιο, με σκοπό να διατηρήσει μια συμβολική σχέση με τον νεκρό. Σε ορισμένες περιπτώσεις, κατασκευάζονταν δύο μορφές όταν είχαν πεθάνει και τα δύο παιδιά. Τα γλυπτά αυτά λάμβαναν φροντίδα ανάλογη με εκείνη που προσφερόταν στους ζωντανούς: πλύσιμο, επάλειψη με έλαια, ένδυση, στολισμό και προσφορές τροφής. Μπορούσαν να φυλάσσονται στο σπίτι ή σε οικογενειακό βωμό. Η παρουσία πολυάριθμων κοχυλιών κάουρι σε αυτό το σύνολο συνάδει με αυτή την παράδοση στολισμού. Ωστόσο, η συγκεκριμένη τελετουργική χρήση του δεν μπορεί να προσδιοριστεί αποκλειστικά βάσει των φωτογραφιών.
Ιστορική σημασία στην τέχνη των Γιορούμπα
Τα èrè ìbejì αποτελούν σημαντική μαρτυρία για τις σχέσεις ανάμεσα στη γλυπτική, την οικογενειακή μνήμη και τις θρησκευτικές πεποιθήσεις των Γιορούμπα. Η μορφολογική τους ποικιλομορφία επιτρέπει τη μελέτη των περιφερειακών παραδόσεων, των εργαστηρίων γλυπτικής και της εξέλιξης των καλλιτεχνικών πρακτικών. Αυτό το ζεύγος αναδεικνύει την ικανότητα των καλλιτεχνών των Γιορούμπα να μετατρέπουν μια βαθιά ανθρώπινη οικογενειακή εμπειρία σε ένα έργο τέχνης με διάρκεια. Υπενθυμίζει επίσης ότι η ιστορική αξία ενός αφρικανικού γλυπτού έγκειται τόσο στο πολιτισμικό του πλαίσιο και τη λειτουργία του όσο και στις αισθητικές του ιδιότητες.
Βιβλιογραφία — Αναφορές
Chemeche, George, with John Pemberton III and John Picton. Ibeji: The Yoruba Cult of Twins. Milan: 5 Continents, 2003.
Joubert, Hélène, and Xavier Richer. Ibeji: Divins jumeaux / Divine Twins. Paris: Somogy Éditions d'Art, 2016.
Drewal, Henry John, John Pemberton III, and Rowland Abiodun. Yoruba: Nine Centuries of African Art and Thought. New York: Center for African Art, 1989.
Abiodun, Rowland. Yoruba Art and Language: Seeking the African in African Art. Cambridge: Cambridge University Press, 2014.
Drewal, Margaret Thompson. Yoruba Ritual: Performers, Play, Agency. Bloomington: Indiana University Press, 1992.
Πνευματικά δικαιώματα και επιστημονική τεκμηρίωση
Ορισμένες από τις πληροφορίες και τις φωτογραφίες έχουν παραχθεί με τη συνδρομή τεχνητής νοημοσύνης και βασίζονται σε δημοσιευμένες πηγές εθνογραφίας, αρχαιολογίας και ιστορίας της τέχνης. Τα πρωτότυπα κείμενα και οι φωτογραφίες ενδέχεται να προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα. Επιφυλάσσονται όλα τα δικαιώματα των αντίστοιχων δικαιούχων.
Πληροφοριοδότης Amadou Dogo
Αρ. ευρετηρίου MAZ34667
Ιστορία πωλητή
Η ενασχόληση του Βολφγκανγκ Γιανίκκη με την αφρικανική τέχνη ξεκίνησε όχι στον χώρο εργασίας ή στην αγορά, αλλά σε ένα πιο ήσυχο, εσωτερικό πεδίο—ανάμεσα σε χαρτιά, βιβλία και αντικείμενα που ανήκαν στον πατέρα του. Το αρχείο για τις πρώην αποικίες της Γερμανίας δεν είχε δομηθεί για να αφηγηθεί μια ενιαία ιστορία· πρότεινε πολλές. Προκαλούσε κριτική σκέψη αντί σεβασμού και δίδαξε από νωρίς στον Γιανίκκη ότι τα αντικείμενα ποτέ δεν είναι μουγκά. Με μεταφέρουν μέσα στον χρόνο—θραύση και συνέχεια συνυπάρχουν με τον ίδιο τον τρόπο—και ζητούν να διαβαστούν όσο το δυνατόν προσεκτικότερα, όπως τα κείμενα.
Για περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα, ο Γιανίκκη εργάζεται ως συλλέκτης, έμπορος και διαμεσολαβητής, αν και κανένας από αυτούς τους όρους δεν αποτυπώνει πλήρως το σχήμα της πρακτικής του. Εκείνα που παλιότερα ομαδοποιούνταν, με υπερβολική χαλαρότητα, under τον τίτλο “Τ Tribal Art” ποτέ δεν φαινόταν γι’ αυτόν ως σφραγισμένη ή ιστορική κατηγορία. Είναι, αντίθετα, ένα σετ ζωντανών παραδόσεων, συνεχώς διαπραγματευόμενο με το παρόν. Η ακαδημαϊκή του εκπαίδευση—στην εθνολογία, στην Ιστορία της Τέχνης και στο Συγκριτικό Δίκαιο—παρείχε μια γραμματική. Η γλώσσα την ίδια την έμαθε αλλού. Στο Μάλι, την Καμερούν, την Ακτή Ελεφαντοστού, το Μπιαρί-Μαφά, το Τόγκο και την Γκάνα, η γνώση αναδύθηκε αργά, μέσα από επαναλαμβανόμενες συναντήσεις που σφυρηλάτησαν σχέσεις και μέσα από την αμοιβαία εμπιστοσύνη που χτίστηκε όχι απότομα αλλά διαμέσου χρόνου.
Το Μάλι έγινε ο βαρυτικός κεντρικός άξονας αυτής της εμπειρίας. Μεταξύ 2002 και 2012, ο Γιανίκκη έζησε και εργάστηκε στο Μάμακο και στο Σεγού, όπου διεύθυνε το Tribalartforum, μια γκαλερί με θέα τον Νίγηρα. Ο χώρος αντέκρουε την εύκολη χρονολόγηση. Γλυπτά και κεραμικά μοιράζονταν το δωμάτιο με τη φωτογραφία, και έργα του Malick Sidibé—εικόνες της μαλιάνι νεολαίας στα μέσα της δεκαετίας του 1970, αυτοπεποίθησης και εκστατικής ενέργειας—κρεμόντουσαν δίπλα σε αρχαιότερες ιερές μορφές. Το αποτέλεσμα δεν ήταν νοσταλγικό αλλά διαφωτιστικό: παρελθόν και παρόν δεν αλληλοδιαγράφονται· οξύνουν το ένα το άλλο.
Ο πόλεμος του 2012 τελείωσε αυτό το κεφάλαιο απότομα, όπως τείνουν να κάνουν οι πόλεμοι. Αλλά δεν διέλυσε τη δουλειά. Μαζί με τον Aguibou Kamaté, ο Γιανίκκη επανασυστάθηκε στο Λομέ, κοντύτερα στα μέρη όπου προέρχονταν πολλά από τα αντικείμενα και στις διαδρομές που συνεχίζουν να διασχίζουν. Από το 2018, η Βερολίνο έχει γίνει ένα ακόμη σημείο σε αυτή τη χάρτη. Η Galerie Wolfgang Jaenicke λειτουργεί πλέον αντίθετα από το Παλάτι Charlottenburg, στηριζόμενη από μια μικρή ομάδα ειδικών. Εστιάζει, ιδιαιτέρως, σε μπρούνζες και τερακότες της Δυτικής Αφρικής—υλικά με τη γη και τη φωτιά, και σε μορφές μνήμης που αντιστέκονται σε εύκολη μετάφραση.
Αυτό που διακρίνει την πρακτική του Γιανίκκη δεν είναι μόνο η γεωγραφική της έκταση αλλά η εσωτερική της ένταση. Το πεδίο εργασίας συμπληρώνεται με έρευνα προελεύσεων· το εμπόριο αντιμετωπίζεται ως αναπόσπαστο από την ευθύνη. Σε συνεργασία με μουσεία και ακαδημαϊκές πρωτοβουλίες, η κυκλοφορία δεν θεωρείται εξαγωγή αλλά ηθική διαδικασία που παραμένει ανολοκλήρωτη. Στόχος δεν είναι να απομακρύνει αντικείμενα από τον κόσμο και να τα σφραγίσει, αλλά να τα καθιστά αναγνώσιμα εντός αυτού—να τα επιτρέψει να συνεχίσουν να μιλούν, ακόμη και όταν οι όροι της φωνής τους αλλάζουν.
------------
Galerie Wolfgang Jaenicke προς το παρόν είναι μια γκαλερί με έδρα το Βερολίνο, που εξειδικεύεται στην δυτική αφρικανική γλυπτική, τα μπρούνζ, τις τερακότες, τις μάσκες και την σύγχρονη αφρικανική τέχνη. Διευθύνεται από τον Βολφγκανγκ Γιανίκκη, του οποίου το έργο συνδυάζει τη συλλογή, την εμπορία, την έρευνα προελεύσεων, το πεδίο και την αρχειακή τεκμηρίωση.
Σύμφωνα με τον ίδιο τον λογαριασμό της γκαλερί, ο Γιανίκκη σπούδασε εθνολογία, ιστορία της τέχνης και συγκριτικό δίκαιο και εργάζεται στον χώρο της αφρικανικής τέχνης για πάνω από είκοσι πέντε χρόνια. Οι δραστηριότητές του ανάπτυξαν μέσω μακροχρόνιας εμπλοκής σε χώρες όπως το Μάλι, το Καμερούν, η Ακτή Ελεφαντοστού, το Μπιρκί Σαφώ, η Γκάνα και το Τόγκο. Αντί να παρουσιάζει την αφρικανική τέχνη ως κλειστή ιστορική κατηγορία, τη χαρακτηρίζει ως συνεχιζόμενη πολιτιστική παράδοση που διαμορφώνεται από ζωντανές κοινότητες και μεταβαλλόμενα ιστορικά συμφραζόμενα.
Μια ιδιαίτερα σημαντική φάση της καριέρας του ήταν στο Μάλι, όπου έζησε και εργάστηκε περίπου από το 2002 έως το 2012 στο Μάλακο και το Σεγού. Εκεί λειτούργησε το Tribalartforum, μια γκαλερί που συνδύαζε αρχαία αφρικανική γλυπτική με σύγχρονη αφρικανική φωτογραφία, συμπεριλαμβανομένων έργων του Malick Sidibé. Η πολιτική και στρατιωτική κρίση στο Μάλι το 2012 οδήγησε στο κλείσιμο αυτής της φάσης της δραστηριότητας.
Αργότερα, μαζί με τον Aguibou Kamaté, ο Γιανίκκη συνέχισε να εργάζεται από το Λομέ, Τόγκο, πριν εγκαινιάσει τη γκαλερί στη Βερολίνο κοντά στο Παλάτι Charlottenburg. Η γκαλερί δίνει ιδιαίτερη έμφαση στους μπρούνζες δυτικής Αφρικής, τις τερακότες, έργα που σχετίζονται με το Μπόινί και το Ίφε, τη γλυπτική Nok, την τέχνη των Ντόγκον, τη γλυπτική Baule, τα αντικείμενα Senufo και το υλικό των Γκουόμπι.
Ένα διακριτικό στοιχείο της δημόσιας θέσης του Γιανίκκη είναι η επαναλαμβανόμενη έμφαση στη διαφάνεια προελεύσεων και στις συζητήσεις αποκατάστασης. Σε αρκετές δημοσιευμένες καταγραφές αντικειμένων, η γκαλερί συζητά ρητά ζητήματα γύρω από τεκμηρίωση εξαγωγής, τις συμβάσεις της UNESCO, τις ιστορίες ιδιοκτησίας και τη συνεργασία με μελετητές και ερευνητές αποκατάστασης. Αυτές οι δηλώσεις αντικατοπτρίζουν ευρύτερες σύγχρονες συζητήσεις σχετικά με την κυκλοφορία της αφρικανικής πολιτισμικής κληρονομιάς, τη νομιμότητα, την ιστορία συλλογής και τις πρακτικές απόκτησης από μουσεία.
Η γκαλερί διατηρεί εκτενείς διαδικτυακές αρχεία και καταλόγους που τεκμηριώνουν εκατοντάδες αφρικανικά αντικείμενα, συμπεριλαμβανομένων μπρούνζες του Μπόινι και Ίφε, τερακότες Nok, γλυπτικά Ντόγκον, φιγούρες Baule, αντικείμενα Fon, φιγούρες Moba και άλλ material δυτικής Αφρικής.
Για ερευνητές που ενδιαφέρονται για την ιστορία του εμπορίου αφρικανικής τέχνης, ο Γιανίκκη αντιπροσωπεύει μια μεταγενέστερη γενιά εμπόρων σε σχέση με φιγούρες όπως ο John J. Klejman. Ενώ ο Klejman ανήκε στην μεταπολεμική αγορά της Νέας Υόρκης της δεκαετίας του 1950–1970, η δουλειά του Γιανίκκη διαμορφώθηκε από σύγχρονες ανησυχίες με την τεκμηρίωση πεδίου, την έρευνα προελεύσεων, τις συζητήσεις επιστροφής, ψηφιακά αρχεία και άμεση επαφή με δίκτυα και καλλιτέχνες της Δυτικής Αφρικής.
Αυτό το κείμενο βασίζεται σε AI Information
Μετάφραση από Google ΜετάφρασηΛεπτομέρειες
Indigenous object name
Ibeji
Ομάδα έθνικ/πολιτισμός
Γιορούμπα
Χώρα προέλευσης
Νιγηρία
Υλικό
Ξύλο
Sold with stand
Όχι
Κατάσταση
Fair condition
Τίτλος έργου τέχνης
A wooden sculpture
Height
28 cm
Depth
22 cm
Βάρος
1.1 kg
Γνησιότητα
Αυθεντικό/επίσημο
Πωλήθηκε από τον/-ην
ΓερμανίαΕπαληθεύτηκε
protop
Rechtliche Informationen des Verkäufers
- Unternehmen:
- Jaenicke Njoya GmbH
- Repräsentant:
- Wolfgang Jaenicke
- Adresse:
- Jaenicke Njoya GmbH
Klausenerplatz 7
14059 Berlin
GERMANY - Telefonnummer:
- +493033951033
- Email:
- w.jaenicke@jaenicke-njoya.com
- USt-IdNr.:
- DE241193499
AGB
AGB des Verkäufers. Mit einem Gebot auf dieses Los akzeptieren Sie ebenfalls die AGB des Verkäufers.
Widerrufsbelehrung
- Frist: 14 Tage sowie gemäß den hier angegebenen Bedingungen
- Rücksendkosten: Käufer trägt die unmittelbaren Kosten der Rücksendung der Ware
- Vollständige Widerrufsbelehrung
