Ένα σιδερένιο γλυπτό - Mumuye - Νιγηρία (χωρίς τιμή ασφαλείας)
02
ημέρες
14
ώρες
31
λεπτά
38
δευτερόλεπτα
Τρέχουσα προσφορά
€ 26
χωρίς τιμή ασφαλείας
Ειδικός
Επιλεγμένο από Dimitri André
Κατέχει μεταπτυχιακό στην Αφρικανική Μελέτη και 15 χρόνια εμπειρίας στην αφρικανική τέχνη.
Εκτιμήστε € 280 - € 350
 | 26 € | |
|---|---|---|
| 23 € | |
| 20 € | |
Προστασία Αγοραστή Catawiki
Η πληρωμή σας είναι ασφαλής μαζί μας μέχρι να παραλάβετε το αντικείμενό σας.Προβολή λεπτομερειών
Trustpilot 4.4 | 145217 κριτικών
Βαθμολογήθηκε με Άριστα στο Trustpilot.
Το «A iron sculpture» είναι ένα αυθεντικό γλυπτό Mumuye από μαύρο σίδηρο, από τη Νιγηρία, ύψους 55 εκ. και βάρους 2,5 κιλών, με βάση.
Περίληψη με τη βοήθεια τεχνητής νοημοσύνης
Περιγραφή από τον πωλητή
Ανθρωπόμορφη σιδερένια μορφή των Mumuye
Νιγηρία, περιοχή του Άνω Μπενουέ, πολιτισμικά αποδιδόμενη στους Mumuye
Υλικό: Σίδηρος, σφυρηλατημένος στο χέρι από ένα ενιαίο κομμάτι, χωρίς συγκολλημένους αρμούς, με βάση
Επιφάνεια: Καφέ έως σκούρος καφέ οξειδωμένος σίδηρος με ανοιχτόχρωμες επιφανειακές επικαθίσεις
Διαστάσεις: Ύψος: 55 cm, Βάρος: 2,5 kg
Αρ. καταλόγου MAZ34319
Περιγραφή
Αυτή η εξαιρετική σιδερένια μορφή των Mumuye ξεχωρίζει για τη ριζική απλοποίηση του ανθρώπινου σώματος σε λίγες επιμήκεις γραμμές και για την εντυπωσιακή παρουσία της στον χώρο. Η όρθια μορφή αναδύεται από δύο πόδια που απέχουν πολύ μεταξύ τους και είναι ελαφρώς λυγισμένα, σχηματίζοντας ένα ψηλό, τοξωτό άνοιγμα. Τα πέλματα έχουν σφυρηλατηθεί σε επίπεδες επιφάνειες. Πάνω από το σημείο όπου ενώνονται τα πόδια, ένας λεπτός κορμός, σχεδόν σαν ράβδος, εκτείνεται προς τα πάνω, ενώ δύο μακριά χέρια κατεβαίνουν εκατέρωθεν του επάνω τμήματός του. Ακολουθώντας διαφορετικές καμπύλες κατά μήκος του κατακόρυφου άξονα του σώματος, τα χέρια καταλήγουν σε μικρές, στρογγυλεμένες και πεπλατυσμένες παλάμες. Το έντονα αφαιρετικό κεφάλι φέρει δύο πλευρικές, φυλλόσχημες προεξοχές, που θυμίζουν τους χαρακτηριστικούς τύπους αυτιών ή κόμμωσης της γλυπτικής των Mumuye. Τα χαρακτηριστικά του προσώπου αποδίδονται ελάχιστα. Η σύνθεση αντλεί την εκφραστική της δύναμη από την αλληλεπίδραση ανάμεσα στον σφυρηλατημένο σίδηρο και στους γενναιόδωρους ανοιχτούς χώρους που διαχωρίζουν τα χέρια, τον κορμό και τα πόδια. Σκούρες καφέ περιοχές διάβρωσης, ώχρινες οξειδώσεις και ανοιχτόχρωμες επιφανειακές επικαθίσεις προσδίδουν στο μέταλλο μια πλούσια ποικιλόμορφη και ανομοιόμορφη υφή.
Σφυρηλατημένη από ένα ενιαίο κομμάτι σιδήρου
Το πιο αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό αυτής της μορφής είναι η εξελιγμένη τεχνική σφυρηλάτησής της. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, ολόκληρο το γλυπτό δημιουργήθηκε από ένα ενιαίο κομμάτι σιδήρου, χωρίς συγκόλληση, πριτσίνια ή άλλου είδους σύνδεση ξεχωριστών τμημάτων. Αυτό που αρχικά μοιάζει με συναρμογή πολλών λεπτών σιδερένιων ράβδων είναι, επομένως, αποτέλεσμα μιας εξαιρετικά απαιτητικής διαδικασίας πλαστικής παραμόρφωσης.
Η παραδοσιακή κατασκευή μιας τέτοιας μορφής απαιτούσε εξαιρετική γνώση της φωτιάς, της θερμοκρασίας και του υλικού. Σε καμίνι που έκαιγε με ξυλοκάρβουνο, ο σίδηρος θερμαινόταν επανειλημμένα, ώσπου να γίνει αρκετά εύπλαστος ώστε να διαμορφωθεί με σφυρηλάτηση. Δουλεύοντας πάνω σε αμόνι, ο σιδηρουργός μπορούσε σταδιακά να μετατρέψει το αρχικά συμπαγές σιδερένιο τεμάχιο σε ανθρώπινη μορφή, με προσεκτικά ελεγχόμενες διαδικασίες επιμήκυνσης, πάχυνσης, πεπλάτυνσης και κάμψης.
Μία από τις βασικές τεχνικές περιλάμβανε τον διαχωρισμό του θερμασμένου σιδήρου με αιχμηρό καλέμι σφυρηλάτησης. Με διαμήκεις τομές, ο τεχνίτης μπορούσε να δημιουργήσει από μία ενιαία, συνεχή μάζα μετάλλου πολλαπλά διακλαδιζόμενα στοιχεία. Είναι τεχνικά πιθανό τα δύο πόδια να σχηματίστηκαν με τον διαχωρισμό του κάτω τμήματος του αρχικού τεμαχίου, την απόκλιση των κλάδων που προέκυψαν και τη σφυρηλάτησή τους στις επιμήκεις μορφές τους. Παρόμοιες εργασίες ενδέχεται να χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία των χεριών και των προεξοχών του κεφαλιού. Ωστόσο, η ακριβής σειρά αυτών των διαδικασιών δεν μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα από το ολοκληρωμένο αντικείμενο.
Ιδιαίτερα απαιτητική ήταν η διαμόρφωση των λεπτών άκρων χωρίς να αποδυναμωθεί ή να υποστεί ζημιά ο σίδηρος στα σημεία όπου αυτά αναδύονται από τον κορμό. Κάθε χτύπημα του σφυριού έπρεπε να λαμβάνει υπόψη το πάχος του υλικού, τη θερμοκρασία του και τις επιδιωκόμενες αναλογίες. Καθώς τα χέρια επιμηκύνονταν σε μακριές, στενές προεκτάσεις, τα άκρα τους πεπλατύνονταν και διευρύνονταν επιλεκτικά ώστε να υποδηλώνουν παλάμες. Τα πόδια που ανοίγουν διάπλατα και τα πεπλατυσμένα πέλματα απαιτούσαν επίσης ακριβή έλεγχο της κατανομής της διαθέσιμης ποσότητας μετάλλου. Σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, το τεμάχιο έπρεπε να θερμαίνεται ξανά και ξανά, να περιστρέφεται, να επανατοποθετείται στο αμόνι και να δουλεύεται τμηματικά. Η βασική τεχνική πρόκληση ήταν η δημιουργία μιας σύνθετης, χωρικά αρθρωμένης μορφής από περιορισμένη ποσότητα σιδήρου, χωρίς την προσθήκη ξεχωριστών μεταλλικών μερών.
Ιστορικό και καλλιτεχνικό πλαίσιο
Οι Mumuye κατοικούν στην περιοχή του Άνω Μπενουέ, στη βορειοανατολική Νιγηρία, κυρίως στη σημερινή πολιτεία Ταραμπά. Η παραστατική τέχνη τους αποτελεί μία από τις πιο ξεχωριστές γλυπτικές παραδόσεις της κεντρικής Νιγηρίας. Είναι ιδιαίτερα γνωστοί για τις έντονα αφαιρετικές ξύλινες μορφές τους, που χαρακτηρίζονται από λεπτά σώματα, χέρια που προβάλλουν προς τα έξω από τον κορμό, ασυνήθιστα διαμορφωμένα κεφάλια και πόδια λυγισμένα με δυναμικό τρόπο.
Η παρούσα σιδερένια μορφή ενσωματώνει βασικά χαρακτηριστικά αυτής της γλυπτικής παράδοσης, μεταφράζοντάς τα σε μια σχεδόν γραμμική μεταλλική κατασκευή. Το ανθρώπινο σώμα νοείται όχι ως συμπαγής όγκος, αλλά ως ρυθμική διάταξη κατακόρυφων, καμπύλων και γωνιωδών στοιχείων. Ο κλειστός αρνητικός χώρος είναι εξίσου σημαντικός με τον ίδιο τον σίδηρο. Ειδικότερα, τα πόδια που ανοίγουν διάπλατα προσδίδουν στη μορφή μνημειακή παρουσία, ανεξάρτητα από τις πραγματικές της διαστάσεις. Τα χέρια που κατεβαίνουν και οι φυλλόσχημες προεξοχές του κεφαλιού δημιουργούν οπτική σύνδεση με την παραδοσιακή εικονογραφία των Mumuye. Παράλληλα, το γλυπτό δείχνει πώς μια καθιερωμένη παραστατική σύλληψη μπορούσε να προσαρμοστεί στις τεχνικές δυνατότητες ενός διαφορετικού υλικού. Από σύγχρονη σκοπιά, η τολμηρότητα της μορφής παραπέμπει σε ορισμένες αρχές της μοντέρνας αφηρημένης γλυπτικής· ωστόσο, πρέπει να ερμηνεύεται μέσα στις δικές της αφρικανικές καλλιτεχνικές και τεχνουργικές παραδόσεις.
Πολιτισμικό υπόβαθρο και πιθανή τελετουργική χρήση
Τα παραστατικά γλυπτά των Mumuye μπορούσαν να επιτελούν ποικίλες κοινωνικές και θρησκευτικές λειτουργίες. Εθνογραφικές μελέτες αναφέρουν τη χρήση τους σε προστατευτικές πρακτικές, σε σχέση με την εξουσία επιφανών προσώπων, τη μαντεία, τη θεραπεία και τις σχέσεις με τον κόσμο των προγόνων. Δεν εξυπηρετούσαν όλες οι μορφές τον ίδιο σκοπό, ενώ τα επιμέρους αντικείμενα μπορούσαν να χρησιμοποιούνται σε διαφορετικά πλαίσια. Ο σίδηρος είχε επίσης σημασία πέρα από τις πρακτικές του εφαρμογές σε πολλές κοινωνίες της κεντρικής Νιγηρίας. Η κατασκευή εργαλείων, όπλων και τελετουργικών αντικειμένων απαιτούσε εξειδικευμένες γνώσεις, οι οποίες μπορούσαν να προσδώσουν ιδιαίτερη κοινωνική θέση στους σιδηρουργούς. Ωστόσο, δεν έχει τεκμηριωθεί συγκεκριμένη αρχική λειτουργία για την παρούσα σιδερένια μορφή. Μια τελετουργική χρήση είναι πιθανή στο ευρύτερο πολιτισμικό της πλαίσιο, αλλά δεν μπορεί να θεωρηθεί βεβαιωμένη χωρίς πρόσθετες πληροφορίες για την προέλευσή της ή εθνογραφικά δεδομένα.
Μια απειλούμενη τεχνική παράδοση
Η δημιουργία μιας ανθρώπινης μορφής με πολλά άκρα από ένα ενιαίο κομμάτι σιδήρου προϋποθέτει πρακτική γνώση που αναπτύχθηκε και μεταδόθηκε από γενιά σε γενιά. Με την εξάπλωση των βιομηχανικά παραγόμενων μεταλλικών προϊόντων, τις μεταβαλλόμενες οικονομικές συνθήκες και την υποχώρηση των παραδοσιακών παραγγελιών και τελετουργικών πρακτικών, πολλές ιστορικές τεχνικές σφυρηλάτησης στην Αφρική έχουν χάσει τη σημασία τους. Ειδικότερα, η κατασκευή περίτεχνων παραστατικών έργων από σίδηρο απαιτεί βαθιά γνώση του υλικού και των επιδράσεων της θερμότητας και της σφυρηλάτησης, η οποία αποκτάται έπειτα από χρόνια εμπειρίας. Η συνέχιση της μετάδοσης τέτοιων δεξιοτήτων δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη. Επομένως, η παρούσα μορφή πρέπει να εκτιμάται όχι μόνο ως αυτοτελές καλλιτεχνικό δημιούργημα, αλλά και ως μαρτυρία μιας εξαιρετικά εξελιγμένης μεταλλουργικής παράδοσης, η επιβίωση της οποίας είναι ολοένα και πιο αβέβαιη. Το εξαιρετικό τεχνικό επίτευγμα του σιδηρουργού γίνεται αμέσως αντιληπτό στην φαινομενικά αβίαστη ελαφρότητα της ανοιχτής, εύθραυστης μορφής του.
Βιβλιογραφία
Herreman, Frank, με συνεισφορές του Constantine Petridis: Mumuye: Sculpture from Nigeria – The Human Figure Reinvented. 2016.
Strybol, Jan: Central Nigerian Art Revisited: Mumuye and Surrounding Peoples. Stichting Kunstboek, 2023.
Οι παραπάνω εκδόσεις παρέχουν γενικό ιστορικό και πολιτισμικό πλαίσιο για την τέχνη. Δεν τεκμηριώνουν ότι η παρούσα μορφή έχει δημοσιευτεί ή καταγραφεί ειδικά.
Πνευματικά δικαιώματα και επιστημονική τεκμηρίωση
Ορισμένες πληροφορίες και φωτογραφίες έχουν παραχθεί με τη συνδρομή τεχνητής νοημοσύνης και βασίζονται σε δημοσιευμένες πηγές εθνογραφίας, αρχαιολογίας και ιστορίας της τέχνης. Τα πρωτότυπα κείμενα και οι φωτογραφίες ενδέχεται να προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα. Διατηρούνται όλα τα δικαιώματα των αντίστοιχων δικαιούχων.
Ιστορία πωλητή
Η ενασχόληση του Βολφγκανγκ Γιανίκκη με την αφρικανική τέχνη ξεκίνησε όχι στον χώρο εργασίας ή στην αγορά, αλλά σε ένα πιο ήσυχο, εσωτερικό πεδίο—ανάμεσα σε χαρτιά, βιβλία και αντικείμενα που ανήκαν στον πατέρα του. Το αρχείο για τις πρώην αποικίες της Γερμανίας δεν είχε δομηθεί για να αφηγηθεί μια ενιαία ιστορία· πρότεινε πολλές. Προκαλούσε κριτική σκέψη αντί σεβασμού και δίδαξε από νωρίς στον Γιανίκκη ότι τα αντικείμενα ποτέ δεν είναι μουγκά. Με μεταφέρουν μέσα στον χρόνο—θραύση και συνέχεια συνυπάρχουν με τον ίδιο τον τρόπο—και ζητούν να διαβαστούν όσο το δυνατόν προσεκτικότερα, όπως τα κείμενα.
Για περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα, ο Γιανίκκη εργάζεται ως συλλέκτης, έμπορος και διαμεσολαβητής, αν και κανένας από αυτούς τους όρους δεν αποτυπώνει πλήρως το σχήμα της πρακτικής του. Εκείνα που παλιότερα ομαδοποιούνταν, με υπερβολική χαλαρότητα, under τον τίτλο “Τ Tribal Art” ποτέ δεν φαινόταν γι’ αυτόν ως σφραγισμένη ή ιστορική κατηγορία. Είναι, αντίθετα, ένα σετ ζωντανών παραδόσεων, συνεχώς διαπραγματευόμενο με το παρόν. Η ακαδημαϊκή του εκπαίδευση—στην εθνολογία, στην Ιστορία της Τέχνης και στο Συγκριτικό Δίκαιο—παρείχε μια γραμματική. Η γλώσσα την ίδια την έμαθε αλλού. Στο Μάλι, την Καμερούν, την Ακτή Ελεφαντοστού, το Μπιαρί-Μαφά, το Τόγκο και την Γκάνα, η γνώση αναδύθηκε αργά, μέσα από επαναλαμβανόμενες συναντήσεις που σφυρηλάτησαν σχέσεις και μέσα από την αμοιβαία εμπιστοσύνη που χτίστηκε όχι απότομα αλλά διαμέσου χρόνου.
Το Μάλι έγινε ο βαρυτικός κεντρικός άξονας αυτής της εμπειρίας. Μεταξύ 2002 και 2012, ο Γιανίκκη έζησε και εργάστηκε στο Μάμακο και στο Σεγού, όπου διεύθυνε το Tribalartforum, μια γκαλερί με θέα τον Νίγηρα. Ο χώρος αντέκρουε την εύκολη χρονολόγηση. Γλυπτά και κεραμικά μοιράζονταν το δωμάτιο με τη φωτογραφία, και έργα του Malick Sidibé—εικόνες της μαλιάνι νεολαίας στα μέσα της δεκαετίας του 1970, αυτοπεποίθησης και εκστατικής ενέργειας—κρεμόντουσαν δίπλα σε αρχαιότερες ιερές μορφές. Το αποτέλεσμα δεν ήταν νοσταλγικό αλλά διαφωτιστικό: παρελθόν και παρόν δεν αλληλοδιαγράφονται· οξύνουν το ένα το άλλο.
Ο πόλεμος του 2012 τελείωσε αυτό το κεφάλαιο απότομα, όπως τείνουν να κάνουν οι πόλεμοι. Αλλά δεν διέλυσε τη δουλειά. Μαζί με τον Aguibou Kamaté, ο Γιανίκκη επανασυστάθηκε στο Λομέ, κοντύτερα στα μέρη όπου προέρχονταν πολλά από τα αντικείμενα και στις διαδρομές που συνεχίζουν να διασχίζουν. Από το 2018, η Βερολίνο έχει γίνει ένα ακόμη σημείο σε αυτή τη χάρτη. Η Galerie Wolfgang Jaenicke λειτουργεί πλέον αντίθετα από το Παλάτι Charlottenburg, στηριζόμενη από μια μικρή ομάδα ειδικών. Εστιάζει, ιδιαιτέρως, σε μπρούνζες και τερακότες της Δυτικής Αφρικής—υλικά με τη γη και τη φωτιά, και σε μορφές μνήμης που αντιστέκονται σε εύκολη μετάφραση.
Αυτό που διακρίνει την πρακτική του Γιανίκκη δεν είναι μόνο η γεωγραφική της έκταση αλλά η εσωτερική της ένταση. Το πεδίο εργασίας συμπληρώνεται με έρευνα προελεύσεων· το εμπόριο αντιμετωπίζεται ως αναπόσπαστο από την ευθύνη. Σε συνεργασία με μουσεία και ακαδημαϊκές πρωτοβουλίες, η κυκλοφορία δεν θεωρείται εξαγωγή αλλά ηθική διαδικασία που παραμένει ανολοκλήρωτη. Στόχος δεν είναι να απομακρύνει αντικείμενα από τον κόσμο και να τα σφραγίσει, αλλά να τα καθιστά αναγνώσιμα εντός αυτού—να τα επιτρέψει να συνεχίσουν να μιλούν, ακόμη και όταν οι όροι της φωνής τους αλλάζουν.
------------
Galerie Wolfgang Jaenicke προς το παρόν είναι μια γκαλερί με έδρα το Βερολίνο, που εξειδικεύεται στην δυτική αφρικανική γλυπτική, τα μπρούνζ, τις τερακότες, τις μάσκες και την σύγχρονη αφρικανική τέχνη. Διευθύνεται από τον Βολφγκανγκ Γιανίκκη, του οποίου το έργο συνδυάζει τη συλλογή, την εμπορία, την έρευνα προελεύσεων, το πεδίο και την αρχειακή τεκμηρίωση.
Σύμφωνα με τον ίδιο τον λογαριασμό της γκαλερί, ο Γιανίκκη σπούδασε εθνολογία, ιστορία της τέχνης και συγκριτικό δίκαιο και εργάζεται στον χώρο της αφρικανικής τέχνης για πάνω από είκοσι πέντε χρόνια. Οι δραστηριότητές του ανάπτυξαν μέσω μακροχρόνιας εμπλοκής σε χώρες όπως το Μάλι, το Καμερούν, η Ακτή Ελεφαντοστού, το Μπιρκί Σαφώ, η Γκάνα και το Τόγκο. Αντί να παρουσιάζει την αφρικανική τέχνη ως κλειστή ιστορική κατηγορία, τη χαρακτηρίζει ως συνεχιζόμενη πολιτιστική παράδοση που διαμορφώνεται από ζωντανές κοινότητες και μεταβαλλόμενα ιστορικά συμφραζόμενα.
Μια ιδιαίτερα σημαντική φάση της καριέρας του ήταν στο Μάλι, όπου έζησε και εργάστηκε περίπου από το 2002 έως το 2012 στο Μάλακο και το Σεγού. Εκεί λειτούργησε το Tribalartforum, μια γκαλερί που συνδύαζε αρχαία αφρικανική γλυπτική με σύγχρονη αφρικανική φωτογραφία, συμπεριλαμβανομένων έργων του Malick Sidibé. Η πολιτική και στρατιωτική κρίση στο Μάλι το 2012 οδήγησε στο κλείσιμο αυτής της φάσης της δραστηριότητας.
Αργότερα, μαζί με τον Aguibou Kamaté, ο Γιανίκκη συνέχισε να εργάζεται από το Λομέ, Τόγκο, πριν εγκαινιάσει τη γκαλερί στη Βερολίνο κοντά στο Παλάτι Charlottenburg. Η γκαλερί δίνει ιδιαίτερη έμφαση στους μπρούνζες δυτικής Αφρικής, τις τερακότες, έργα που σχετίζονται με το Μπόινί και το Ίφε, τη γλυπτική Nok, την τέχνη των Ντόγκον, τη γλυπτική Baule, τα αντικείμενα Senufo και το υλικό των Γκουόμπι.
Ένα διακριτικό στοιχείο της δημόσιας θέσης του Γιανίκκη είναι η επαναλαμβανόμενη έμφαση στη διαφάνεια προελεύσεων και στις συζητήσεις αποκατάστασης. Σε αρκετές δημοσιευμένες καταγραφές αντικειμένων, η γκαλερί συζητά ρητά ζητήματα γύρω από τεκμηρίωση εξαγωγής, τις συμβάσεις της UNESCO, τις ιστορίες ιδιοκτησίας και τη συνεργασία με μελετητές και ερευνητές αποκατάστασης. Αυτές οι δηλώσεις αντικατοπτρίζουν ευρύτερες σύγχρονες συζητήσεις σχετικά με την κυκλοφορία της αφρικανικής πολιτισμικής κληρονομιάς, τη νομιμότητα, την ιστορία συλλογής και τις πρακτικές απόκτησης από μουσεία.
Η γκαλερί διατηρεί εκτενείς διαδικτυακές αρχεία και καταλόγους που τεκμηριώνουν εκατοντάδες αφρικανικά αντικείμενα, συμπεριλαμβανομένων μπρούνζες του Μπόινι και Ίφε, τερακότες Nok, γλυπτικά Ντόγκον, φιγούρες Baule, αντικείμενα Fon, φιγούρες Moba και άλλ material δυτικής Αφρικής.
Για ερευνητές που ενδιαφέρονται για την ιστορία του εμπορίου αφρικανικής τέχνης, ο Γιανίκκη αντιπροσωπεύει μια μεταγενέστερη γενιά εμπόρων σε σχέση με φιγούρες όπως ο John J. Klejman. Ενώ ο Klejman ανήκε στην μεταπολεμική αγορά της Νέας Υόρκης της δεκαετίας του 1950–1970, η δουλειά του Γιανίκκη διαμορφώθηκε από σύγχρονες ανησυχίες με την τεκμηρίωση πεδίου, την έρευνα προελεύσεων, τις συζητήσεις επιστροφής, ψηφιακά αρχεία και άμεση επαφή με δίκτυα και καλλιτέχνες της Δυτικής Αφρικής.
Αυτό το κείμενο βασίζεται σε AI Information
Μετάφραση από Google ΜετάφρασηΑνθρωπόμορφη σιδερένια μορφή των Mumuye
Νιγηρία, περιοχή του Άνω Μπενουέ, πολιτισμικά αποδιδόμενη στους Mumuye
Υλικό: Σίδηρος, σφυρηλατημένος στο χέρι από ένα ενιαίο κομμάτι, χωρίς συγκολλημένους αρμούς, με βάση
Επιφάνεια: Καφέ έως σκούρος καφέ οξειδωμένος σίδηρος με ανοιχτόχρωμες επιφανειακές επικαθίσεις
Διαστάσεις: Ύψος: 55 cm, Βάρος: 2,5 kg
Αρ. καταλόγου MAZ34319
Περιγραφή
Αυτή η εξαιρετική σιδερένια μορφή των Mumuye ξεχωρίζει για τη ριζική απλοποίηση του ανθρώπινου σώματος σε λίγες επιμήκεις γραμμές και για την εντυπωσιακή παρουσία της στον χώρο. Η όρθια μορφή αναδύεται από δύο πόδια που απέχουν πολύ μεταξύ τους και είναι ελαφρώς λυγισμένα, σχηματίζοντας ένα ψηλό, τοξωτό άνοιγμα. Τα πέλματα έχουν σφυρηλατηθεί σε επίπεδες επιφάνειες. Πάνω από το σημείο όπου ενώνονται τα πόδια, ένας λεπτός κορμός, σχεδόν σαν ράβδος, εκτείνεται προς τα πάνω, ενώ δύο μακριά χέρια κατεβαίνουν εκατέρωθεν του επάνω τμήματός του. Ακολουθώντας διαφορετικές καμπύλες κατά μήκος του κατακόρυφου άξονα του σώματος, τα χέρια καταλήγουν σε μικρές, στρογγυλεμένες και πεπλατυσμένες παλάμες. Το έντονα αφαιρετικό κεφάλι φέρει δύο πλευρικές, φυλλόσχημες προεξοχές, που θυμίζουν τους χαρακτηριστικούς τύπους αυτιών ή κόμμωσης της γλυπτικής των Mumuye. Τα χαρακτηριστικά του προσώπου αποδίδονται ελάχιστα. Η σύνθεση αντλεί την εκφραστική της δύναμη από την αλληλεπίδραση ανάμεσα στον σφυρηλατημένο σίδηρο και στους γενναιόδωρους ανοιχτούς χώρους που διαχωρίζουν τα χέρια, τον κορμό και τα πόδια. Σκούρες καφέ περιοχές διάβρωσης, ώχρινες οξειδώσεις και ανοιχτόχρωμες επιφανειακές επικαθίσεις προσδίδουν στο μέταλλο μια πλούσια ποικιλόμορφη και ανομοιόμορφη υφή.
Σφυρηλατημένη από ένα ενιαίο κομμάτι σιδήρου
Το πιο αξιοσημείωτο χαρακτηριστικό αυτής της μορφής είναι η εξελιγμένη τεχνική σφυρηλάτησής της. Σύμφωνα με τις διαθέσιμες πληροφορίες, ολόκληρο το γλυπτό δημιουργήθηκε από ένα ενιαίο κομμάτι σιδήρου, χωρίς συγκόλληση, πριτσίνια ή άλλου είδους σύνδεση ξεχωριστών τμημάτων. Αυτό που αρχικά μοιάζει με συναρμογή πολλών λεπτών σιδερένιων ράβδων είναι, επομένως, αποτέλεσμα μιας εξαιρετικά απαιτητικής διαδικασίας πλαστικής παραμόρφωσης.
Η παραδοσιακή κατασκευή μιας τέτοιας μορφής απαιτούσε εξαιρετική γνώση της φωτιάς, της θερμοκρασίας και του υλικού. Σε καμίνι που έκαιγε με ξυλοκάρβουνο, ο σίδηρος θερμαινόταν επανειλημμένα, ώσπου να γίνει αρκετά εύπλαστος ώστε να διαμορφωθεί με σφυρηλάτηση. Δουλεύοντας πάνω σε αμόνι, ο σιδηρουργός μπορούσε σταδιακά να μετατρέψει το αρχικά συμπαγές σιδερένιο τεμάχιο σε ανθρώπινη μορφή, με προσεκτικά ελεγχόμενες διαδικασίες επιμήκυνσης, πάχυνσης, πεπλάτυνσης και κάμψης.
Μία από τις βασικές τεχνικές περιλάμβανε τον διαχωρισμό του θερμασμένου σιδήρου με αιχμηρό καλέμι σφυρηλάτησης. Με διαμήκεις τομές, ο τεχνίτης μπορούσε να δημιουργήσει από μία ενιαία, συνεχή μάζα μετάλλου πολλαπλά διακλαδιζόμενα στοιχεία. Είναι τεχνικά πιθανό τα δύο πόδια να σχηματίστηκαν με τον διαχωρισμό του κάτω τμήματος του αρχικού τεμαχίου, την απόκλιση των κλάδων που προέκυψαν και τη σφυρηλάτησή τους στις επιμήκεις μορφές τους. Παρόμοιες εργασίες ενδέχεται να χρησιμοποιήθηκαν για τη δημιουργία των χεριών και των προεξοχών του κεφαλιού. Ωστόσο, η ακριβής σειρά αυτών των διαδικασιών δεν μπορεί να προσδιοριστεί με βεβαιότητα από το ολοκληρωμένο αντικείμενο.
Ιδιαίτερα απαιτητική ήταν η διαμόρφωση των λεπτών άκρων χωρίς να αποδυναμωθεί ή να υποστεί ζημιά ο σίδηρος στα σημεία όπου αυτά αναδύονται από τον κορμό. Κάθε χτύπημα του σφυριού έπρεπε να λαμβάνει υπόψη το πάχος του υλικού, τη θερμοκρασία του και τις επιδιωκόμενες αναλογίες. Καθώς τα χέρια επιμηκύνονταν σε μακριές, στενές προεκτάσεις, τα άκρα τους πεπλατύνονταν και διευρύνονταν επιλεκτικά ώστε να υποδηλώνουν παλάμες. Τα πόδια που ανοίγουν διάπλατα και τα πεπλατυσμένα πέλματα απαιτούσαν επίσης ακριβή έλεγχο της κατανομής της διαθέσιμης ποσότητας μετάλλου. Σε όλη τη διάρκεια της διαδικασίας, το τεμάχιο έπρεπε να θερμαίνεται ξανά και ξανά, να περιστρέφεται, να επανατοποθετείται στο αμόνι και να δουλεύεται τμηματικά. Η βασική τεχνική πρόκληση ήταν η δημιουργία μιας σύνθετης, χωρικά αρθρωμένης μορφής από περιορισμένη ποσότητα σιδήρου, χωρίς την προσθήκη ξεχωριστών μεταλλικών μερών.
Ιστορικό και καλλιτεχνικό πλαίσιο
Οι Mumuye κατοικούν στην περιοχή του Άνω Μπενουέ, στη βορειοανατολική Νιγηρία, κυρίως στη σημερινή πολιτεία Ταραμπά. Η παραστατική τέχνη τους αποτελεί μία από τις πιο ξεχωριστές γλυπτικές παραδόσεις της κεντρικής Νιγηρίας. Είναι ιδιαίτερα γνωστοί για τις έντονα αφαιρετικές ξύλινες μορφές τους, που χαρακτηρίζονται από λεπτά σώματα, χέρια που προβάλλουν προς τα έξω από τον κορμό, ασυνήθιστα διαμορφωμένα κεφάλια και πόδια λυγισμένα με δυναμικό τρόπο.
Η παρούσα σιδερένια μορφή ενσωματώνει βασικά χαρακτηριστικά αυτής της γλυπτικής παράδοσης, μεταφράζοντάς τα σε μια σχεδόν γραμμική μεταλλική κατασκευή. Το ανθρώπινο σώμα νοείται όχι ως συμπαγής όγκος, αλλά ως ρυθμική διάταξη κατακόρυφων, καμπύλων και γωνιωδών στοιχείων. Ο κλειστός αρνητικός χώρος είναι εξίσου σημαντικός με τον ίδιο τον σίδηρο. Ειδικότερα, τα πόδια που ανοίγουν διάπλατα προσδίδουν στη μορφή μνημειακή παρουσία, ανεξάρτητα από τις πραγματικές της διαστάσεις. Τα χέρια που κατεβαίνουν και οι φυλλόσχημες προεξοχές του κεφαλιού δημιουργούν οπτική σύνδεση με την παραδοσιακή εικονογραφία των Mumuye. Παράλληλα, το γλυπτό δείχνει πώς μια καθιερωμένη παραστατική σύλληψη μπορούσε να προσαρμοστεί στις τεχνικές δυνατότητες ενός διαφορετικού υλικού. Από σύγχρονη σκοπιά, η τολμηρότητα της μορφής παραπέμπει σε ορισμένες αρχές της μοντέρνας αφηρημένης γλυπτικής· ωστόσο, πρέπει να ερμηνεύεται μέσα στις δικές της αφρικανικές καλλιτεχνικές και τεχνουργικές παραδόσεις.
Πολιτισμικό υπόβαθρο και πιθανή τελετουργική χρήση
Τα παραστατικά γλυπτά των Mumuye μπορούσαν να επιτελούν ποικίλες κοινωνικές και θρησκευτικές λειτουργίες. Εθνογραφικές μελέτες αναφέρουν τη χρήση τους σε προστατευτικές πρακτικές, σε σχέση με την εξουσία επιφανών προσώπων, τη μαντεία, τη θεραπεία και τις σχέσεις με τον κόσμο των προγόνων. Δεν εξυπηρετούσαν όλες οι μορφές τον ίδιο σκοπό, ενώ τα επιμέρους αντικείμενα μπορούσαν να χρησιμοποιούνται σε διαφορετικά πλαίσια. Ο σίδηρος είχε επίσης σημασία πέρα από τις πρακτικές του εφαρμογές σε πολλές κοινωνίες της κεντρικής Νιγηρίας. Η κατασκευή εργαλείων, όπλων και τελετουργικών αντικειμένων απαιτούσε εξειδικευμένες γνώσεις, οι οποίες μπορούσαν να προσδώσουν ιδιαίτερη κοινωνική θέση στους σιδηρουργούς. Ωστόσο, δεν έχει τεκμηριωθεί συγκεκριμένη αρχική λειτουργία για την παρούσα σιδερένια μορφή. Μια τελετουργική χρήση είναι πιθανή στο ευρύτερο πολιτισμικό της πλαίσιο, αλλά δεν μπορεί να θεωρηθεί βεβαιωμένη χωρίς πρόσθετες πληροφορίες για την προέλευσή της ή εθνογραφικά δεδομένα.
Μια απειλούμενη τεχνική παράδοση
Η δημιουργία μιας ανθρώπινης μορφής με πολλά άκρα από ένα ενιαίο κομμάτι σιδήρου προϋποθέτει πρακτική γνώση που αναπτύχθηκε και μεταδόθηκε από γενιά σε γενιά. Με την εξάπλωση των βιομηχανικά παραγόμενων μεταλλικών προϊόντων, τις μεταβαλλόμενες οικονομικές συνθήκες και την υποχώρηση των παραδοσιακών παραγγελιών και τελετουργικών πρακτικών, πολλές ιστορικές τεχνικές σφυρηλάτησης στην Αφρική έχουν χάσει τη σημασία τους. Ειδικότερα, η κατασκευή περίτεχνων παραστατικών έργων από σίδηρο απαιτεί βαθιά γνώση του υλικού και των επιδράσεων της θερμότητας και της σφυρηλάτησης, η οποία αποκτάται έπειτα από χρόνια εμπειρίας. Η συνέχιση της μετάδοσης τέτοιων δεξιοτήτων δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένη. Επομένως, η παρούσα μορφή πρέπει να εκτιμάται όχι μόνο ως αυτοτελές καλλιτεχνικό δημιούργημα, αλλά και ως μαρτυρία μιας εξαιρετικά εξελιγμένης μεταλλουργικής παράδοσης, η επιβίωση της οποίας είναι ολοένα και πιο αβέβαιη. Το εξαιρετικό τεχνικό επίτευγμα του σιδηρουργού γίνεται αμέσως αντιληπτό στην φαινομενικά αβίαστη ελαφρότητα της ανοιχτής, εύθραυστης μορφής του.
Βιβλιογραφία
Herreman, Frank, με συνεισφορές του Constantine Petridis: Mumuye: Sculpture from Nigeria – The Human Figure Reinvented. 2016.
Strybol, Jan: Central Nigerian Art Revisited: Mumuye and Surrounding Peoples. Stichting Kunstboek, 2023.
Οι παραπάνω εκδόσεις παρέχουν γενικό ιστορικό και πολιτισμικό πλαίσιο για την τέχνη. Δεν τεκμηριώνουν ότι η παρούσα μορφή έχει δημοσιευτεί ή καταγραφεί ειδικά.
Πνευματικά δικαιώματα και επιστημονική τεκμηρίωση
Ορισμένες πληροφορίες και φωτογραφίες έχουν παραχθεί με τη συνδρομή τεχνητής νοημοσύνης και βασίζονται σε δημοσιευμένες πηγές εθνογραφίας, αρχαιολογίας και ιστορίας της τέχνης. Τα πρωτότυπα κείμενα και οι φωτογραφίες ενδέχεται να προστατεύονται από πνευματικά δικαιώματα. Διατηρούνται όλα τα δικαιώματα των αντίστοιχων δικαιούχων.
Ιστορία πωλητή
Η ενασχόληση του Βολφγκανγκ Γιανίκκη με την αφρικανική τέχνη ξεκίνησε όχι στον χώρο εργασίας ή στην αγορά, αλλά σε ένα πιο ήσυχο, εσωτερικό πεδίο—ανάμεσα σε χαρτιά, βιβλία και αντικείμενα που ανήκαν στον πατέρα του. Το αρχείο για τις πρώην αποικίες της Γερμανίας δεν είχε δομηθεί για να αφηγηθεί μια ενιαία ιστορία· πρότεινε πολλές. Προκαλούσε κριτική σκέψη αντί σεβασμού και δίδαξε από νωρίς στον Γιανίκκη ότι τα αντικείμενα ποτέ δεν είναι μουγκά. Με μεταφέρουν μέσα στον χρόνο—θραύση και συνέχεια συνυπάρχουν με τον ίδιο τον τρόπο—και ζητούν να διαβαστούν όσο το δυνατόν προσεκτικότερα, όπως τα κείμενα.
Για περισσότερο από ένα τέταρτο του αιώνα, ο Γιανίκκη εργάζεται ως συλλέκτης, έμπορος και διαμεσολαβητής, αν και κανένας από αυτούς τους όρους δεν αποτυπώνει πλήρως το σχήμα της πρακτικής του. Εκείνα που παλιότερα ομαδοποιούνταν, με υπερβολική χαλαρότητα, under τον τίτλο “Τ Tribal Art” ποτέ δεν φαινόταν γι’ αυτόν ως σφραγισμένη ή ιστορική κατηγορία. Είναι, αντίθετα, ένα σετ ζωντανών παραδόσεων, συνεχώς διαπραγματευόμενο με το παρόν. Η ακαδημαϊκή του εκπαίδευση—στην εθνολογία, στην Ιστορία της Τέχνης και στο Συγκριτικό Δίκαιο—παρείχε μια γραμματική. Η γλώσσα την ίδια την έμαθε αλλού. Στο Μάλι, την Καμερούν, την Ακτή Ελεφαντοστού, το Μπιαρί-Μαφά, το Τόγκο και την Γκάνα, η γνώση αναδύθηκε αργά, μέσα από επαναλαμβανόμενες συναντήσεις που σφυρηλάτησαν σχέσεις και μέσα από την αμοιβαία εμπιστοσύνη που χτίστηκε όχι απότομα αλλά διαμέσου χρόνου.
Το Μάλι έγινε ο βαρυτικός κεντρικός άξονας αυτής της εμπειρίας. Μεταξύ 2002 και 2012, ο Γιανίκκη έζησε και εργάστηκε στο Μάμακο και στο Σεγού, όπου διεύθυνε το Tribalartforum, μια γκαλερί με θέα τον Νίγηρα. Ο χώρος αντέκρουε την εύκολη χρονολόγηση. Γλυπτά και κεραμικά μοιράζονταν το δωμάτιο με τη φωτογραφία, και έργα του Malick Sidibé—εικόνες της μαλιάνι νεολαίας στα μέσα της δεκαετίας του 1970, αυτοπεποίθησης και εκστατικής ενέργειας—κρεμόντουσαν δίπλα σε αρχαιότερες ιερές μορφές. Το αποτέλεσμα δεν ήταν νοσταλγικό αλλά διαφωτιστικό: παρελθόν και παρόν δεν αλληλοδιαγράφονται· οξύνουν το ένα το άλλο.
Ο πόλεμος του 2012 τελείωσε αυτό το κεφάλαιο απότομα, όπως τείνουν να κάνουν οι πόλεμοι. Αλλά δεν διέλυσε τη δουλειά. Μαζί με τον Aguibou Kamaté, ο Γιανίκκη επανασυστάθηκε στο Λομέ, κοντύτερα στα μέρη όπου προέρχονταν πολλά από τα αντικείμενα και στις διαδρομές που συνεχίζουν να διασχίζουν. Από το 2018, η Βερολίνο έχει γίνει ένα ακόμη σημείο σε αυτή τη χάρτη. Η Galerie Wolfgang Jaenicke λειτουργεί πλέον αντίθετα από το Παλάτι Charlottenburg, στηριζόμενη από μια μικρή ομάδα ειδικών. Εστιάζει, ιδιαιτέρως, σε μπρούνζες και τερακότες της Δυτικής Αφρικής—υλικά με τη γη και τη φωτιά, και σε μορφές μνήμης που αντιστέκονται σε εύκολη μετάφραση.
Αυτό που διακρίνει την πρακτική του Γιανίκκη δεν είναι μόνο η γεωγραφική της έκταση αλλά η εσωτερική της ένταση. Το πεδίο εργασίας συμπληρώνεται με έρευνα προελεύσεων· το εμπόριο αντιμετωπίζεται ως αναπόσπαστο από την ευθύνη. Σε συνεργασία με μουσεία και ακαδημαϊκές πρωτοβουλίες, η κυκλοφορία δεν θεωρείται εξαγωγή αλλά ηθική διαδικασία που παραμένει ανολοκλήρωτη. Στόχος δεν είναι να απομακρύνει αντικείμενα από τον κόσμο και να τα σφραγίσει, αλλά να τα καθιστά αναγνώσιμα εντός αυτού—να τα επιτρέψει να συνεχίσουν να μιλούν, ακόμη και όταν οι όροι της φωνής τους αλλάζουν.
------------
Galerie Wolfgang Jaenicke προς το παρόν είναι μια γκαλερί με έδρα το Βερολίνο, που εξειδικεύεται στην δυτική αφρικανική γλυπτική, τα μπρούνζ, τις τερακότες, τις μάσκες και την σύγχρονη αφρικανική τέχνη. Διευθύνεται από τον Βολφγκανγκ Γιανίκκη, του οποίου το έργο συνδυάζει τη συλλογή, την εμπορία, την έρευνα προελεύσεων, το πεδίο και την αρχειακή τεκμηρίωση.
Σύμφωνα με τον ίδιο τον λογαριασμό της γκαλερί, ο Γιανίκκη σπούδασε εθνολογία, ιστορία της τέχνης και συγκριτικό δίκαιο και εργάζεται στον χώρο της αφρικανικής τέχνης για πάνω από είκοσι πέντε χρόνια. Οι δραστηριότητές του ανάπτυξαν μέσω μακροχρόνιας εμπλοκής σε χώρες όπως το Μάλι, το Καμερούν, η Ακτή Ελεφαντοστού, το Μπιρκί Σαφώ, η Γκάνα και το Τόγκο. Αντί να παρουσιάζει την αφρικανική τέχνη ως κλειστή ιστορική κατηγορία, τη χαρακτηρίζει ως συνεχιζόμενη πολιτιστική παράδοση που διαμορφώνεται από ζωντανές κοινότητες και μεταβαλλόμενα ιστορικά συμφραζόμενα.
Μια ιδιαίτερα σημαντική φάση της καριέρας του ήταν στο Μάλι, όπου έζησε και εργάστηκε περίπου από το 2002 έως το 2012 στο Μάλακο και το Σεγού. Εκεί λειτούργησε το Tribalartforum, μια γκαλερί που συνδύαζε αρχαία αφρικανική γλυπτική με σύγχρονη αφρικανική φωτογραφία, συμπεριλαμβανομένων έργων του Malick Sidibé. Η πολιτική και στρατιωτική κρίση στο Μάλι το 2012 οδήγησε στο κλείσιμο αυτής της φάσης της δραστηριότητας.
Αργότερα, μαζί με τον Aguibou Kamaté, ο Γιανίκκη συνέχισε να εργάζεται από το Λομέ, Τόγκο, πριν εγκαινιάσει τη γκαλερί στη Βερολίνο κοντά στο Παλάτι Charlottenburg. Η γκαλερί δίνει ιδιαίτερη έμφαση στους μπρούνζες δυτικής Αφρικής, τις τερακότες, έργα που σχετίζονται με το Μπόινί και το Ίφε, τη γλυπτική Nok, την τέχνη των Ντόγκον, τη γλυπτική Baule, τα αντικείμενα Senufo και το υλικό των Γκουόμπι.
Ένα διακριτικό στοιχείο της δημόσιας θέσης του Γιανίκκη είναι η επαναλαμβανόμενη έμφαση στη διαφάνεια προελεύσεων και στις συζητήσεις αποκατάστασης. Σε αρκετές δημοσιευμένες καταγραφές αντικειμένων, η γκαλερί συζητά ρητά ζητήματα γύρω από τεκμηρίωση εξαγωγής, τις συμβάσεις της UNESCO, τις ιστορίες ιδιοκτησίας και τη συνεργασία με μελετητές και ερευνητές αποκατάστασης. Αυτές οι δηλώσεις αντικατοπτρίζουν ευρύτερες σύγχρονες συζητήσεις σχετικά με την κυκλοφορία της αφρικανικής πολιτισμικής κληρονομιάς, τη νομιμότητα, την ιστορία συλλογής και τις πρακτικές απόκτησης από μουσεία.
Η γκαλερί διατηρεί εκτενείς διαδικτυακές αρχεία και καταλόγους που τεκμηριώνουν εκατοντάδες αφρικανικά αντικείμενα, συμπεριλαμβανομένων μπρούνζες του Μπόινι και Ίφε, τερακότες Nok, γλυπτικά Ντόγκον, φιγούρες Baule, αντικείμενα Fon, φιγούρες Moba και άλλ material δυτικής Αφρικής.
Για ερευνητές που ενδιαφέρονται για την ιστορία του εμπορίου αφρικανικής τέχνης, ο Γιανίκκη αντιπροσωπεύει μια μεταγενέστερη γενιά εμπόρων σε σχέση με φιγούρες όπως ο John J. Klejman. Ενώ ο Klejman ανήκε στην μεταπολεμική αγορά της Νέας Υόρκης της δεκαετίας του 1950–1970, η δουλειά του Γιανίκκη διαμορφώθηκε από σύγχρονες ανησυχίες με την τεκμηρίωση πεδίου, την έρευνα προελεύσεων, τις συζητήσεις επιστροφής, ψηφιακά αρχεία και άμεση επαφή με δίκτυα και καλλιτέχνες της Δυτικής Αφρικής.
Αυτό το κείμενο βασίζεται σε AI Information
Μετάφραση από Google ΜετάφρασηΛεπτομέρειες
Ομάδα έθνικ/πολιτισμός
Mumuye
Χώρα προέλευσης
Νιγηρία
Υλικό
Black Iron
Sold with stand
Ναι
Κατάσταση
Fair condition
Τίτλος έργου τέχνης
A iron sculpture
Height
55 cm
Βάρος
2.5 kg
Γνησιότητα
Αυθεντικό/επίσημο
Πωλήθηκε από τον/-ην
ΓερμανίαΕπαληθεύτηκε
protop
Rechtliche Informationen des Verkäufers
- Unternehmen:
- Jaenicke Njoya GmbH
- Repräsentant:
- Wolfgang Jaenicke
- Adresse:
- Jaenicke Njoya GmbH
Klausenerplatz 7
14059 Berlin
GERMANY - Telefonnummer:
- +493033951033
- Email:
- w.jaenicke@jaenicke-njoya.com
- USt-IdNr.:
- DE241193499
AGB
AGB des Verkäufers. Mit einem Gebot auf dieses Los akzeptieren Sie ebenfalls die AGB des Verkäufers.
Widerrufsbelehrung
- Frist: 14 Tage sowie gemäß den hier angegebenen Bedingungen
- Rücksendkosten: Käufer trägt die unmittelbaren Kosten der Rücksendung der Ware
- Vollständige Widerrufsbelehrung
