Αρχαία Ρωμαϊκή Terracotta Λάμπα με κεφαλή πουλιού, Συλλογή De Munter

Προσοχή: λόγω τελωνειακών κανονισμών, μπορούμε να αποστείλουμε το αντικείμενο μόνο εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Βεβαιωθείτε ότι διαθέτετε έγκυρη διεύθυνση αποστολής στην ΕΕ πριν υποβάλετε προσφορά.

Σπάνιος τύπος αρχαίου ρωμαϊκού λυχναριού από τερακότα, τύπου Vogelkopflampe. Φλαβιανή έως αδριανή περίοδος, περίπου 70–140 μ.Χ.

Το λυχνάρι έχει το χαρακτηριστικό ρηχό, στρογγυλεμένο σώμα με μικρή κεντρική οπή πλήρωσης. Διαθέτει τριγωνικό ρύγχος, που επέτρεπε την αποτελεσματική συσκευασία των λυχναριών σε κιβώτια για τη μεταφορά τους. Η διακόσμηση του λυχναριού περιλαμβάνει ένα εγχάρακτο «v» γύρω από την κεντρική οπή πλήρωσης και πέντε εγκοπές στη βάση του ρύγχους. Η διακόσμηση αυτή αποτελεί την τελική, σχηματοποιημένη εξέλιξη των δύο αντικριστών κεφαλών πτηνών που συναντώνται σε παλαιότερα λυχνάρια Dressel τύπου 4 «Vogelkopflampe».
Στο πίσω μέρος υπάρχει χαρακτηριστική εγκάρσια, κατακόρυφη διάτρητη λαβή.

Μέγεθος: ± 82 x 54,5 mm

Προέλευση: Παλαιότερα στη συλλογή της André de Munter Archéologie, Βρυξέλλες. Συνοδεύεται από παλαιό χειρόγραφο ερευνητικό δελτίο (NR 58A).

Κατάσταση: καλή και στιβαρή κατάσταση. Παρουσιάζει επιφανειακή φθορά λόγω ηλικίας, μικρές αποτριβές και επικαθίσεις. Ίχνη σκούρου αποχρωματισμού γύρω από την οπή του φυτιλιού, συμβατά με την ηλικία και τη χρήση. Στην κάτω πλευρά υπάρχει ο αριθμός 58A από παλαιά συλλεκτική ετικέτα.

Βιβλιογραφική αναφορά: Bailey, τύπος M.
Για παρόμοιο τύπο, βλ.: Συλλογή του Μουσείου Paul Getty, 83.AQ.377.388.

Πιστοποιητικό Αυθεντικότητας (PDF) διατίθεται κατόπιν αιτήματος για όλες τις παρτίδες με τιμή κατακύρωσης €100 ή υψηλότερη.

Το λυχνάρι ανήκει στον τύπο M του Bailey, μια ύστερη μορφή της Vogelkopflampe που κατασκευαζόταν από τη Φλαβιανή έως την Αδριανή περίοδο. Λυχνάρια αυτού του τύπου κυκλοφορούσαν ευρέως σε όλη τη δυτική Μεσόγειο, συμπεριλαμβανομένης της Ιταλίας, της Σικελίας, της Ιβηρικής Χερσονήσου, της Γαλατίας και της ρωμαϊκής Βόρειας Αφρικής.
Η χαρακτηριστική ανάγλυφη διακόσμηση των δύο σχηματοποιημένων κεφαλών πτηνών που κοιτούν προς αντίθετες κατευθύνσεις αποτελεί το βασικό γνώρισμα του τύπου και εξηγεί τη γερμανική ονομασία του.

Τα πήλινα λυχνάρια εμφανίστηκαν για πρώτη φορά κατά την Εποχή του Χαλκού, αρχικά ως ανοιχτά αγγεία σε σχήμα μπολ. Με την πάροδο του χρόνου εξελίχθηκαν σε πιο κλειστές μορφές, ώστε να αποτρέπονται οι διαρροές λαδιού, και κατασκευάζονταν με διάφορες μεθόδους: με πλάσιμο στο χέρι, στον τροχό και με τη χρήση καλουπιών.

Η χρήση καλουπιών για την κατασκευή λυχναριών διαδόθηκε κατά την ελληνιστική περίοδο (323–31 π.Χ.). Τα λυχνάρια κατασκευάζονταν συνήθως με καλούπια δύο μερών, τα οποία σχημάτιζαν το πάνω και το κάτω τμήμα τους. Το πάνω καλούπι συχνά περιλάμβανε περίτεχνα ανάγλυφα σχέδια, τα οποία αποτυπώνονταν στον πηλό. Η μέθοδος αυτή επιτάχυνε την παραγωγή και επέτρεπε επίσης την προσθήκη περισσότερης διακόσμησης στην επιφάνεια του πηλού.

Τα λυχνάρια λαδιού ήταν ιδιαίτερα δημοφιλή στην περιοχή της Μεσογείου, όπου το ελαιόλαδο αφθονούσε και αποτελούσε αποδοτική πηγή καυσίμου. Ενδέχεται να χρησιμοποιούνταν επίσης άλλα φυτικά έλαια και ζωικά λίπη. Για το άναμμα των λυχναριών χρησιμοποιούνταν φυτίλια από υλικά όπως φυτικές ίνες, πάπυρος ή λινό.

Πέρα από την οικιακή χρήση, τα λυχνάρια λαδιού φώτιζαν διάφορους χώρους. Ήταν απαραίτητα στις ρωμαϊκές γιορτές, στους ευρύχωρους εσωτερικούς χώρους ναών και θρησκευτικών ιερών, καθώς και σε σκοτεινούς χώρους όπως οι κατακόμβες. Στην αρχαία Ρώμη, λυχνάρια προσφέρονταν μερικές φορές ως αναθήματα σε θεότητες. Χρησιμοποιούνταν επίσης ως κτερίσματα σε τάφους, συμβολίζοντας το φως για τη μεταθανάτια ζωή.