Antonio Morato (1903–1989) - Maternità

ΚΑΛΛΙΤΕΧΝΗΣ

Ο Antonio Morato (Έστε, 17 Μαρτίου 1903 – Πάδοβα, 13 Μαρτίου 1989) ήταν Ιταλός ζωγράφος. Διαμορφώθηκε στη ζωντανή Πάδοβα της δεκαετίας του 1920, έξω από τις παραδοσιακές ακαδημαϊκές διαδρομές. Αρχικά κοντά στις τάσεις του «Novecento», ξεχώρισε για την έντονη παραστατική ευαισθησία του, θεμελιωμένη σε μια ενστικτώδη προσήλωση στην πραγματικότητα. Του άρεσε, μάλιστα, να αποκαλεί τους καλλιτέχνες «ζώα με γυαλιά», ικανά να συλλαμβάνουν εκ των προτέρων όσα κυκλοφορούν στην ατμόσφαιρα. Στους πρώτους πίνακές του, με θέματα νεκρές φύσεις, μάσκες και τοπία, συνδύασε ένα γνήσιο λαϊκό αίσθημα με εξαιρετική φροντίδα στη μορφή και τη σύνθεση.

Μετά τον πόλεμο, η εικαστική του γλώσσα εξελίχθηκε, αφομοιώνοντας τις πικασικές χωρικές αποσυνθέσεις και τον χρωματισμό του Matisse, για να καταλήξει, από τα τέλη της δεκαετίας του 1950, σε μια πιο εσωτερική και αποστασιοποιημένη δημιουργία. Αποφεύγοντας τις εφήμερες μόδες, η ύστερη περίοδός του απέκτησε περισσότερο ενδοσκοπικούς τόνους: το πρωτόγονο ειδυλλιακό τραγούδι του τοπίου του Βένετο έδωσε τη θέση του σε μια ζωγραφική που εξέφραζε απτή δυσφορία για την εξάπλωση της αστικοποίησης και του βιομηχανικού πολιτισμού. Τα χαρακτηριστικά θέματά του αποδόθηκαν έτσι με πιο λιτή και ουσιαστική χρωματική επεξεργασία, διατηρώντας το χρώμα ως κεντρικό στοιχείο στη διαμόρφωση των όγκων.

Από τεχνική άποψη, πέρα από ικανός ζωγράφος του καβαλέτου, με έργα που κυμαίνονται από την ελαιογραφία έως τη χρήση παστέλ, ο Morato υπήρξε εξαιρετικός νωπογράφος. Ανάμεσα στα σημαντικότερα δημόσια έργα του ξεχωρίζουν οι διακοσμήσεις της «Αίθουσας των φοιτητριών» στο Palazzo del Bo και οι κύκλοι νωπογραφιών, μεταξύ των οποίων η «Via Crucis», στην εκκλησία της Sacra Famiglia στην Πάδοβα (1939-1940). Σήμερα, τα έργα του, πολύτιμη μαρτυρία ολόκληρης της καλλιτεχνικής του πορείας, φυλάσσονται και αναδεικνύονται στις δημοτικές συλλογές της πόλης της Πάδοβας, ενώ περιλαμβάνονται και σε σημαντικές ιδιωτικές συλλογές, επιβεβαιώνοντας τη σπουδαιότητα αυτού του πρωτότυπου και μοναχικού εκφραστή του ιταλικού Novecento.

ΠΕΡΙΓΡΑΦΗ

«Μητρότητα», λάδι σε καμβά, 102x82cm με κορνίζα, 100x80cm μόνο ο καμβάς, 1968, χρονολογία και υπογραφή στο αριστερό περιθώριο.

Στον πίνακα, το κλασικό θέμα των οικογενειακών δεσμών μεταμορφώνεται σε ένα όραμα έντονης ποίησης και πλαστικής νεωτερικότητας. Στα δεξιά του καμβά υψώνεται η λεπτοκαμωμένη μορφή της μητέρας, της οποίας το σώμα, λυγισμένο σε μια συγκρατημένη αλλά και μνημειακή στάση, καμπυλώνεται, ώσπου το πάνω χέρι απλώνεται σαν προστατευτική αψίδα πάνω από τη σκηνή, ενώ το άλλο άκρο γλιστρά κατά μήκος του κάτω περιθωρίου. Προς αυτή τη χειρονομία υποδοχής ορμά, ψηλά αριστερά, το παιδί, αποδοσμένο σαν να αιωρείται στον αέρα, σε μια κίνηση καθαρής ζωτικότητας, με τα χέρια και το ένα πόδι τεντωμένα προς τα εμπρός σε ένα χαρούμενο ακροβατικό τίναγμα. Στο κάτω αριστερό μέρος, σχεδόν σαν σε χρονική ή κατοπτρική ακολουθία, μια δεύτερη παιδική μορφή αναπαύεται ανάποδα, τυλιγμένη σε ποικιλόχρωμα υφάσματα. Δίπλα της βρίσκεται μια γεωμετρική ξύλινη κατασκευή που παραπέμπει στο πλαϊνό μέρος μιας κούνιας, με το σύνολο να προβάλλεται μπροστά σε έναν τοίχο χωρισμένο σε πυκνό πλέγμα κανονικών τετραγώνων.

Η σύνθεση στηρίζεται σε μια θαυμαστή ισορροπία ανάμεσα στη δυναμική ώθηση των μορφών, τοποθετημένων κατά μήκος μιας νοητής ανοιχτής έλλειψης, και στην ακλόνητη ορθογώνια διάταξη του φόντου με τα τετραγωνίδια, η οποία προσδίδει στον χώρο σχεδόν τοιχογραφική επιβλητικότητα. Η πινελιά, πυκνή και αποφασιστική, εναλλάσσει τετραγωνισμένες, παλλόμενες πινελιές στην απόδοση του φόντου με μακριές πινελιές που πλάθουν και σμιλεύουν τις ανατομίες σε πολυεδρικά επίπεδα. Κεντρική θέση κατέχει η σύνθεση και η αρμονία των χρωμάτων, όπου το ίδιο το χρώμα γίνεται αρχιτεκτονική και γεννά το φως: ολόκληρη η επιφάνεια λούζεται σε μια ζεστή ηλιακή λάμψη, οργανωμένη γύρω από μια συμφωνία χρυσών ώχρων, αχυρόξανθων κίτρινων και βερικοκί αποχρώσεων, πάνω στις οποίες παρεμβάλλονται, με εκλεπτυσμένη αντίθεση, απαλές ροζ αποχρώσεις, κυκλάμινα, ματζέντα και βαθιά μοβ, που πλάθουν τους όγκους της μητέρας και του παιδιού. Την τέλεια συνοχή του συνόλου επισφραγίζει το ζωηρό περίγραμμα σε σμαραγδί και τιρκουάζ, που οριοθετεί τα σώματα και επανέρχεται στα υφάσματα χαμηλά, δημιουργώντας μια ηλεκτρισμένη συμπληρωματική αντήχηση που ενώνει μορφές και χώρο σε μια ηχητική αρμονία εξαιρετικής φρεσκάδας και μουσικότητας.

Ζωγραφισμένος το 1968, ο καμβάς ανήκει στην ώριμη περίοδο του Antonio Morato, η οποία διαμορφώθηκε από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 και χαρακτηρίζεται από μια ολοένα πιο εσωτερική, στοχαστική εικαστική γλώσσα, μακριά από τις εφήμερες μόδες. Η μεταπολεμική αφομοίωση των μεγάλων ευρωπαϊκών πρωτοποριών —εμφανής στη συνθετική παραμόρφωση πικασικής καταγωγής και στην εκφραστική κεντρικότητα της παλέτας που παραπέμπει στον Matisse— καταλήγει εδώ σε μια πιο λιτή και ουσιαστική απόδοση, όπου το χρώμα παραμένει το βασικό στοιχείο για την πλαστική διαμόρφωση των όγκων. Επανερχόμενος στο αγαπημένο του θέμα, τις οικογενειακές σκηνές, και με εκείνη την ενστικτώδη ευαισθησία που τον έκανε να αποκαλεί τους καλλιτέχνες «ζώα με γυαλιά», ικανά να συλλαμβάνουν όσα κυκλοφορούν στην ατμόσφαιρα, ο Morato υπερβαίνει κάθε παραδοσιακά περιγραφική προσέγγιση, προσφέροντάς μας μια αρχετυπική και φωτεινή εικόνα του μητρικού δεσμού.

ΕΚΘΕΣΗ ΚΑΤΑΣΤΑΣΗΣ

Σε καλή γενική κατάσταση. Το έργο είναι ακέραιο σε όλα του τα μέρη, με ζωντανά και ευδιάκριτα χρώματα και πινελιές. Η κορνίζα προσφέρεται ως δώρο.

Η φωτογραφία του πίνακα σε περιβάλλον είναι δημιουργημένη με τεχνητή νοημοσύνη και είναι καθαρά ενδεικτική. Αναφορά αποτελούν μόνο οι υπόλοιπες φωτογραφίες, οι οποίες απεικονίζουν πιστά το αντικείμενο και τα χαρακτηριστικά του, τόσο συνολικά όσο και στις λεπτομέρειες.

Αποστολή με δυνατότητα παρακολούθησης και ασφάλιση, σε κατάλληλη συσκευασία.