Αρχαία Ρωμαϊκή Μπρούντζος Ευλαβικό φυλαχτό «Manu fica» (χωρίς τιμή ασφαλείας)

ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΑΦΙΕΡΩΤΙΚΟ «Manu fica» φυλακτό
ΥΛΙΚΟ: Μπρούντζος
ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΣ: Ρωμαϊκός
ΠΕΡΙΟΔΟΣ: 3ος–5ος αιώνας μ.Χ.
ΔΙΑΣΤΑΣΕΙΣ: 17 χιλ. x 10 χιλ.
ΚΑΤΑΣΤΑΣΗ: Καλή κατάσταση
ΚΑΝΟΝΙΚΗ ΠΡΟΕΛΕΥΣΗ: Από γερμανική ιδιωτική συλλογή, απόκτηθηκε πριν τη δεκαετία του 1980

Το σημείο της φιγκς είναι μια ήπια προσβλητική χειρονομία που χρησιμοποιείται τουλάχιστον από τη ρωμαϊκή εποχή στην Ιταλία, τη Νότια Ευρώπη και τμήματα της Μεσογείου, συμπεριλαμβανομένης της τουρκικής κουλτούρας, και έχει υιοθετηθεί επίσης από Σλαβικές κουλτούρες. Η χειρονομία γίνεται με αντίχειρα πατημένο ανάμεσα στα δύο δάχτυλα. Αυτή η χειρονομία χρησιμοποιείται κυρίως για να απομακρύνει το κακό μάτι, να προσβάλει κάποιον ή να αρνηθεί ένα αίτημα.

Στην αρχαιότητα Ρώμης, το σημάδι της φιγκς ή manu fica γινόταν από τον pater familias για να αποτρέψει τα κακά πνεύματα των νεκρών στο πλαίσιο της τελετής Lemuria.

Η Λεμουρλία ή Λεμουριανή γιορτή είναι το όνομα που δίνεται σε μια αρχαία ρωμαϊκή παγανιστική θρησκευτική εορτή κατά την οποία εκτελούνταν τελετουργίες αποποτρωτικές για τρεις μέρες και νύχτες ώστε να εξορκίσουν τα φαντάσματα των ανήσυχων νεκρών και να αποτρέψουν το να τους επισκεφθούν τα σπίτια τους.

Η περιγραφή της τελετής ή της οικιακής λατρείας που διεξάγονταν σε αυτές τις μέρες από τους Ρωμαίους πολίτες δινόταν από τον λατινικό ποιητή Οβίδιο στα «Fasti»: ο pater familias θα περπατούσε γυμνός στους δρόμους του σπιτιού τα μεσάνυχτα και θα πρόσφερε μαύρα φασόλια τα οποία θα πετούσε πίσω από τον ώμο χωρίς να γυρίσει ή να κοιτάξει πίσω, φτιάχνοντας ένα φυλαχτό-μάσκα (digitis medio cum pollice iunctis), ενώ παρατηρούσε ένα μπρούτζινο αγγείο, γουρίνου ή πυρίνο και θα διατυπωνε τη φράση: Manes exite paterni! / «Έλατε, πνεύματα των προγόνων», σε ένα πλήρως αποτρωτικό πλαίσιο.

Κατά τη διάρκεια των ημερών αυτής της γιορτής, τα φαντάσματα των ανήσυχων νεκρών (ονομάζονται larvae ή lemurs, και μερικές φορές umbrae, immagines, species), τα οποία δεν μπορούσαν να βρουν ανάπαυση επειδή είχαν πεθάνει από τραγικό, βίαιο ή αυτοχειρικό θάνατο και μπορούσαν να ενοχλήσουν τον ύπνο των ζωντανών και να εμφανιστούν τη νύχτα, τάσσονταν σε εξίσωση με προσφορές σιτηρών και οι βέσταλες ετοίμαζαν να τους προσφέρουν τη mola salsa, ένα ψιλό αλεύρι κέικ με αλάτι φτιαγμένο από τους πρώτους κόρυφους σίτου της περιόδου. Κατά τις ημέρες αυτές, που θεωρούνταν κακός οιωνός, οι γάμοι απαγορεύονταν (από την παροιμία Mense Maio malae nubunt / «Οι κακές γυναίκες νύφηκαν τον Μάιο»· επιπλέον, όλοι οι ναοί έκλειναν και τη νύχτα χτυπούσαν συνεχώς μεγάλα αγγεία ή μπρούντζινοι κώδωνες.

Συνοδεύεται από Πιστοποιητικό γνησιότητας και άδεια εξαγωγής.